Ajo që dimë është se universi zgjerohet. Por çfarë zgjerohet brenda? Dhe a ka një qendër të këtij zgjerimi?
Një nga gjërat që ne e dimë me siguri është se universi po zgjerohet. Këtë e kuptuam gati një shekull më parë falë vëzhgimeve të astronomit amerikan Edwin Hubble. Ai zbuloi se galaktikat po largoheshin nga e jona me një shpejtësi proporcionale me distancën e tyre nga Rruga e Qumështit. Kjo nuk do të thotë se ka ndonjë gjë të veçantë për pozicionin tonë në univers: distanca midis dy galaktikave rritet me kalimin e kohës. Relativiteti i Ajnshtajnit na tregon pse, ai presupozon se hapësira nuk është statike, por që mund të deformohet, zgjerohet dhe lakohet. Një nga pyetjet që na bëhet më shpesh në komente është: në çfarë zgjerohet universi? Dhe a ka një qendër të këtij zgjerimi? Le të përpiqemi ta kuptojmë së bashku me profesor Amedeo Balbi të Universitetit të Tor Vergata në Romë
Kjo është arsyeja pse universi nuk ka një qendër
Nisur nga supozimi se universi nuk zgjerohet në diçka, sepse vetë universi është gjithçka që ekziston. Nuk ka hapësirë të jashtme në të cilën ndodh zgjerimi. Arsyeja pse shumë e bëjnë këtë pyetje është se ata e vizualizojnë zgjerimin gabimisht, sikur galaktikat të ishin hedhur tutje nga shpërthimi i Big Bengut. Në realitet, gjërat nuk janë kështu, sepse është hapësira që zgjerohet, galaktikat janë ende në hapësirë, por zvarriten nga zgjerimi. Kjo ndodh në të njëjtën mënyrë në të gjithë hapësirën. Imagjinoni që brumi i panettonit të ngrihet dhe rrushi i thatë brenda brumit të largohet nga njëri-tjetri me kalimin e kohës. Ata qëndrojnë pa lëvizur, është brumi që ngrihet dhe i bën të largohen.
Epo, nëse i vizualizon gjërat në këtë mënyrë, jo vetëm që kupton se nuk duhet të imagjinojmë diçka brenda së cilës ndodh zgjerimi, por se nuk ka as një qendër zgjerimi. Çdo pikë në univers është e barabartë me të gjitha të tjerat. Nëse do t’i vëzhgonim gjërat nga një galaktikë tjetër, do t’i shihnim galaktikat e tjera duke u larguar prej nesh pikërisht ashtu siç bëjnë nga këndvështrimi ynë. Prandaj nuk ka pozicione të privilegjuara në univers dhe nuk ka asnjë qendër zgjerimi. Zgjerimi ndodh saktësisht në të njëjtën mënyrë në të gjithë hapësirën.
Lidhur me Betejën e Kosovës të vitit 1389, si ngjarje që e fillon rënien finale…
Speci i kuq djegës është përdorur prej mijëra vitesh kundër disa problemeve shëndetësore. Këtu…
Janë të paktë ata që shkojnë në palestër ose hanë darkë pa pirë…
Shumë njerëz pyesin nëse pozicioni i gjumit, sidomos të fjeturit në anën e majtë,…
Lemza është një shqetësim i zakonshëm që mund të shfaqet papritur dhe të krijojë…
Të qarit shpesh shoqërohet me emocione si zemërimi, frustrimi ose trishtimi. Kur mendoni për…