6.1 C
Pristina
Saturday, June 19, 2021
Home HISTORI/ARKEOLOGJI Fjalorthi i Boçarëve, dëshmi e shqipes së suliotëve (dokument)

Fjalorthi i Boçarëve, dëshmi e shqipes së suliotëve (dokument)

Fjalori i Marko Boçarit përbën një thesar të njërit prej dialekteve më të rralla të toskërishtes që flitej në malësinë e Sulit.

Dorëshkrimi burimor i këtij fjalorthi gjendet në Librarinë Kombëtare në Paris, me titullin fillestar «Leksikon i romaishtes së thjeshtë dhe gjuhës arbanite»(Λεξικόν της Ρωμαϊκοις και Αρβανητηκής Απλής), shkruan Konica.al.

Lënda e fjalorit nuk është se përvijon ndonjë kriter rigoroz, ku fjalët greke që gjenden në kolonën në të majtë të faqeve janë pa ndonjë rend alfabetik.

Nga një përmbledhje e plotë, hyrjet në greqisht janë 1701, kurse ato në shqipe 1494.

Për autorin e këtij kontributi janë hedhur dyshime të arsyeshme.

Duket se Marko Boçari është vetëm përkthyesi në greqisht, përkatësisht ai që gjeti përkatësen greke të fjalëve shqipe. Ky fjalorth u përpilua në Korfuz, më 1809, me ngulmimin e konsullit francez në Janinë François Pouqueville.

Studiuesi Xhevat Lloshi mohon se Marko Boçari është autor i fjalorthit, për shkak, se sipas tij, ai ka qenë tepër i ri në këtë kohë, dhe se konsulli francez e thoshte qartë që fjalori është shkruar sipas diktatit të familjarëve të Markos.

Kështu mendon edhe studiuesi me prejardhje shqiptare, Titos Johalas, i cili beson se fjalorthi është diktuar nga Kiço dhe Notis Boçari si dhe vjehrri i tij nga Preveza Kristaq Kallogjeri.

Duke qenë se për shumë arsye ky fjalorth ishte i papërdorshëm për suliotët, Johalas beson se nisma e Boçarëve është bërë me qëllim të lehtësimit të punës së konsullit francez për një glosar frëngo-shqiptar.

Idioma shqipe e përdorur në këtë fjalorth dygjuhësh është një veçanësi dialektore e toskërishtes, me plot elemente të moçme që hasen edhe në të folmet e arbëreshëve në Kalabri dhe Sicili.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Çfarë ndodh me ushqimin që sekuestrohet në aeroport?

Pas një udhëtimi të bukur ku kemi mbledhur shumë sende dhe ushqime që duam t’i sjellim përsëri në shtëpi, mund të përballemi...

Çfarë ndodh nëse fotokopjoni një pasqyrë?

Në video tregohet se pas futjes në skanim të pasqyrës, printeri e lëshon pasqyrën të vendosur në një letër të formatit A4,...

Si u vodh Kupa e Botës në vitin 1983, në Brazil?

Në vitin 1970, ekipi brazilian fitoi kupën për herë të tretë, duke u lejuar për ta mbajtur përgjithmonë kupën origjinale prej ari,...

Si u dënua legjenda Ahmet Golemi me 5 vite burg pse festoi fitoren e Muhamed Ali

Ahmet Golemi, një nga pionierët dhe emrat të shquar të boksit shqiptar që u nda një muaj më parë në moshën 85-vjeçare.

Recent Comments