6.1 C
Pristina
Thursday, September 23, 2021
Home HISTORI/ARKEOLOGJI Heroi me 9 plagë si të kreshnikëve

Heroi me 9 plagë si të kreshnikëve

“… Në Bolenë Fejzi Micoli,

Flakëron si dritë ylli;

Shtati derdhur metal bronxi

Ballit çelur lule prilli…”

Edhe kaq sa shkruhet në rreshtat e para për bëmat e këtij heroi, do të ishin të mjaftueshme për patriotizmin e tij, por jo, jo, heroi ynë rrezaton më shumë…, ai është nëntë herë dëshmorë, heroi i atdheut… “Hero mbi heronjtë”.

Mbi trupin e tij mori nëntë plagë plumbi nga nemcia hitlerjane, që e kafshoi si kuçedra me gjuhë flakësh, por ky bir i Bolenës që e kishte në gjak trimërinë s’u tut, përul e gjunjëzua, si kreshnikët bashkë me bijtë e tjerë të Shqipërisë, ja preu gjuhët kuçedrës, plagët i mjekoi me amanetin e shokëve të rënë, lotët e nënave, lirinë e atdheut, dhe luftoi si ai cep më cep të Shqipërisë, mori nëntë plagë, por luftoi 900 herë më shumë deri në çlirim të atdheut. I tillë ishte dhe do të mbetet për jetë të jetëve në kujtesën e brezave, heroi ynë “Fejzi Micoli”.

Fejzi Micoli

Jeta e tij është e mbushur plot vuajtje, mundime, sakrifica, përkushtim e urrejtje ndaj shtypjes e pushtimit, por edhe e gatuar me guxim, heroikë e trimëri, për të luftuar, që ta shihte Shqipërinë një ditë të lirë e të pavaruar, të begatë, e të lulëzuar… U lind në një familje të varfër fshatare. Xhaxhai i tij Sino Micoli erdhi nga Amerika e ra dëshmor për çlirimin e Vlorës më 1920. Prindërit i vdiqën shpejt, mbeti jetim bashkë me vëllain e tij Idajetin (Dëshmor i atdheut).

Të dy vëllezër të mitur u përballën me vështirësitë e sakrificat e jetës. Vuajtjet i burrëruan para kohe. Fejziu si më i madhi, në moshën 17 vjeçe (1931), u detyrua të punoi në Kuçovë, më pas në Vlorë në ndërmarrjen e nxjerrjes së naftës, gurore e gjetkë.

Gjatë pushtimit fashist punoi në ndërmarrjen “Xhonio – militare”, hamall në port dhe shoqërinë italiane “Puriçeli”. Me krijimin e P.K.Sh, qe nga të parët që përqafoi idetë e saj. Aktiviteti i tij patriotik e revolucionar për çlirimin e atdheut është i madh, ai pasqyrohet në katër faza kohore: Vlorë, Bolenë, Brigadën e I. S dhe vitin e parë të lirisë (1945).

NË VLORË

U lidh me Hysni Kapon e Mumin Selamin. U bë njëri nga aktivistët e dalluar të Komitetit Qarkor të Vlorës, mori pjesë në demonstratën e bukës (9 mars 1942) në ballë të demonstruesve, për shkak të aktivitetit revolucionar ndiqej nga fashistët dhe u hodh në ilegalitet me shumë shokë të Vlorës. Korrik 1942 Fejziu u bë anëtar i njësitit të parë partizan të Qarkut të Vlorës dhe ju dha pseudonimi “Vullneti”. Ky njësit zhvilloi veprimtari luftarake në qytet e fshatra, pjesë e të cilës ishte edhe bolenasi F. Micoli.

– Më 4 dhjetor 1942, u krijua çeta Plakë e Vlorës, ku Fejziu qe komandant skuadre.

– Më 21 tetor 1942, mori pjesë në pritën që ju bë në Mal të Bardhë autokolonës italiane, duke treguar trimëri të rrallë.

– Më 26 dhjetor 1942 mori pjesë në djegiet e depove italiane në Radhimë.

– Më 31 dhjetor 1942, mori pjesë në luftën e Gjormit.

– Më 10 shkurt 1943, me Dervish Hekalin dogjën depot italiane në Patos.

– Më 21 shkurt 1943, në Selenicë sulmoi kazermat e karabinierëve italianë etj.

Veprimtaria e tij ra në sy dhe filloi të ndiqej nga milicia fashiste, por ai ishte trim e i guximshëm.

