Gripi vdekjeprurës, pse është kaq i rëndë këtë vit?

 

Jemi në sezonin e gripit dhe gjatë javës së parë të janarit në vendi u raportuan rreth 13 mijë raste, kryesisht te fëmijët dhe të moshuarit, ndërsa specialistët paralajmërojnë se shifrat reale janë shumë më të larta. Instituti i Shëndetit Publik pret rritje të shtrimeve spitalore në fund të janarit ose fillim të shkurtit.

 

Situata është serioze edhe jashtë vendit. Portugalia regjistroi pak ditë më parë mbi 500 vdekje në ditë me spitalet të tejmbushura, ndërsa në Itali rreth 7.5 milionë persona janë infektuar që nga fillimi i sezonit. Ndikimi i gripit përgjatë 2025-2026 ka qenë i rëndë kudo. Në Australi, ku sezoni i gripit ka mbaruar së bashku me sezonin e dimrit, infeksionet kanë zgjatur një muaj më shumë se zakonisht dhe në javët e fundit, gripi ka dëmtuar rëndë edhe sistemet shëndetësore të vendeve të tjera evropiane, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara.

Por çfarë e bën këtë vit gripin më të rëndë?

 

Sipas gjetjeve të epidemiologëve, të përmbledhura në një artikull të botuar në revistën “Nature”, shkaku kryesor është varianti K i virusit A/H3N2, që ka mutacione të shumta dhe është më pak i njohur nga sistemi imunitar dhe vaksinat, duke e bërë transmetimin dhe efektet më të rënda.

 

Varianti K i virusit H3N2

Gripi i këtij viti shkaktohet nga virusi A/H3N2, varianti K. Ekzistojnë dy arsye për aftësinë e dobët të sistemit tonë imunitar për ta luftuar atë. E para është se lloji që u bë dominues në sezonin 2025/2026, H3N2, ka qarkulluar për dekada, por nuk ka qenë dominues në sezonet e fundit të gripit. Në sezonin 2024-2025, ky lloj shkaktoi rreth gjysmën e rasteve në SHBA dhe vetëm rreth 40% të rasteve në Evropë. Prandaj, e gjeti mbrojtjen tonë imunitare të papërgatitur. E dyta është se varianti K i nëntipit viral H3N2 ka një numër të lartë mutacionesh që e bëjnë virusin më pak të ngjashëm me llojin e përdorur për të paketuar vaksinat e gripit të këtij viti Rezultati është se ekziston një përputhje e përsosur midis mbulimit të ofruar nga vaksinat dhe virusit që qarkullon.

 

Virus me ndryshim të shpejtë

Viruset e gripit evoluojnë vazhdimisht dhe mutohen me kalimin e kohës, duke grumbulluar ndryshime të vogla gjenetike. Për shembull, variacionet e vogla në gjenet e viruseve të gripit mund të çojnë në ndryshime në proteinat sipërfaqësore të patogjenëve, me të cilat lidhen antitrupat. Për këtë arsye, vaksinat e gripit duhet të përditësohen vazhdimisht. Zgjedhja e llojeve për t’u mbrojtur kundër çdo sezoni vaksinimi përcaktohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, bazuar në virusin e gripit që qarkullon në hemisferën e kundërt gjatë sezonit aktual të dimrit. Varianti K u shfaq në shkurt 2025, por u sekuencua për herë të parë në qershor 2025, kohë kur përzgjedhja e llojeve që do të përfshiheshin në vaksinat që do të shpërndaheshin në Hemisferën Veriore kishte ndodhur tashmë