6.1 C
Pristina
Thursday, September 16, 2021
Home KULTURË Sa herë është përkthyer “Komedia Hyjnore”?

Sa herë është përkthyer “Komedia Hyjnore”?

Ndonëse vitet kalojnë, në gjuhën shqipe kryeveprat vijojnë të përkthehen si përgjigje karshi ndryshimeve dinamike të gjuhës. Sot, datë 14 shtator, bota e letrave përkujton “një gjysëm Dantedi”: kjo është data kur Aligheri ndërroi jetë, ndoshta pa e ditur se vepra e tij do të fitonte përjetësinë.

Kur kujtohet Aligheri, ka aq shumë tematika në rrafshe gjuhësore, letrare, teologjike apo filozofike rreth të cilave mund të flitet, por ne sot do të ndalemi te përkthimi i “Komedisë” së tij në gjuhën shqipe. Që një vepër të ripërkthehet, duhet durim e guxim, por që një kryevepër të ripërkthehet, duhet këmbëngulje në dëshirën e pambarueshme të përsosjes.

Përkthimet më të hershme të “Komedia Hyjnore” i gjejmë qysh në dekadat e para të viteve 1900, ku në numrat e “Hylli i dritës” botoheshin këngë të ndryshme prej saj. Më vonë, i pari dhe jo i fundit që do ta përkthente fund e krye këtë kryvepër do të ishte Pashko Gjeçi, profesori shkodran i cili, nga shoqata e ndodhur kudo në botë “Dante Aligheri”, u vlerësua si një ndër tre përkthyesit e tij më të mirë.

Më pas, edhe Mark Ndoja dhe Çezar Kurti punuan shumë për ta sjellë në shqip këtë vepër. Vlen të përmendet edhe një sprovë përkthimore e një fragmeti të përzgjedhur nga “Ferri” përkthyer nga Islam Spahiu, botuar në “Mehr Licht!”.

Së fundmi, vitin që shkoi, Meritan Spahija ripërktheu “Ferrin”, pjesën e parë dhe më të njohur të “Komedisë”, për të vijuar në të ardhmen, sikurse ai thotë, me dy pjesët e tjera, “Purgatori” dhe “Parajsa”.

            Sot, kur ky autor studiohet, në shkollat shqipe merret parasysh gjithnjë versioni i Gjeçit si më pranë metrikës dhe semantikës së origjinalit, por kjo kurrësesi nuk ul mundin, pasionin dhe përkushtimin e përkthyesve të tjerë.

Përgatiti për “ExLibris”: A. D.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Lista me 30 të pasurit që u vranë dhe grabitën nga regjimi komunist

Edhe pse nuk ishin përfshirë kundër sistemit, ata u ekzekutuan, dënuan dhe internuan pasi ishin të pasur dhe iu sekuestrua çdo pronë...

Ja si dukej kalendari i lashtë Shqiptar

Populli shqiptar ka patur që në kohëra të lashta një kalendar të vetin, i cili është kalendar unik në botë përkah veçoritë...

Si e bëjnë bletët mjaltin?

Këtu janë udhëzimet hap pas hapi që bletët përdorin për të bërë prodhimin e tyre të shurupit. 1. Mjalti...

Misteri/ Uji merr ngjyrën e gjákut ashtu siç përmendet edhe në Bibël

Në rajonin Biblik të Moabit në Jordani ka ndodhur një fenomen shumë i çuditshëm, teksa një pellg uji pranë Detit të Vdékur...

Recent Comments