Ja dy aspekte nga veprimtaria e tij revolucionare në Vlorë:

-Një ditë u ndodh ballë për ballë me një kapiten të milicisë, e njihte se babai i tij Hyseni kishte punuar bujk te agai që ishte babai i kapitenit (milic i fashizmit). Kapiteni i armatosur rëndë e i krekosur si gjel po ecte pranë patrullës, befas pa Fejziun dhe u shtang…! Fejziu me gjakftohtësi iu afrua dhe i foli prerë:

– Qërromu nga sytë, zagar, s’dua të ndyj dorën me ty, se kam punë të tjera më të rëndësishme për të bërë. Kapiteni shërbëtor i pushtuesve se bëri dy, iku me bisht ndër shalë.

Ky Fejzi Micoli, trim me çika stralli, K. Qarkor i Vlorës e kishte ngarkuar edhe me detyra të tjera të rëndësishme zbulimi, që i kryente në mënyrë perfekte, të cilat i ushtroi edhe më pas në Brigadën e Parë Sulmuese.

Aspekti i dytë: Bisedë në familjen e Shaskajve – Kocul.

I zoti i shtëpisë i thotë: “- Ju partizanët s’keni kokë kush t’ju drejtoi, Shqipërisë i duhen burra, populli është si kope dhensh që nuk lëviz dot pa dash përçor”. Fejziu – gjakftohtë, kurajoz e me qetësi mendimi, por jo pa urrejtje iu përgjigj:

-“Shqipërinë do ta çliroi e drejtoi vet populli, duke nxjerrë në udhëheqje bijtë e tij më të mirë. Iku koha e Shaskajve dhe e sërës së familjeve tuaja, që e quani veten desh përçorë dhe popullin kope dhensh”. Rastet tregojnë vendosmërinë e këtij trimi të paepur, që për lirinë s’falte grimën.

            NË BOLENË

Kurrë s’i humbi lidhjet me vendlindjen. Edhe pse i ngarkuar me detyra të rëndësishme, ai vinte shpesh edhe në Bolenë. Bazë kishte xhaxheshën e tij Hankon, të cilën e thërriste me emrin “LIGO”. Në shtëpinë e saj solli dhjetëra trakte. Gjatë një operacioni, fashistët gjetën traktet, dogjën shtëpinë dhe arrestuan e burgosën djalin e saj Zenelin. Gjatë ardhjes në Bolenë “Vullneti” mori kontakt e u njoh me Mustafa Matohitin, Bexhet Memën dhe kuadro të L.A.Naçl. që vepronin në zonën e Kurveleshit.

Emri i tij u ngrit lart nga qëndrimi kritik që mbajti ndaj fraksionit të “Xhepit”, i cili shfrytëzoi vrasjen e vëllait të tij Idajetit (Dyshekun), për të goditur lëvizjen N.Çl. Nuk ra në këtë grackë, sqaroi popullin e Bolenës dhe gjithë luftëtarët e “Çetës Plakë” të Vlorës.

            NË BRIGADËN E PARË SULMUESE

Me krijimin e Brigadës së Parë Sulmuese Fejziu u rreshtua në radhët e saj, kreu detyra të rëndësishme zbulimi e komandimi deri në komandant batalioni. Luftoi në Korçë, Berat, Mallakastër, Librazhd, Dibër, Mat, Tiranë, deri në Malësinë e Shkodër. Nëntë plagë mori luani, por se mposhtën dot, luftoi si dragua me flatra. Për herë të dytë i ra të luftonte në Patos, këtë herë si komandant kompanie i Br. I. S. U ndesh trup më trup me gjermanët, e mbuloi tymi e flaka e artilerisë armike, shokët thanë se u vra, por jo s’vritej kreshniku, u ngrit, shkundi baltërat dhe vazhdoi luftën… Aktet e tij heroike janë të panumërta. Në Mat kundër gjermanëve dhe mercenarëve të Gjon Markagjonit e Abas Kupit, asgjësoi mitralozin armik, duke treguar një akt të paparë trimërie, i cili tmeroi nazistët e mercenarët.

Zgjuarsia, trimëria dhe heroika e tij shkëlqeu në luftën e Tiranës. Fejziu udhëhoqi batalionin në një sërë goditjesh të fuqishme për çlirimin e qendrës së kryeqytetit dhe gjithë Tiranës. Mbas luftimeve të ashpra ditën, natën zbriste në qytet organizonte aksione zbulimi e asgjësimi të njësive e shtabeve gjermane. Vetëm gjatë një nate në Tiranë në krye të një njësiti të vogël partizan, kapi një kamion me materiale luftarake, pastaj i bëri pritë një veture me tre oficer madhor gjermanë, i asgjësoi dhe mori një çantë me dokumente të rëndësishme, që ndihmuan për njohjen e situatës së armikut.

