6.1 C
Pristina
Tuesday, May 11, 2021
Home Blog

Cilat shtete janë ende sot në komunizëm?

0

Një shtet me një popullsi më shumë se 11 milionë banorë. Kontrolli i ekonomisë nga shteti pothuajse e ka falimentuar qeverinë, e cila zotëron pothuajse të gjitha mjetet e prodhimit. Ajo renditet ndër të më ulëtat e të gjitha shteteve në Amerikën e Jugut dhe të Veriut sa i përket lirisë ekonomike. Shpërbërja e Bashkimit Sovjetik në vitet ’90 shkaktoi një krizë të rëndë ekonomike në Kubë. Ndërkohë, 3 ditë më parë, Raul Castro dha dorëheqjen si sekretar i parë i Partisë Komuniste të Kubës, duke i dhënë fund dinastisë Castro.

Koreja e Veriut

Një shtet me një popullsi më shumë se 25 milionë banorë. Në këtë shtet udhëhiqet në bazë të ideologjisë Juche, e cila përkthehet në vetëbesim. Koreja e Veriut mbetet shteti më i izoluar në botë. Shumë qytetarë në Korenë e Veriut vuajnë nga kequshqyerja.

Kina

Një shtet me një popullsi më shumë se 1,4 miliardë banorë. Kina mbetet një nga shtetet më të fuqishme në botë. Kina luan një rol kryesor në rajon, por edhe në të gjithë globin. Pas pandemisë, përplasjet me SHBA janë rritur ndjeshëm, ndërsa mbetet për t’u parë se si do të ndikojë pandemia në zhvillimet e mëtejshme në këtë shtet.

Vietnami

Një shtet me një popullsi më shumë se 98 milionë banorë. Reformat ekonomike dhe politike kanë nxitur një rritje të shpejtë të ekonomisë. Gati 45 milionë banorë i shpëtuan varfërisë nga viti 2002 deri në vitin 2018, sipas Bankës Botërore. Shumë kompani kineze janë duke u zhvendosur në këtë shtet, gjë e cila ka sjellë më shumë vende pune. Në ndryshim nga vendet e tjera. Vietnami nuk vuan sanksionet apo mungesa e investimeve.

Laosi

Një shtet me një popullsi më shumë se 7 milionë banorë. Edhe ky shtet drejtohet nga një parti e vetme, e cila ka sjellë një rritje të lehtë ekonomike gjatë viteve të fundit. Që prej shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Laosi është mbështetur te Japonia, Kina, Malajzia, por edhe Franca.

Shkencëtarët kanë zbuluar një gjë të re të mahnitshme në lidhje me ujqërit(Video)

0

Një projekt nga Universiteti i Minesotas, misioni i të cilit është të kuptojë më mirë sjelljen e ujqërve, eksperimentoi me këto kafshë duke bashkangjitur një aparat fotografik rreth qafës së një ujku të vetmuar, i cili u solli atyre një zbulim të ri.

Kamera regjistroi 30 sekonda në fillim të çdo ore për 14 orë dhe studiuesve iu dhanë plot 7 minuta video dhe kjo mostër e vogël u mësoi atyre shumë për sjelljen e ujqërve.

Zbulimi më i madh është se një ujk i vetmuar mund të gjuajë dhe kapë peshk. Vetëm në ato shtatë minuta, kafsha kapi tre peshq në lumin Ash, kështu që shkencëtarët arritën në përfundimin se u kap më shumë se sa ishte dokumentuar në regjistrime.

Deri më tani, vetëm një tufë ujqërish është regjistruar duke peshkuar në të njëjtin vend, megjithatë tani është e qartë se si ujqërit e tjerë, edhe kur janë vetëm, e bëjnë këtë.

Eksperimenti i pazakontë që çoi në shpikjen e vaksinës së parë

0

Lia konsiderohej kohë më parë një sëmundje e tmerrshme ngjitëse, që shkaktonte dhembje të mëdha trupi, temperaturë të lartë, dhembje fyti, koke, vështirësi në frymëmarrje dhe skuqje në lëkurë.

