6.1 C
Pristina
Thursday, May 6, 2021
Home SHKENCË/TECH A është e ligjshme të përdorësh dhunën, për të ruajtur paqen?

A është e ligjshme të përdorësh dhunën, për të ruajtur paqen?

FILOZOFIA POLITIKE NË “10 MËNYRA”

Shteti, kontrata sociale, drejtësia, ligji, dhuna… Tema që na kredhin në zemër të nocioneve kryesore të filozofisë politike

Njeriu, shoqëria dhe shteti

– Aristoteli: A është njeriu, kafshë politike?

Te “Politika” Aristoteli mendon për Qytetin, jo vetëm si një organizim institucional, por duke marrë parasysh atë që ne do ta quanim sot “të jetuarit së bashku”, pra, si mund të organizohet marrëdhënia midis çdo individi për të prodhuar kushtet optimale, me qëllim që të arrihet e Mira supreme. Një filozof, shkrimet politike të të cilit, janë themelet e filozofisë politike, por njëherazi përfshijnë aspekte që na trondisin, siç është justifikimi që filozofi maqedonas, i lindur në 384 p.e.s, krijoi skllavërinë në demokracinë e Athinës./Konica.al

– Platoni dhe filozofi-Mbret

Larg të qenit filozof i urtë soditës, që strehohet në kullën e tij të fildishtë, te “Republika e Platonit”, karakteri i Sokratit tregon se filozofi, ai që e di, duhet t’i përdorë njohuritë në shërbim të Qytetit. Ai duhet të zbresë mes zhurmës së hijeve dhe njerëzve, në mënyrë që t’i vërë njohuritë e veta në shërbim të Qytetit.

– Makiaveli ose arti i qeverisjes

Një manual i vërtetë në shërbim të sovranit, “Princi” i Makiavelit përcakton artin e qeverisjes, si një rregullim i mendimit ndaj Historisë. Në 1513, disa muaj pas rënies së Republikës së Firences, Makiaveli vuri bazat për një racionalitet të ri politik, shumë më i nevojshëm, pasi bëhej fjalë për gjetjen e një mënyre që Republika t’i rezistonte tërbimit të armëve. Si të ruhet liria republikane, duke siguruar stabilitetin e shtetit dhe duke siguruar efektivitetin e qeverisë? Larg çdo “makiavelizmi”, “Princi” ofron një reflektim inovativ për kohën e tij mbi artin e qeverisjes, duke marrë parasysh njëherazi fatin, atë që na shpëton, dhe virtytin, atë që kemi në fuqinë tonë për të vepruar përpos gjithçkaje.

Karl Marksi ose si ta zbresim politikën në shoqëri?

Mjerimi i politikës, mjerimi i Shtetit, si të rimarrë kontrollin e kësaj veprimtarie që bën fisnikërinë e njeriut? Marks analizon se puna e shumicës shërben për fitimet e mëdha të një pakice.

Hanah Arendt. Si e vrau totalitarizmi shtetin?

Ç’ndodh me shtetin në një sistem totalitar? Çfarë mbetet nga njerëzit, kombi dhe ligji, kur totalitarizmi depërton në çdo skutë të shoqërisë? Filozofja Hanah Arendt (1906-1975) flet për një “regjim totalitar”, domethënë për një organizim specifik të pushtetit, që për të është një regjim i ri që ajo përpiqet ta përcaktojë përmes një mënyre analize të bazuar në dokumente, libra të historisë dhe teorisë politike, por edhe mbi elemente të letërsisë.

Kontrata sociale

Ruso: A duhet t’i përkulemi vullnetit të përgjithshëm?

Botuar në 1762, “Kontrata sociale” e Zhan Zhak Rusosë  (1712-1778) revolucionarizoi kohën dhe shënoi një ndërprerje në histori me aprovimin e parimit të sovranitetit të popullit. Çfarë është një popull? Si kalohet nga turma në turmë dhe nga turma te njerëzit? Kush vendos? Cila është fuqia e saj? Këto janë pyetjet që përshkojnë këtë vepër madhore të filozofisë dhe ende e flladitin mendimin politik. “Kontrata sociale” për Rusonë është akti me të cilin një popull është një popull.

Tomas Hobs ose pakti i nënshtrimit

Çfarë nënkupton shprehja “arti i qeverisjes” te Tomas Hobs (1688-1769), autori i “Leviatanit”? Për filozofin anglez të shekullit të 17-të, shteti është një person i trilluar, funksioni kryesor i të cilit është të sigurojë, jo lirinë, por sigurinë. Garantimi i sigurisë së qytetarëve është edhe ajo që justifikon krijimin e një Republike.

Ligji, drejtësia, e drejta, dhuna

Monteskjë dhe koncepti i ligjit

Si mundet që ligjet të hartojnë një peizazh koherent, si të mbajnë të “tërën” e politikës, domethënë harmoninë siç kuptohet nga filozofët e Iluminizmit? Dhe si duhet të sillet ligjvënësi që të ndodhë kjo? Monteskjë (1689-1755) iu përgjigjet të gjitha këtyre pyetjeve në veprën madhore “Shpirti i ligjeve”, botuar në 1748.

Maks Ueber dhe dhuna e shtetit

Sociologu gjerman Maks Ueber (1863-1920) teorizoi mënyrën se si shtetet u formuan si subjekte politike. Konceptuar në 1919, prej asaj periudhe “dhuna legjitime e shtetit” ka devijuar nga kuptimi i saj origjinal. Rezultatet.

Filozofia e zbatimit të ligjit

Policia, nuk është veç krahu i armatosur i shtetit, por është edhe syri vëzhgues i tij. Ajo kujdeset për punët e shtetit, por është gjithashtu përgjegjëse për gjërat e vogla të jetës së përditshme. Ajo i shërben rendit, megjithëse hera-herës, nismat e policisë shkaktojnë çoroditje… A është e ligjshme të përdorësh dhunën, për të ruajtur paqen?/Konica.al

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Historia e kanalit të Suezit i cili u inagurua nga shqiptari Ismail Pashai, pjesë e familjes së Khedive të Egjiptit dhe Sudanit

Kanali i Suezit shtrihet 120 milje nga Port Said në Detin Mesdhe në Egjipt në jug në qytetin e Suez. Kanali ndan...

“Nëse dëshiron që njëqind shqiptarë të heshtin, duhesh të vrasësh nëntëdhjetë e nëntë”

“Nga thëniet të cilat mbledhim nëpër lista të caktuara duhet përfshirë edhe ato të cilat nuk na pëlqejnë, por që i takojnë...

Kulla: Një mënyrë shekullore e jetës në veri të Shqipërisë

Ngritur në mes të maleve dhe fshatrave në veri të Shqipërisë gjenden disa shtëpi prej guri të njohura si kulla, që në...

Camaj dhe Koliqi pjesë e spiunazhit të huaj, publikimi i Tares ndez debatin mes studiueseve

Studimi i publikuar së fundmi nga historiani Auron Tare për dy shkrimtarët e shquar shqiptarë, Martin Camaj dhe Ernest Koliqi, ka nxitur një...

Recent Comments