Bashkëfshatarët e tij kanë treguar, se si këto aksione, ai kreu me dhjetra nga jugu në veri, por ato të Tiranës janë akte madhore e të papara. Bashkë me Fejziun doli partizan dhe bashkëshortja e tij Hajdinea, duke lënë vetëm dy fëmijë: një e dy vjeç, Viton dhe Mënon, për ta u kujdes dajua i tyre Lato e Labikë Allushi. Lufta dhe përkushtimi në Br. I. S. e bëri Fejzin jo vetëm një luftëtar trim, por edhe një kuadër të zot, ushtarak që drejtoi me zgjuarsi e trimëri batalionin në beteja të vështira, por i fitoi ato, se ishte amaneti i shokëve të rënë dhe ëndrra e madhe e lirisë e cila u vulos më 29 nëntor 1944 me çlirimin e Shkodrës e gjithë Shqipërisë.

Vula e 29 nëntorit 1944, është e ngjyer edhe me gjakun e nëntë plagëve të kreshnikut tonë Fejzi Micoli. Në një foto në ish muzeun e luftës N.Çl, të Fejzi Micolit dalë me një shok partizan ditën e parakalimit të Qeverisë së Parë Demokratike, në diçiturë shkruhej: “Gëzuar festën shokë!!” Simboli më i bukur i asaj dite, dy partizanë të përqafuar urojnë njëri – tjetrin për festën e lirisë 29 nëntorin e vitit 1944. Fotua dalë me rastin e 30 vjetorit të çlirimit, marrë nga Muzeu Tiranë, dhe ekspozuar te pallati i kulturës në një stendë gjigande, ku njeri prej tyre ishte heroi ynë F. Micoli.

            NË DITËT E PARA TË LIRISË

(15 janar 1945)

Vendi ishte çliruar. Plagët e luftës dukeshin kudo, bijtë e atdheut që luftuan po merrnin përsipër detyrën e ringritjes së Shqipërisë. Fejziu prej një viti në Tiranë kryente detyrën e komandantit të batalionit me gradën kapiten. Në janar të vitit 1945, me batalionin që komandonte iu dha urdhër të shkonte në Malësi të Shkodrës (Kelmend) për spastrimin e asaj zone nga reaksioni dhe forcimin e pushtetit popullor. Gjatë këtij aksioni në zonën e Tamarës, batalioni u gjend i rrethuar nga forca të shumta mercenare, në një terren tepër të thepisur e malor.

Megjithatë Fejziu me gjakftohtësi organizoi sulmin, çau rrethimin, batalioni u tërhoq, por ai ra heroikisht ashtu siç bien trimat. I plagosur rëndë i pështyti në fytyrë mercenarët, duke i quajtur sahanlëpirës të fashizmit. Bashkë me të u vra edhe komandanti i kompanisë togeri trim Aliko Meçe i cili u kthye gjatë tërheqjes për të ndihmuar komandantin. Në këtë aksion u vranë 40 partizanë. Mbi lumin e Cenit bashkë me gjakun e tyre rrodhi edhe gjaku i dy partizanëve trima të Bolenës. Sot në faqet e atij lapidari janë skalitur 40 emra mes tyre: Fejzi Micoli “Hero i Popullit”, Aliko Meçe, “Dëshmor i atdheut”.

Për qëndrueshmëri të lartë, akte të shquara trimërie në luftën Nacionalçlirimtare e atë kundër tradhtarëve të vendit, Kuvendi popullor e ka vlerësuar Fejzi Micolin me titullin më të lartë “Hero i Popullit”.

Le të ndryshojnë kohët, sistemet e qeveritë sa të duan. Edhe 1000 kohë të vinë, heronjtë janë të pavdekshëm.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Robert De Niro dhe Al Pacino kanë gjatësi të trupit gati të njejtë, por në filmin ‘Irishman’, De Niro duket gjigant..

Daut Dauti Robert De Niro dhe Al Pacino kanë gjatësi të trupit gati të njejtë, por në filmin 'Irishman',...

OBSH: Ndotja e ajrit vret shtatë milionë persona në vit

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka fuqizuar të mërkurën udhëzimet e reja për kualitet të ajrit, duke thënë se ndotja e ajrit është...

Balli Kombëtar i kërkonte Amerikës në prill 1945 të rrëzojë Enver Hoxhën

Nga Thanas Mustaqi Më 14 prill 1945 krerët e Ballit Kombëtar të arratisur në Itali i sugjeronin Uashingtonit që...

Ujqit, 40 Fakte magjepsëse dhe interesante të ujkut

A keni frikë pak nga ujqit? Për mijëra vjet, qeniet njerëzore i kanë adhuruar ata, kanë frikë dhe madje i kanë urryer.

Recent Comments