Me rritjen e tregtisë globale, kjo sëmundje përhapej edhe më thjeshtë, duke infektuar rreth një të tretën e të rriturve dhe 8 në 10 foshnje. Në fillim të shekullit 18-të, sëmundja llogaritet të ketë vrarë rreth 400 000 njerëz çdo vit, vetëm në Europë, ndërsa në vitin 1721, në Boston zhduku 8% të popullsisë.

Trajtimet që aplikoheshin për këtë sëmundje, ishin të ndryshme, disa të padobishme dhe të çuditshme, si vendosja e njerëzve në dhoma të nxehta, ose të ftohta, ndalimin e ngrënies së disa ushqimeve, mbështjelljen e pacientëve me leckë të kuqe dhe konsumin e 12 shisheve birrë.

Megjithatë, ekzistonte një kurë e mirëfilltë. I njohur si inokulim, apo futja e një mikrobi patogjen në trupin e një individi të shëndetshëm. Në këtë rast, kjo nënkuptonte marrjen e qelbit nga dikush që vuante prej lisë, duke ia kaluar dikujt të shëndetshëm, përmes gërvishtjes së lëkurës. Fillimisht, u praktikua në Afrikë dhe Azi, më pas në Evropë dhe Amerikën e Veriut në shekullin 18-të.

Në vitet 1700, në Anglinë rurale gjatë epidemisë së lisë së bagëtive, fermeri Benjamin Jesty vendosi të merrte qelb nga lopa për ta vendosur në lëkurën e gruas dhe djemve të tij. Asnjë prej tyre nuk u sëmur më nga lia. Duke u mbështetur në këtë eksperiment, Edward Jenner, njeriu i njohur për shpikjen dhe popullarizimin e vaksinimit, bëri vëzhgime dhe arriti në përfundime të ngjashme. Jenner injektoi në vitin 1776, qelbin e një lope të sëmurë te një djalë 8-vjeçar, i cili pas disa ditësh, jo vetëm që u shërua, por edhe zhvilloi imunitet duke mos u infektuar edhe pas kontaktit me njerëz të sëmurë.

Edward Jenner, mjeku i njohur për shpikjen dhe popullarizimin e vaksinimit

Jenner e dinte që për t’u zhdukur sëmundja duhej që të vaksinoheshin sa më shumë njerëz, e ndaj ftoi mjekë nga kudo të bënin të njëjtën gjë si ai. Mbreti Carlos IV i Spanjës, që kishte humbur disa anëtarë të familjes së tij nga lia, porositi që të realizohej një ekspeditë globale për ta shpërndarë vaksinën në skajet më të largëta të Perandorisë Spanjolle. Ekspedita udhëtoi gati në të gjithë botën, dhe brenda 20 viteve nga zbulimi i saj, vaksina po shpëtonte miliona jetë.

Ekspedita udhëtoi gati në të gjithë botën, dhe brenda 20 viteve nga zbulimi i saj, vaksina po shpëtonte miliona jetë.

Vendosmëria dhe inovacioni i Jenner ndryshoi botën, shpëtoi dhe vazhdon të shpëtojë miliona jetë njerëzish. Padyshim puna e tij, dhe ekspedita e suksesshme frymëzon sot shkencëtarët për t’i bërë ballë një pandemia globale si ajo e koronavirusit.

Cili është grupi më i rrallë i gjakut?

0

Vetëm 43 persona në botë e kanë grupin e gjakut Rezus nul ose invalid, një tip gjaku që është i ngjashëm me grupin e gjakut zero negativ. Këtë lloj tipi gjaku e ka një në 160 milionë persona, ose 43 në total në të gjithë botën. Njihet si Rhnul dhe u gjet në vitin 1961 tek një aborigjen australian dhe është shkak i një alterimi gjenetik që bën që antigenet që përdoren për të klasifikuar grupet e gjakut të mos shfaqen apo të kapen dhe gjaku ka 61 të tilla.

