Categories: KULTURË

Punët e veprimet që ndaloheshin në periudha epidemish në traditën e popullit tonë

Ne periudha epidemish ne traditen e popullit tone ndaloheshin disa lloje punesh.


Kur shfaqej “Kolli i Mire”, “Fruthi”, “Shytat”, “Lija e Bardhe” etj, ju ndalohej grave (dhe vajzave) te punonin ne Veke (avlemend), Ju ndalohej te punonin me Shtiza (te thurnin) corape, triko, ndalohej tjerrja e fillit me furke, etj, Ju ndalohej te qendisnin dhe te benin tantelle.
Te gjiha keto pune qe permendem kerkonin qe ajo qe punonte, te rrinte me ore te tera me keto objekte te punes, prandaj ndaloheshin, se mundet te beheshin vatra infeksioni dhe perhapje.
Festat me miqesi ndaloheshin, Jo nga mikpritesit, por ata qe shkonin per feste e ndalonin kete rrugetim e pjesmarrje ne ceremoni.
Bijat nuk vinin ne familjen prinderore.

Ne jete Shqiptari kishte tre momente qe e shoqeronin dhe percaktonin Jetesen: Lindja, Martesa (dasma) dhe Vdekja. Kur merrini vesh se ka lind nje femije, gjithsekuh prektet nje gur duke i uruar jete, me gurin i uronin force nga guri, pra nga toka.
Tradita dhe gojdhanat ruajne kujtime, se kur dikush vdiste ne kohe epidemishe, ceremonia e varrimit bahej nga ata njerez qe ishin te semure (te prekur-thote goja e popullit).
Lindja dhe vdekja nuk ishin ne mundesine e ndalimit (ndalesat), por Dasma, Gjalle a Vdekur do bahej ne Diten e Caktuar. Martesen nuk mundet me e nadalu kerrkush, dhe nuk diskutohej. .Dhe te pakten, minimumi, patjeter duhej te shkonin me marre nusen jo ma pak se tre krushq.
Populli thote : -“Djepat nuk do ti lame thate”. Pra per Udhen e Jetes nuk mundet te vihet ndalese.

Gjithashtu ne periudhe te ketyre semundjeve infektive, ndalohej perzgjedhja e Fares (per gjithe bimet) per te mbjellat.
Edhe pasi semundja kishte ikur, periudha e “Ndaleses” duhej te plotesohej 5 jave.
Te Paret tone e dinin qe keto epidemi ishin semundje (dergje) e gjalle. I quanin “te Bardha” me i marre me te mire.
Ka edhe disa ndalesa te tjera, por qe une ne rinine time nuk i paskam shenuar.

Huazuar nga FB: Jaho Brahaj

In For Culture

Recent Posts

Besa e shqiptarit i mbajti gjallë/ Ja sa hebrenj u shpëtuan në Shqipëri: Populli i rrallë jemi!

Shqiptarët shpëtuan të paktën 3280 hebrenj gjatë holo kau stit. Gjatë viteve 1933-1944, Shqipëria shpëtoi…

32 mins ago

Tetë shenjat që tregojnë se gjendra tiroide nuk funksionon si duhet

Gjendra e tiroides e gjendur në pjesën e përparme të qafës prodhon hormonet më të rëndësishme…

50 mins ago

Pija natyrale që ju shpëton nga kolla e thatë

Kolla, veçanërisht kolla e thatë ështe shumë e sikletshme. Ajo është irrituese për fytin. Kolla…

1 hour ago

Pazari i vjetër madhështor ‘alla shkodran’

Pazari i vjetër në Shkodër, në kohën e lulëzimit të tij një sipërfaqe që nxinte…

1 hour ago

Ballit Kombëtar: ”Deklarata e juaj mbi Ballistët, nuk i ka hije një historiani, i cili akuzon pa fakte e pa dokumenta,..”

Balli Kombëtar drejtuar Fan Nolit  Letra e hapur e Ballit Kombëtar drejtuar Fan Nolit, Gazeta…

15 hours ago

Ceremonia e vitit 1928, si u shpall mbret Ahmet Zogu

TIRANË- “Excelsior” ka botuar, të enjten e 6 shtatorit dhe të premten e 7 shtatorit 1928, në faqet n°6, fotografitë…

16 hours ago