6.1 C
Pristina
Friday, June 18, 2021
Home SHKENCË/TECH Misteret e shkretëtirës më të lashtë në botë

Misteret e shkretëtirës më të lashtë në botë

E shtrirë përgjatë bregdetit atlantik të Afrikës Jugperëndimore, shkretëtira e Namibisë është një nga vendet më të thata në Tokë. Në gjuhën vendase ka kuptimin “një zonë ku nuk ka asgjë”. Peizazhi i ngjashëm me dunat që krijohen në Mars shtrihet në rreth 81 000 km katrorë në tre vende.

Daton të paktën 55 milionë vjet më parë dhe besohet të jetë shkretëtira më e vjetër në botë (Saharaja mendohet të jetë vetëm dy deri në shtatë milionë vjet). Me temperaturat e verës që arrijnë zakonisht 45C dhe netët që mund të bien nën zero, shkretëtira e Namibisë është gjithashtu një nga vendet më jomikpritëse në planet. Sidoqoftë, me kalimin e kohës, një numër speciesh mahnitëse janë përshtatur me kushtet.

Pjesët më të thata të shkretëtirës kanë mesatarisht vetëm 2 mm reshje shiu në vit. Për disa vite, disa pjesë të shkretëtirës nuk lagen nga shiu. Por sikur të ishin mirazh, kafshë si oriksi, çitat, hienat, struci dhe zebrat që janë përshtatur për të mbijetuar në këto kushte të ashpra.

Strucët rrisin temperaturën e trupit për të zvogëluar humbjen e ujit; Zebrat janë alpinistë të shkathët që janë përshtatur në terrenin e thyer të shkretëtirës; dhe kafshë të tjera mund të mbijetojë për javë të tëra pa pirë ujë duke e kompensuar këtë me ngrënien e ushqimeve si rrënjët dhe zhardhokët.

Një nga zonat më të rrezikshme të Namibit është një hapësirë ​​500 km larg dunave të rërës, që njihet si Bregu i Skeleteve. E shtrirë nga Angola e Jugut në Namibinë qendrore, zona e merr emrin e saj nga shumë trupa balene të shpërndara nëpër brigje dhe afro 1 000 anije që kanë dalë në bregdet përgjatë shekujve.

Bregu i skeleteve shpesh është i mbuluar me mjegulla të dendura, të krijuara nga ngritja e rrymës së ftohtë Benguela të Oqeanit Atlantik, e cila përplaset me ajrin e nxehtë që vjen nga pjesa e brendshme e shkretëtirës Namib. Këto mjegulla krijojnë kushte të rrezikshme për lundrim për anijet, dhe banorët e zonës San e kanë quajtur rajonin “tokën që Zoti e bëri në zemërim e sipër”.

Ndërsa lundronte përgjatë bregdetit perëndimor të Afrikës, eksploratori i famshëm Portugez Diogo Cão u ndal pak kohë më parë në Bregun e Skeleteve në 1486. ​​Pasi Cão dhe njerëzit e tij ngritën një kryq të gdhendur me stemën portugeze, dunat e rërës marramendëse të Namibit dhe klima e ashpër i çuan shpejt përsëri në det – por jo përpara se t’i jepte emrin “Portat e Ferrit”.

Sot, turistët shkojnë në Namib për të parë dunat spektakolare të rërës, një zonë me argjilë e kripë në qendër të Parkut Kombëtar Namib-Naukluft – parku i tretë më i madh kombëtar i Afrikës, në afro 50 000 km katror.

Ndërsa dunat e rërës janë një tipar i gjithëpranishëm në të gjithë Namibi, Sossusvlei ka një ngjyrim portokalli veçanërisht të thellë. Kjo ngjyrë është në të vërtetë ndryshk, dhe është një tregues i procesit të oksidimit që vjen nga një përqendrim i lartë i hekurit në rërë. Dunat në këtë zonë janë gjithashtu disa nga më të lartat në botë. Shumë janë më shumë se 200 metra në lartësi, ndërsa e ashtuquajtura “Duna 7”, e vendosur në veri të peizazhit të kuq të Sossusvlei, ngjitet deri në gati 400 metra.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Bukuri arbëreshe në sytë e një fotografi legjendar

MARIO TESTINO KUJTON ORIGJINËN... As fotografi shumë i njohur i modës, Mario Testino, nuk i ka rezistuar tundimit përballë...

RRlTENl shpejtësinë e internetit me këtë truk të thjeshtë

Të gjithë jemi bërë të varur nga interneti. Shumica prej nesh ndjehemi të h umbur pa internet. ProbIemet me...

Vetëm 1 në 5 persona mund të gjejnë gabim në këtë foto: A mund ta gjeni edhe ju?

Diçka që nuk mund të mjaftojnë kurrë janë mashtruest e trurit. Tani, të rinjtë e sotëm preferojnë të rrijnë...

Ku gjendet qyteti ilir Damastion?

Qyteti Damastion për të cilin janë bërë përpjekje të shumta që të lokalizohet përmendet të gjeografi dhe historiani i antikitetit Straboni (vitet...

Recent Comments