Individët me këtë karakteristikë kanë ngjashmëri me grupin O negativ. Janë të dy dhurues universalë, por mund të marrin gjak vetëm nga persona me grupin e tyre të gjakut.

Laboratori ndërkombëtar i referimit të grupeve të gjakut në lokalitetin britanik të Filtonit ruan të dhënat e këtij grupi të reduktuar gjaku për të garantuar që asnjë nga këta anëtarë, nëse ka nevojë për këtë grup gjaku, të mos mbesë pa të. Kjo iniciativë ka edhe vështirësitë e saj, pasi personat me këtë lloj gjaku jetojnë në vende kaq të largëta si Japonia, Brazili, Irlanda, apo e SHBA, gjë që vështirëson dërgimin e një sasie gjaku nëse kërkohet me urgjencë. Në rastin e një kirurgjie të programuar të ndonjërit prej personave me këtë lloj gjaku, më parë ata japin gjak që u ruhet në bankat e gjakut për 45 ditë.

Përsa i përket grupeve normale të gjakut A, B, AB dhe Zero me variablet pozitive dhe negative, më të shpeshtë në botë janë A+, 0+ dhe B+, por shpërndarja varion shumë nëpër botë. Gjaku B+ është më i lartë në Arabinë Saudite me 33 %, Indi me 31 %, Japonia 20 % ose Tajvani me 24 %.

0-, dhuruesi universal, ka një prezencë të rëndësishme në Europë me 6 % në Francë dhe Gjermani, me 7 % në Itali dhe me 9 % në Spanjë, ndërsa në Azi është më i rrallë, India me 2% dhe Japonia me 0,15 %.

”Hej, Kaçanik, o shkëmb e gur, Vritesh e pritesh për flamur,..” – Beteja e Kaçanikut

0

Sabit Jaha: BETEJA E KAÇANIKUT E VITIT 1910 II

Beteja e Kaçanikut u zhvillua ndërmjet kryengritësve shqiptarë nën udhëheqjen e Idriz Seferit dhe të forcave osmane, të komanduara nga gjenerali Shefqet Turgut Pasha. Forcat osmane, të përbëra nga 17.000 ushtarë, me 64 topa e 120 mitralozë, filluan operacionin për marrjen e Grykës së Kaçanikut. Përballë tyre qëndronin rreth 4.000 luftëtarë të Idriz Seferit. Beteja u zhvillua në muajin prill 1910. Forcat osmane u hodhën në sulm nga Ferizaj dhe nga Shkupi. Për dy ditë rresht u zhvilluan luftime të ashpra, të cilat u zhvilluan edhe trup me trup. Më 1 maj kryengritësit u detyruan ta lënë Grykën e Kaçanikut dhe e vazhduan qëndresën në Anamoravë, Karadak, Preshevë, Gjilan, Bujanoc e Kumanovë, deri më 6 maj 1910.

Gryka e Kaçanikut, gjatë Kryengritjes së vitit 1910 e më vonë, luajti rol tejet të rëndësishëm falë pozitës strategjike, me të cilën krenohen shqiptarët, sikurse krenohen grekët me Grykën e Termopileve apo turqit me Grykën e Çena Kalasë.

(Isa Bicaj, FEK, 2016, Prishtinë, fq. 201 – 202)

Kënga “GRYKA E KAÇANIKUT”

Teksti: Paulin Shtjefni

Muzika: Pjetër Gaci

Kënduan trio:

Bik Ndoja, Shyqyri Alushi, Bashkim Alibali

Ushton Gryka e Kaçanikut

Morën zjarr tan` gurt` e malit,

Përmbi çallmat e Anadollit

Ndizet huta e shqiptarit.

(Refreni)

Hej, Kaçanik, o shkëmb e gur

Vritesh e pritesh për flamur,

Për flamurin e Skënderit

Luftojn` djemt` e Idriz Seferit.

