6.1 C
Pristina
Friday, September 24, 2021
Home KURIOZITETE Mali i Bardhë/ Gjërat që nuk i dinit mbi Çatinë e Europës

Mali i Bardhë/ Gjërat që nuk i dinit mbi Çatinë e Europës

8 gusht 1786, dita në të cilën Paccard dhe Balmat arritën të pushtojnë majën e Mont Blanc nga ana e Chamomix, në Francë, konsiderohet data e lindjes së alpinizmit.

Të dy u inkurajuan të ndërmarrin këtë sukses nga Horace-Bénédict De Saussure, një shkencëtar nga Gjeneva i cili nisi sfidën në 1760, duke premtuar tre gini për këdo që arrinte të ngjitej në mal: njëzet e gjashtë vjet më vonë, dëshira e tij u plotësua.

MAJA E EVROPËS … OSE NDOSHTA JO. Sipas disave, Mont Blanc është maja më e lartë në Evropë me 4,810 metrat e vet. Sidoqoftë, kundërshtuesit argumentojnë se është Elbrus (5642 metra), në Kaukaz, ai që mban rekordin evropian: masivi në fakt ndodhet midis Gjeorgjisë dhe Federatës Ruse, njëmbëdhjetë kilometra në veri të kufirit gjeografik midis Azisë dhe Evropës.

NDRYSHIMI I EMRIT. Emri i kësaj maje të famshme ka një histori të trazuar: nëse në 1603 Shën Francis de Sales, peshkop i luginës Arve, përmend majën që e quan Mont Blanc, kjo nofkë humbi për më shumë se një shekull në favor të Mont Maudit ose Mont Malet (Mali i Mallkuar); vetëm në vitin 1742 Pierre Martel, në Voyage aux Glacieres du Faucigny, i përmend të dy emrat, duke bërë një dallim për herë të parë: në ditët e sotme Mont Maudit është emri i një kulmi dytësor, ndërsa Mont Blanc është emri me të cilin masivi që ndahet mes Francës dhe Italisë njihet botërisht.

SHPIRTRA TË KËQINJ DHE NGRIRJE. Legjenda thotë se në zemrën e Zonjës së Bardhë (një nofkë tjetër e Mont Blanc) u vendosën një luzmë shpirtrash të këqij dhe krijesash të poshtra, të cilat në të kaluarën do të ishin përpjekur në çdo mënyrë të shpërthenin muret e masivit shkëmbor dhe të çliroheshin, duke shkaktuar ortekë vdekjeprurës dhe duke bërë që mali të merrte mbiemrin “I mallkuar”. Sidoqoftë, në një pikë të caktuar, mali, i magjepsur nga këto krijesa, gëlltiti gjithçka përreth tij, duke u mbuluar me një batanije akulli: ishte viti 1300, fillimi i Epokës së Vogël të Akullit.

“KUFIRI ËSHTË NË KOKËN TONË”. Ishte lajm i disa ditëve më parë: Andrea Lanfri dhe Massimo Coda, dy alpinistë me aftësi të kufizuara që për ironi përcaktojnë veten si “dy burra dhe një këmbë” dhe kanë tre proteza të dy, pushtuan majën e Mont Blanc: “Dje në mëngjes në orën 6:23 Kam prekur qiellin me tre gishta, në një lartësi prej 4,810 metra”, shkroi Lanfri në profilin e tij në Facebook. Por ky është vetëm fillimi: “Tani nën majën tjetër të Monviso!”. Qëllimi i Lanfrit është të jetë alpinisti i parë me gjymtyrë të amputuara që arrin majën e botës, Everest: “Për mua do të ishte një ëndërr e pashembullt”, tha ai.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Robert De Niro dhe Al Pacino kanë gjatësi të trupit gati të njejtë, por në filmin ‘Irishman’, De Niro duket gjigant..

Daut Dauti Robert De Niro dhe Al Pacino kanë gjatësi të trupit gati të njejtë, por në filmin 'Irishman',...

OBSH: Ndotja e ajrit vret shtatë milionë persona në vit

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka fuqizuar të mërkurën udhëzimet e reja për kualitet të ajrit, duke thënë se ndotja e ajrit është...

Balli Kombëtar i kërkonte Amerikës në prill 1945 të rrëzojë Enver Hoxhën

Nga Thanas Mustaqi Më 14 prill 1945 krerët e Ballit Kombëtar të arratisur në Itali i sugjeronin Uashingtonit që...

Ujqit, 40 Fakte magjepsëse dhe interesante të ujkut

A keni frikë pak nga ujqit? Për mijëra vjet, qeniet njerëzore i kanë adhuruar ata, kanë frikë dhe madje i kanë urryer.

Recent Comments