6.1 C
Pristina
Wednesday, December 1, 2021
Home SHKENCË/TECH Si “vdesin” vullkanet?

Si “vdesin” vullkanet?

Mauna Kea, një vullkan i fjetur në ishullin e madh të Havait, shpërtheu për herë të fundit rreth 4600 vjet më parë.

Vullkani ndonjëherë i mbuluar me borë ngrihet në 14,000 metra lartësi, duke e bërë atë majën e dytë më të lartë të në Tokë.

Por si pesë vullkanet e tjera të Havait, ai është i destinuar të zhduket një ditë. Me vëllimin e vet prej 18,000 miljesh kub, Mauna Kea është aq masiv sa që po shtyp koren e oqeanit poshtë tij dhe po rrafshohet nën peshën e vet, me një shpejtësi prej rreth një të qindtën e inçit në vit. 

Mauna Kea lindi rreth një milion vjet më parë dhe ishte shumë aktiv për 500,000 vitet të ardhshëm. Ashtu si të gjithë vullkanet në Havai, ai u krijua ndërsa Pllaka e Paqësorit lëvizte mbi shtëllungën e pikës së nxehtë në mantelin e Tokës. Sipas opinionit gjeologjik mbizotërues, pika e nxehtë ka qenë kryesisht e palëvizshme për pjesën më të madhe të epokës kenozoike (66 milionë vjet më parë e deri më sot).

Pavarësisht nga fjetja e Mauna Kea-s, vullkanologët presin që ai të shpërthejë përsëri, megjithëse thonë se një ngjarje e tillë nuk është e mundshme në disa qindra vitet e ardhshme.

Në çdo rast, sistemet aktuale të monitorimit sizmik dhe gjeodezik do të jepnin një paralajmërim të mjaftueshëm për një shpërthim të afërt dhe me gjasë do të parandalonin lëndimet ose vdekjen e njerëzve.

Ndërkohë Pllaka e Paqësorit po lëviz në veriperëndim me rreth 4 inç në vit, duke e tërhequr ngadalë por me siguri Mauna Kea-n nga pika e nxehtë e mantelit që e krijoi atë.

Mund të duhen disa milionë vjet, por vullkani gjigant do të zhduket përfundimisht në ujërat e Paqësorit, i shkëputur nga energjia që e ushqen atë.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Vdekja e njeriut dhe pasvdekja në artin e fotografisë botërore dhe asaj shqiptare

Qerim VRIONI Studiues i artit fotografik Shkencërisht, vdekjaështë ndërprerja e plotë e jetës së një organizmi të...

Mënyra më e mirë për të hequr gërvishjet e vogla nga syzet

Nëse nuk keni një shtresë të shtrenjtë kundër gërvishtjeve ose nuk kujdeseni vërtet për syzet tuaja, me kalimin e kohës do të...

Konica: Sa e sa marrëzi, sa e sa poshtërsi e krime, janë bërë në emër të së gjorës Shqipëri!

Prozator dhe poet, publicist dhe estetist, kritik letrar dhe përkthyes, me veprën e tij Faik Konica pasuroi dhe ngriti në lartësi të...

Iphone me çmimin marramendës, veçantia e tij

Një Iphone 12 është vlerësuar me çmim marramendës. Ai është i dizajnuar nga marka luksoze ruse Caviar dhe ka...

Recent Comments