Kurrë nuk çarten kullat tona

Vendit ton` i dalim zot,

Tirqit, gunat e xhubletat,

Thur i kemi, o me barot.

(Refreni)

Hej, Kaçanik, o shkëmb e gur etj.

……………………………………………

Turren trimat nga Kabashi

Nga Lubishta e Stagova

Thërret me t`madhe Turgut Pasha

– Ndihm` sulltan se sot mbarova!

(Refreni)

Hej, Kaçanik, o shkëmb e gur etj.

……………………………………………

  1. s.

Ky tekst, i kësaj kënge, u mor nga Ansambli i Këngëve e Valleve të Radio Shkodrës, nga trio i këngëtarëve: Bik Ndoja, Shyqyri Alushi dhe Bashkim Alibali, që shfaqi programin muzikor në Ferizaj, në Stadiumin e Sporteve, gjatë muajit tetor 1980. Dhe, nga ky manifestim, kjo këngë pothuajse mori primatin e himnit kombëtar, ku këndohej e këndohet pareshtur, anekënd trojeve shqiptare.

IDRIZ SEFERI (1847 – 1927)

Prijësi i Lëvizjes Kombëtare dhe i luftës për pavarësi, Idriz Seferi, u Lindi në fshatin Sefer të Karadakut. Qyshkur ishte i ri u përballë me çetat serbe në Hogosht të Kamenicës, ku u plagos. Në vitin 1875, në një betejë në afërsi të Preshevës kundër një trupe ushtarake osmane, u plagos sërish, ku kap dhe u dënua me 101 vjet burg. Deri në fund të jetës i kishte mbajtur dy plumba në kokë dhe një në qafë. Pas Luftës ruse-turke (osmane) u lirua nga burgu. Mbrojti viset shqiptare të Vranjës, Leskocit e Gjilanit nga invazioni i ushtrisë serbe më 1877/78. Ishte anëtar i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878-1881) dhe mbajti lidhje me Sulejman Vokshin, Mic Sokolin, Ali Ibër Nezën etj. Mori pjesë në Kryengritjen e Drenicës e të Shalës së Bajgorës, më 1893 dhe në Kuvendin e Pejës (23 – 29 janar 1899), përkrah Haxhi Zekës dhe Bajram Currit. Në korrik të vitit 1907 u përballë me çetën e çetnikëve serbë të Pasjanit në Gjilan. Luajti rol të rëndësishëm në organizimin dhe mbarëvajtjen e Kuvendit të Ferizajt (5 – 23 korrik 1908) dhe organizoi disa tubime kundër regjimit xhonturk, për çka u burgos në Gjilan, por më pas u lirua. Së bashku me Isa Boletinin dhe prijës të tjerë, ishte organizatori, kryesor i Kryengritjes së Vilajetit të Kosovës më 1910. Bashkë me mijëra vullnetarë luftoi kundër ushtrisë osmane në Grykë të Kaçanikut, në prill 1910. Në këtë periudhë udhëhoqi kryengritësit e trevave verilindore në betejat e Drenogllavës, Pozharanit, Smirës, Nikocit, Kurbalisë etj. U dënua me vdekje në mungesë nga Gjyqi Ushtarak Osman. Ishte ndër prijësit kryesorë të Kryengritjes së Përgjithshme të vitit 1912, përkrah Hasan Prishtinës, Isa Boletinit, Bajram Currit etj. Ndihmoi dhe mori pjesë në Kuvendin e Junikut më 1912, organizoi tubime e kuvende në rrethinën e Gjilanit e më gjerë dhe mori pjesë në çlirimin e qyteteve të Kosovës dhe të Shkupit, më 12 gusht 1912. Organizoi dhe udhëhoqi qëndresën e armatosur të shqiptarëve kundër deportimit të ushtrisë serbe në tetor të vitit 1912 në vijën e kufirit Merdar-Kumanovë. Në nëntor të vitit 1912 u kap nga ushtria serbe në rrethinën e Shkupit dhe u mbajt i burgosur në Beograd, ndërsa u lirua në prill të vitit 1913. Kundërshtoi vendimet e Konferencës së Ambasadorëve në Londër (1912-1913) për copëtimin e Shqipërisë. Deri në vitin 1915 luftoi pushtimin dhe administrimin serb në Kosovë, ndërsa në vitin 1916 u emërua drejtues i komunës së Zhegrës, por gjatë një përleshjeje të armatosur me forcat bullgare u kap dhe u mbajt në burg deri në vitin 1918. Gjithashtu kundërshtoi vendimet e Konferencës së Paqes së Versajës (1919-1920).

