Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Simbolika e Dragoit në mitologjinë shqiptare

Përgjithësisht dragoi është përfytyrua me trup gjarpri dhe krahë të fuqishëm për fluturim: diçka që lidhet me kultin e gjarprit dhe simbolin e shqiponjës.

Në mitologjinë popullore shqiptare dragoi është një bir nane që lind me shenjë për të mos e prerë shpata (ose plumbi). Ai ka fuqi të jashtëzakonshme. Muji, pasi ka pirë “tamel gjini nga zanat” është bërë dragua.

Shtjefen Gjeçovi, shpjegon se një “njeri qi len (lind) me këmishë (ose “me flatra t’arta nën sqetull”) bahet drangue”

Në Lahutën e Malcis, ku këndohet epopeja më e re e një populli të lashtë evropian, si janë shqiptarët, Gjergj Fishta ripohon artistikisht një origjinë mitologjike të botës arbërore prej Dragonjve.

Tonin Çobani, Figurat mitologjike në Lahutë të Malcis, TOENA, Tiranë, 2008.

Sipas Aleksandër Stipçeviq-it “asnjë kafshë në simbolikën religjioze të ilirëve nuk ka luajtur rol të rëndësishëm sa gjarpri”, sado që këtë simbolikë e kanë pothuaj “të gjithë popujt që shtrihen në viset ku jetojnë gjarpërinj”. Gjarpri është kafshë ktonike “simbol i mençurisë, i së keqës, shëndetit, plleshmërisë”(Aleksandër Stipçeviq, “Ilirët, historia, jeta, kultura, simbolet e kultet”, Toena, Tiranë, 2002, f.309). Kujtojmë gjarpërinjtë që u japin forcë kreshnikëve ose u shërojnë plagët..

Dhimitri Pilika ka argumentuar se Shqiponja e Zeusit të Dodonës, parahelene, është përcjellë ndër iliro-epiroto-shqiptarët, si simbol i potencës së sundimit dhe ndëshkimit. Ajo vjen nga qielli dhe kur është me krahë të hapur simbolizon diellin dhe rrezet e tij. Shqiponja u kundërvihet kafshëve htonike, edhe gjarprit. Nga shtatë mëkatet më të rënda, simbolizon krenarinë, ndër katër virtytet bazë, drejtësinë (Dizionario dei simboli, Edizione Piemme, Monferrato, 2004, f.96). Te Cikli i Kreshnikëve janë zogjtë që u shërbejnë heronjve shqiptarë për të mos ia lënduar kush krenarinë dhe për të dëshmuar drejtësinë e bëmave që kryejnë.

Dhimitri Pilika, Pellazgët, origjina jonë e mohuar, Botimet Enciklopedike, Tiranë 2005.

Një unazë ilire në formë të gjarprit të shekullit të tretë nga varri në Kosmaj.Unaza është prej argjendi, me një shtresë ari në kokë. Një vrimë është e dukshme në vendin e syrit, ku dikur ishte guri./Shqipe Hoxha

In For Culture

Recent Posts

Foto e rrallë: Momenti kur Adolf Hitler i shpallë luftë Shteteve të Bashkuara (Foto)

Pas sulmit japonez në Pearl Harbor, Gjermania ka ndjekur shembullin e tyre duke i shpallur…

9 hours ago

Pesë mitet rreth bombës atomike të Hiroshimas

Nga Gregg Herken “Washington Post” Në 6 gusht të vitit 1945, Shtetet e Bashkuara hodhën…

9 hours ago

Në këto vende të botës, asnjë turist nuk lejohet të shkelë. Arsyet interesante!

Ja disa nga vendet më të njohura dhe misterioze ku askush nuk shkon asnjëherë. Duket…

9 hours ago

Lambertz: “Historia e vërtetë e njerëzimit do të jetë e shkruar, vetëm kur ajo do të shkruhet me pjesëmarrjen e shqiptarëve”

23 thënie që të huajt i kanë shkruar për prejardhjen e shqiptarëve -Nikolla Jorga: “Populli…

10 hours ago

E vërteta e shtëpisë më të veçuar në botë(Foto)

Mbi një ishull të largët, në arkipelagun e Vestmannaejarit, pranë brigjeve jugore të Islandës, ndodhet…

10 hours ago

SPATA / SHPATA Qyteti mesjetar i emëruar nga Gjin Bua Shpata !

Shkruan Shqipe Hoxha. Since the Middle Ages, Spata has been inhabited by Arvanites. The town…

10 hours ago