Një ekip studiuesish ka zbuluar një model të ri matematikor që thuhet se njerëzit teorikisht mund të jetonin deri në 156 vjet nëse çdo shenjë e kthyeshme e plakjes do të eliminohej përveç njërës.
Zbulimi ofron tavanin e parë sasior mbi jetëgjatësinë njerëzore bazuar vetëm në mutacionet somatike – gabimet e pakthyeshme të ADN-së që grumbullohen në qelizat tona me kalimin e kohës.
Puna ndikon si në shkencën e plakjes ashtu edhe në strategjinë terapeutike të ardhshme, duke sinjalizuar se edhe ndërhyrjet më të përparuara kundër plakjes mund të arrijnë një kufi të fortë biologjik nëse dëmtimi gjenomik nuk mund të kontrollohet.
Sipas autorëve të studimit, indet që nuk mund të rigjenerohen – truri dhe zemra – janë ato që në fund të fundit e vendosin atë kufi.
Hulumtimi, i botuar në npj Aging, përdor një model shumëfazor për të “aktivizuar” mekanizmat e plakjes një nga një dhe për të matur se sa gjatë mund të jetojë një njeri nëse të gjitha mutacionet përveç somatike – një ndryshim i ADN-së që lind në çdo qelizë jo-riprodhuese pas konceptimit, që do të thotë se ndikon në indet e trupit, por nuk mund t’u kalohet pasardhësve – do të shëroheshin.
Autorët zbuluan se eliminimi i çdo procesi tjetër të plakjes lë ende një jetëgjatësi mesatare të kufizuar midis 146 dhe 194 vjetësh, me neuronet dhe kardiomiocitet që veprojnë si pengesa. “Neuronet dhe kardiomiocitet, të cilat nuk kanë aftësinë për t’u ndarë, rezultuan të jenë faktorët kryesorë kufizues”, tha bashkautori Evgeniy Efimov në një deklaratë.
Ndryshe nga shenjat e tjera dalluese të plakjes – siç janë rënia mitokondriale, zhvendosja epigjenetike ose humbja e proteostazës – mutacionet somatike nuk mund të përmbysen me asnjë terapi ekzistuese. Ato grumbullohen ngadalë por pa pushim, dhe në indet që nuk mund t’i zëvendësojnë qelizat e tyre, dëmtimi bëhet i përhershëm. Modeli tregon:
Mëlçia dhe organet e tjera ripërtëritëse mund t’i rezistojnë mijëra viteve të akumulimit të mutacioneve falë qarkullimit të vazhdueshëm të qelizave.
Qelizat e trurit dhe të zemrës, të cilat nuk ndahen, nuk mund ta hollojnë dëmtimin e tyre dhe përfundimisht dështojnë.
Kjo asimetri shpjegon pse sëmundje të tilla si demenca dhe pamjaftueshmëria kardiake dominojnë morbiditetin në moshë të shtyrë: ato godasin pikërisht indet që nuk mund të rigjenerohen.