Vdiq dhe u varros në Zhegër të Gjilanit, më 1927 në moshën 80-vjeçare.

(Fitim Rifati) (FEK, Prishtinë, 2016, fq. 1648 – 49)

PËR KAÇANIKUN KANË SHKRUAR:

Evlia Çelebiu, Milto Sotir Gurra, S. Kulçe, Sadullah Brestovci, Shukri Rahimi, Muhamet Tërnava, Ramiz Avdyli, Branisllav Nushiq, Leon Trocki, Mark Krasniqi, Millorad Obradoviq, Isa Bicaj, Selim Daci, Jusuf Bajraktari, Zekeria Cana, Marenglen Verli, Sabile Keçmezi – Basha, Liman Rushiti, Jusuf Osmani, Idriz Ajeti, Shefqet Pllana, Nuhi Vinca, Mehmet Halimi, Ukë Xhemaj, Rexhep Munishi, Drita Halimi – Statovci, Edi Shukriu, Fadil Raka, Tefik Raka, Shaban Hashani, Shaban Braha, Daut Bislimi, Gjovalin Gruda, Aliriza Selmani, Ibrahim Kadriu, Gani Ratkoceri, Kamer Guri, Hajrush Kurtaj, Gazmend Rizaj, Fitim Rifati, Shpend Agaj, Ylber Hysa, Sadik Mehmeti, Ag Apolloni, Bedri Hysa, Ramadan Haziri, Rexhep Bunjaku, Muhamet Pirraku, Sevdije Shehu, Ferid Shehu, Haset Ceka, Isuf Sherifi, Sami Sherifi, Hilmi Troni, Hilmi Toska, Gaspër Gjini, Hajdar Loku, Shaban Çupi, Fadil Curri, Rufki Suma, Emrush Dërnjani, Musli Vërbani, Ramiz Kuqi, Elife Luzha, Selim Idrizi, Osman Caka, Latif Nalbani, Petar Gllogovac, Metush Zenuni, Zarije Zenuni – Bajrami, Isa Baftiu, Shefqet Rizaj, Adem Zejnullahu, Haki Ahmeti, Remzi Çaka, Ibush Vishi, Adil Cenë Dugolli, Haki Hysenaj, Danush Dalloshi, Zeqir Jaha, Fatos Arapi, Dritëro Agolli, Rrahim Sadiku, Tefik Ajvazi, Afrim Mustafa, Hajrullah Koliqi, Hanëmshahe Ilazi, Sanije Gashi, Nusret Pllana, Emin Kabashi, Bajram Shatri, Remzi Elezi, Bajrush Bunjaku, Ferid Çollaku, Murtez Hysa, Fadil Lumi, Aziz Hysa, Imri Trena, Bajrush Mjaku, Bardha e Qamil Ilazi, Ismet Bunjaku, Shefki Luma, Menduh Leka, Hebib Livoreka, Sulejman Berisha, Avdyl Mani, Kosovar Xhokli, Besnik Jaha, Naser Kuka, Berat Luzha, Haki Braha, Ramadan Asllani, Rexhep Maloku, Eqrem Zenelaj, Demush Shala, Alban Dobruna, Gazmend Dashi, Enes Dashi, Mehmet Kajtazi, Sheremet Krasniqi, Xhevat Jaha, Sabit Jaha etj.

