Lashtësi e fshehur …Varreza të stërlashta në Banjë të Pejës, pranë shtëpive të familjeve Sutaj dhe Rugova.
shkruan Fahri Xharra
Një nga perudhat më të errëta për ne , ishte shekulli i 12-të kur si Kisha Lindore ashtu edhe ajo Perëndimore i zhdukën katharët nga faqja e dheut.
Metodat e përdorura ishin nga më antinjerzoret, jo vetë vrasje tëzakonshme me armët e kohës por edhe zierje në kazana me ujë të valë

Kryki , shumë më i hershëm se kryqi (http://old.njekomb.com/?p=5346 )
Thrako-ilirët ishin kryqtarët e vetëm shumë kohë para krishterimit, reliket e kryqit dallohen edhe në shpellat e ndryshme kur njeriu i hershëm dinte të vizatonte kryqin, jo si kryq në kuptomin e sotëm por një shenjë që e parqiste njeriun në këmbë me krihë të hapur, aty mendohej që jemi qenje që logjikojmë dhe se fjala rridhte nga gjuha pellazge “ kry – ki “, por edhe tjetra që në vertikale qëndëronte rrezja e diallit dhe në horizontale depërtimi i rrezeve në tokë, kjo ishte jeta. (https://njekomb.org/fahri-xharrakryqi-simbol-pagan-edhe-i-ilireve/
(Në veriperëndim të fshatit Carrallukë, në lagjen Sutaj dhe Rugova, pranë anës së majtë të vades me ujë të nxehtë që vjen nga burimi termal i Banjës së Pejës gjendet njëra nder varrezat më të mëdha jo vetëm në territorin e komunës së Istogut, por edhe në Kosovë. Quhet më emrin Vorret e Vjetra.)
Katharët më tepër ishin të përqendruar në Thraki, ku më vonë me fillet e Krishterimit në ato toka, pra vendi nga pushtimi turk i shek.6 deri në shekullin 9-të u shdërrua në një vend të krishter. Të krishterët ishin të lidhur me Kishen e Konstatinopojes , kurse krahas tyre jetonin edhe Katharët që në sllavishten e vjetur u quajtën “ bogumilë” ( të dashurit e Perëndisë )
ata ishin të shpërndar gjithëandej deri në jugun e Francë kuaty quheshin Albigjenë.
Albigjenët arritën të jetojnë deri në shekullin e 12- të , kur në një marrëveshje të Kishes Lindore dhe asaj Perëndimore ( shkizma e vitit 1054 ) filloi gjuetije nja Albigjen ( katharë, bogumil ) gati në të njetën kohë.
Po e përsërisë frontalisht si lindja ashu perëndimi i dogji të gjitha shkrimet e tyre, i rrënoi të gjitha vend-lutjet e tyre dhe pastaj edhe zhdukjen fizike të tyre me metodat më jo-njerëzore dhe kështu për njër perudhë shumë të shkurtër u zhdukën katharët.

Freska e e Nemanit ne Ras, ku vendosej për zhdukjen e katatharëve
Pra katharët nuk u studjuan si duhet, ngase nuk mbeti asgjë e shkruar. Flasim vetëm nga shkrimet e kundërshtarëve të tyre. Sa mbajnë të vërteta ato shkrime ?
Me qenë se ishin shumë të vjetër me fenë e tyre ata, ata e donin krishterimin të para Krishtit, duke mos e pranuar hierarkinë kishtare, fuqinë sunduese dhe dhunën e saj, po ashtu si protestanët e shek. 15 –të nga Kisha Lindore më i pamëshirshmi ndaj tyre ishte Stefan Nemani i cili e kishte ndaluar me ligj që t`iu përmendet edhe emri.

Kishat zyratare sunduese pra si e thash edhe më lartë si ajo perëndimore dhe kjo lindorja i shpalli katharet heretik dhe veprën e tyre herezi duke i djegur edhe librat edhe njerëzit, dhe u organizuan shumë eskaspedita ushtarake. Edhe Kisha lindore e Stefan Nemanit ishta ajo që i çrrënjosi katharet nga tokat tona.

Denimet ishin me dëmtime trupore, djegëje në turrë të druve, prerja të gjuhes, vulosja me hekur të skuqur në fytyrë, plaçkitje të pasurisë dhe normalisht e ndjekje të tyre nga tokat e tyre . Ikja e madhe u bë në Bosne, ku shenjat e tyre edhe sot egzistojnë


Gëdhendje kathare në Bosne


