Aleksandri i Madh dhe Afganistani – “Jam angazhuar në tokën e Luanëve dhe popullit trim ku çdo hap është murë i çeliktë me të cilin ballfaqohen ushtarët e mi..”

Daut Dauti

“Jam angazhuar në tokën e Luanëve dhe popullit trim ku çdo hap është murë i çeliktë me të cilin ballfaqohen ushtarët e mi. Ti e ke sjell vetëm një Aleksandër në këtë botë, por në këtë vend çdo nënë e ka sjell nga një Aleksandër”.
Ky është një citat nga letra e Aleksandrit të Madh që ia dërgoi nënës së tij, Olimbias, nga Afganistani. Territoret që shtriheshin nga Maqedonia e deri në Afganistan, Aleksandri i pushtoi brenda një kohe të shkurtër, Por, në Afganistan iu dasht që të luftonte katër vite për ta nënshtruar këtë vend ku qëndroi edhe dy vite tjera. Aty u martua me princeshën afgane të quajtur Roksana, për të cilën thuhej se ishte femra më e bukur në botë. Roksana i pëlqente shumë Aleksandrit.
Kur afganët u nënshtruan, iu bashkuan ushtrisë së Aleksandrit dhe shkuan me të deri në Indi. Aleksandri, edhepse bëri luftë të përgjakshme, afganët e çmuan dhe nuk u ngritën kundër tij sa ishte gjallë. Aleksandri i detyronte ushtarët maqedonas që të martoheshin me gratë afgane, perse dhe aziatike tjera. Aleksandri kishte një kualitet të prijësit që nuk u përsërit pas tij as deri sot. Pasi i nështronte vendet të gjithë i trajtonte njësoj sepse i refuzonte dallimet e racës, religjionit apo ndonjë ‘pengesë’ tjetër. Me këto masa barazie Aleksandri i bëri për vete afganët.
Në Afganistan, ai përmendet edhe sot me respekt. Shumë vendbanime mbajnë emrin e tij, përfshirë qytetin Kandahar – nga Iskandar apo qyteti i Aleksandrit.
Aleksandri ishte martuar edhe me Barsinën, bijën Darios, mbretit të Persisë dhe me kusherinën e saj Paristaisen. Në momentin kur vdiq Aleksandri (323 p.e.s) Roksana i vrau këto dy gra. Roksana ishte shtatzënë dhe këtë e bëri që ta ruante vijën e sundimit që tashti do të kishte gjakun meqedono-afgan.
Afganët patën dhembje të madhe kur vdiq Aleksandri, i cili ishte i vetmi që i nënshtroi por e deshtën për shkak se ua kishte pushtuar zemrat. Veprimet e Aleksandrit nuk u përsëritën kurrë më në histori dhe kjo e bëri të ishte i Madh.
Në foto shihet freska e titulluar ‘Martesa e Aleksandrit të Madh me Roksanën’. Është vepër e punuar në vitin 1519 nga Giovanni Antonio Bazzi dhe gjendet në murin e ‘Villa Farnesina Trastevere’ në Romë.