Piktorë, skulptorë, kompozitorë:

Paulin Shtjefni, Pjetër Gaci, Guri Madhi, Abdurrahman Buza, Odhise Paskali, Ismet Jonuzi, Musa R. Mehmeti, Rauf Dhomi, Zekrija Shehu, Zeqirja Berisha, Muhamet Shala, Tefik Shehu, Ajmone Dhomi, Sali Dashi.

Gazetarë, publicistë:

Zekerija Bajra, Nazif Hysa, Ismet Hysa (Stagova), Bedri Gavazi, Haki Braha, Berat Luzha, Hysen Mani, Adem Haxhiu, Selman Krraba, Daut Shehu, Ekrem Raka, Bekim Bela, Diamant Qorri, Fadil Curri, Berat Mustafa, Rexhep Rifati, Zenun Rexhepi, Mustafë Krivanjeva, Besnik Jaha, Nafije Berisha-Latifi, Blerta Dalloshi, Menduh Hysa, Alma Bajrami, Diana Toska, Ylli H. Kaloshi, Ejup S. Gojnovci, Sabit Jaha.

Këngëtarë:

Adifete Dalloshi, Milaim Myezini, Lumturie Axhami, Hanife Shehu, Muhabere Krasniqi, Fadil e Ruzhdi Gjini, Osman Shehu, Nazire Jaha, Naxhije dhe Zarije Dashi, Nexhat Jaha, Halit Gashi, Mahmut Ferati, Shkurte Fejza, Kerim Palloshi, Xhevdet Hysa etj.

Aktorë, regjisorë:

Bajrush Mjaku, Jeton Neziraj, Ben Apolloni, Bekim Guri, Arben Zharku.

Fotografë:

Fred Biossonnas (1910), Axhib Tusha, Nazif Hysa, Rexhep Hysa, Jakup Krinvanjeva, Reshat Shehu, Fahredin Gula, Shaqir  Jaha, Enver Bylykbashi, Mehmet Gjoshi, Izet Krivanjeva, Besnik Krivanjeva, Nebih Mani, Selatin Jaha, Shefket Palloshi, Sadri Hadërgjonaj, Hamdi Jaha.

Personalitete të njohura:

Avdyl Dura, Ramë Beka, Din Hoxha, Mulla Ismali, Shaban (doktori) Sylejmani, Mehmet Begraca, Sali Bajra, Hebib Shehu, Bedri Kyçyku, Rexhep Bunjaku, Rexhep Dashi, Hilmi Shehu, Bedri, Hysa, Fadil Raka, Tefik Raka, Adil Raka, Latif Nallbani, Bajram Gudaqi, Agim Bajrami, Xheladin Kurtaj, Besnik Begunca, Mehmet Bushi, Berat Luzha, Shefqet Riza, Xhemail Kasumi, Iljaz Ramajli, Qamil Ilazi, Hajrush Kurtaj, Bejtush Jaha, Fadil Gashi, Imri Vishi, Azem Guri, Nerxhivane Palloshi, Ramiz Livoreka, Zahir Doda, Rabije Raka, Rabije Shehu, Malush Morina, Nasur Shehu, Ajet Bajrami, Xhemail Krivanjeva, Ejup Shehu, Habibe (Morina) Aliu, Muhamet Malsiu, Muhamet Kuka, Xhelal Gashi, Deli Krivanjeva, Izet Krivanjeva, Afrim Loku, Lul Raka, Xhevdet Çuni, Murtez Neziraj, Jeton Neziraj, Ag Apolloni etj. /InforCulture.info

Ja pse besohej që patkoi i kalit është fatndjellës

0

Ekzistojnë disa arsye, se përse njerëzit e periudhës mesjetare, besonin se patkonjtë e kuajve ishin fatndjellëse. Së pari ato ishin prej hekuri, një metal që prej kohësh besohej se shmangte shpirtrat e këqinj. Arsyeja tjetër vjen nga legjenda e Shën Dunstanin  në shekullin X-të.

Sipas legjendës, Dunstani punonte si një farkëtar, dhe një ditë në dyqanin e tij shkoi Djalli. Dunstani u shtirr sikur nuk e njohu, dhe shkoi të marrë patkonjtë për kalin e Djallit. Por në vend se tia mbërthente kalit në këmbë, Dunstani i përdori për t’i mbërthyer ato në këmbët e Djallit.

Patkonjtë i shkaktuan Djallit dhimbje të madhe, por Dunstani tha se do t’ia hiqte, vetëm nëse premtonte se nuk do të hynte kurrë në një shtëpi me një patkua në derë.

Patkoi besohej ndërkohë se shmangte shtrigat. Besohej se arsyeja se përse shtrigat udhëtonin hipur mbi fshesa, ishte për shkak se nuk ishin në gjendje të ngisnin kuajt. Pra, një magjistare do të ngurronte të hynte në cilëndo shtëpi me një patkua mbi derë.

Por patkonjtë u gdhendën gjithashtu edhe në direkët e anijeve, me besimin se kjo do të ndihmonte në shmangien e stuhive në det.

Fermeri ndryshon aksidentalisht kufirin mes Belgjikës dhe Francën

0

Një fermer në Belgjikë ka ndryshuar aksidentalisht kufirin e vendit të tij me Francën. Fermeri ishte duke ecur në pyll kur guri që ndan kufirin mes dy shteteve i zuri rrugën traktorit të tij.

Kështu, ai e zhvendosi atë vetëm pak metra, duke shkaktuar një incident që mund të shkaktonte trazira ndërkombëtare, por që është pritur me buzëqeshje në të dyja anët e kufirit.

“Ai e bëri Belgjikën më të madhe dhe Francën më të vogël, nuk është ide e mirë”, tha David Lavaux, kryetari i fshatit belg Erquelinnes, për kanalin televiziv Francez TF1.

Autoritetet lokale belge planifikojnë të kontaktojnë fermerin për t’i kërkuar atij që të kthejë gurin në vendin e tij origjinal. Nëse kjo nuk ndodh, çështja mund të përfundojë në Ministrinë e Jashtme belge, e cila do të duhet të thërrasë një komision kufitar franko-belg.

Kufiri midis Francës dhe Belgjikës shtrihet në 620 km. Ai u krijua zyrtarisht nën Traktatin e Kortrijk, nënshkruar në 1820 pas disfatës së Napoleonit në Waterloo. Guri daton që nga viti 1819, kur kufiri u shënua me të për herë të parë.

Fotografi e vitit 1900/Një çift shqiptar në Myzeqe(Foto)

0

Myzeqe me 1900.
” Burri i Krishter me Nusen ”.
Foto e bere nga. P. Carl.
Carli njihet per shumë shkrime të lashtësisë së Ilirisë, me 1922, themeloi ” Muzeun Kombetar ” në Tiranë, me kërkesën e qeverisë shqiptare.

Nga profili në facebook i Rafet Kadriut

No photo description available.

Misteri i “Qytetit të të vdekurve”(Foto)

0

Në një fshat të largët rus, të quajtur Dargavs, gjendet një varrezë masive mesjetare e përmasave të mëdha. I quajtur “Qyteti i të vdekurve”, ky nekropol i lashtë mban eshtrat e më shumë se 10 000 njerëzve – shumë prej të cilëve të varrosur me rrobat dhe sendet e tyre. Sipas besëtytnisë së vendasve, kushdo që guxon të hyjë në këtë vend nuk do të kthehet i gjallë.

Një mori misteresh e rrethojnë këtë vend, të vendosur pranë kufirit me Gjeorgjinë, në Rusinë Jugore. Mistere këto që lidhen me origjinën e varrezës, me datën e ndërtimit të saj, dhe me historinë ndër vite të këtij vendi dhe zonës përreth.

Një teori është se varret me kulm përmbi tokë, mund të jenë ndërtuar gjatë pushtimit mongol-tatar të shekullit të 13-të, ndërsa një hipotezë tjetër sugjeron që “Qyteti i të vdekurve” mund të jetë krijuar duke ndjekur traditën indo-iraniane. Gjithashtu, historianët e lidhin edhe me epideminë e murtajës së përhapur gjatë shekullit 17-18-të, ku banorët e infektuar karantinoheshin në këto kripta mortore dhe prisnin që vdekja të afrohej.

Sot, zona përfshin 99 kripta të tilla me kulm me dritare, ku gjenden ende kufoma, disa prej të cilave të ruajtura aq mirë, sa mishi i trupit është akoma i lidhur me kockat e tyre. Kufoma të tjera janë varrosur brenda arkivoleve prej druri që i ngjajnë varkave, dhe kjo i bën historianët të mendojnë se banorët e lashtë besonin se i vdekuri duhej kaluar në një lumë, për të arritur në parajsë.

Shumë vizitorë udhëtojnë në këtë varrezë prej 1,5 hektarësh për të parë arkitekturën mesjetare të ruajtur jashtëzakonisht mirë, por jo vetëm kaq. “Njerëzit që vijnë këtu, me frikë nga bukuria e këtij vendi, arrijnë paqen me frikën e përjetshme të vdekjes”, thotë për BBC historiania Luidmila Gaboeva.

Ku ndodhet universiteti më i vjetër në botë dhe si u themelua nga një grua myslimane

0

Për shekuj me radhë, njerëz të shumtë kanë shkuar në qytetin Fez të Marokut në kërkim të njohurive nga librat e ruajtura në bibliotekën antike të Al-Qarawiyyin, por sidomos në universitetin që gjendet krah bibliotekës, që është po ashtu më i vjetri në botë. Institucioni është vetëm 30 vjet më i ri se vetë qyteti Fez. Universiteti më i vjetër në botë, Al-Qarawiyyin, sipas Rekordeve Guiness, u hap në vitin 859 pas Krishtit.

Fillimisht u ndërtua një bibliotekë, mandej një xhami dhe universiteti, nën kujdesin e Fatima al-Fihri, e bija e një tregtari tunizian shumë të pasur, pas vdekjes së të cilit, të gjithë trashëgiminë e tij, Fatima vendosi ta përdorë në funksion të arsimit dhe kulturës. Kështu Fatima al-Fihri njihet zyrtarisht për themelimin e universitetit dhe bibliotekës më të vjetër në botë. Nga historianët, për jetën e saj dihet pak, data e lindjes dhe vdekjes po ashtu nuk dihet saktë, por dëshmohet fakti se ajo njihej edhe përtej Marokut, për bamirësitë dhe ndihmesën që u dha shumë studentëve, qoftë djem dhe vajza, për t’u arsimuar.

Universiteti i Al-Qarawyyin konsiderohet universiteti më i lashtë në botë që ende funksionon, duke paraprirë universitetet e para evropiane. Këtë faktojnë UNESCO dhe Rekordet Botërore Guinness, të cilët thonë se universiteti u themelua fillimisht si një xhami, por që mirëpriste nxënës për të mësuar shkrim e lexim. Në këtë kuptim, ajo i paraprin Universitetit të Bolonjës (themeluar në vitin 1088 Pas Krishtit), për më shumë se dy shekuj.

Të diplomuarit në këtë universitet kanë qenë të shumtë; si poetë, astronomë, mjekë, historianë nga e gjithë bota, si dhe një numër i madh personalitetesh, ndër to edhe Papa Silvester II. Ende dhe sot universiteti ruan mënyrat e tij tradicionale të mësimdhënies, duke i ulur studentët në një gjysmërrethi, të quajtur “halqa”, rreth mësuesit.