<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Cila është temperatura më e nxehtë që mund të durojë trupi i njeriut?

Me ndryshimin e klimës që shkakton rritjen e temperaturave në të gjithë globin, nxehtësia ekstreme po bëhet gjithnjë e më shumë një kërcënim për shëndetin. Trupi i njeriut është elastik, por nuk mund të përballojë aq shumë. Pra, cila është temperatura më e lartë që njerëzit mund të durojnë?

Përgjigja është e drejtpërdrejtë: një temperaturë e llambës së lagësht prej 35 gradë Celsius, sipas një studimi të vitit 2020 në revistën Science Advances. Temperatura e llambës së lagur nuk është e njëjtë me temperaturën e ajrit që mund të shihni të raportuar nga parashikuesi juaj lokal ose aplikacioni i motit. Përkundrazi, një temperaturë e llambës së lagur matet nga një termometër i mbuluar me një leckë të njomur me ujë dhe merr parasysh nxehtësinë dhe lagështinë. Kjo e fundit është e rëndësishme sepse me më shumë ujë në ajër, është më e vështirë që djersa të avullojë nga trupi dhe të ftohet tek një person.

Nëse lagështia është e ulët por temperatura është e lartë, ose anasjelltas, temperatura e llambës së lagur ndoshta nuk do të jetë pranë pikës së kthesës së trupit të njeriut, tha Colin Raymond, një studiues postdoktoral në Laboratorin Jet Propulsion të NASA-s i cili studion nxehtësinë ekstreme.

Por kur lagështia dhe temperatura janë shumë të larta, temperatura e llambës së lagur mund të zvarritet drejt niveleve të rrezikshme. Për shembull, kur temperatura e ajrit është 46.1 C dhe lagështia relative është 30%, temperatura e llambës së lagur është vetëm rreth 30.5 C. Por kur temperatura e ajrit është 38.9 C dhe lagështia relative është 77%, temperatura e llambës së lagur është rreth 35 C.

Arsyeja pse njerëzit nuk mund të mbijetojnë në nxehtësi dhe lagështi të lartë është se ata nuk mund të rregullojnë më temperaturën e tyre të brendshme.

“Nëse temperatura e llambës së lagur ngrihet mbi temperaturën e trupit të njeriut, ju ende mund të djersiteni, por nuk do të jeni në gjendje të ftoni trupin tuaj në temperaturën që duhet të funksionojë fiziologjikisht,” tha Raymond.

Në këtë pikë, trupi bëhet hipertermik, mbi 40 C. Kjo mund të çojë në simptoma të tilla si pulsi i shpejtë, ndryshimi i gjendjes mendore, mungesa e djersitjes, dobësimi dhe koma, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit.

Një temperaturë e llambës së lagësht prej 95 F nuk do të shkaktojë vdekje të menjëhershme, megjithatë; ndoshta duhen rreth 3 orë që ajo nxehtësi të jetë e pakapërcyeshme, tha Raymond. Nuk ka asnjë mënyrë për të ditur me saktësi sasinë e saktë të kohës, tha ai, por studimet janë përpjekur ta vlerësojnë atë duke zhytur pjesëmarrësit njerëzorë në rezervuarët e ujit të nxehtë dhe duke i hequr ato kur temperaturat e trupit të tyre filluan të rriteshin në mënyrë të pakontrollueshme. Gjithashtu nuk ka një mënyrë për të konfirmuar se 95 F është temperatura e saktë e llambës së lagësht që është e pakapërcyeshme; Raymond vlerësoi se numri i vërtetë është në rangun prej 93.2 F në 97.7 F (34 C në 36.5 C).

Megjithëse askush nuk mund të jetojë në një temperaturë të llambës më të lartë se rreth 95 F, temperaturat më të ulëta gjithashtu mund të jenë vdekjeprurëse. Ushtrimet dhe ekspozimi ndaj dritës së drejtpërdrejtë të diellit e bëjnë më të lehtë mbinxehjen. Njerëzit e moshuar; njerëzit me kushte të caktuara shëndetësore, të tilla si obeziteti; dhe njerëzit që marrin antipsikotikë nuk mund të rregullojnë temperaturën e tyre gjithashtu, kështu që është më e lehtë për nxehtësinë t’i vrásë ata. Kjo është arsyeja pse njerëzit ndonjëherë vdesin nga nxehtësia që nuk arrin një temperaturë të llambës së lagësht prej 95 F.

Për fat të mirë, ajri i kondicionuar mund t’i shpëtojë njerëzit nga nxehtësia e pajetueshme. Por, natyrisht, jo të gjithë njerëzit kanë qasje në të, dhe madje edhe në vendet ku shumë njerëz kanë ajër të kondicionuar, rrjeti elektrik mund të jetë jo i besueshëm, tha Raymond.

Disa vende kanë arritur një temperaturë të llambës së lagësht prej 95 F në historinë e regjistruar. Që nga fundi i viteve 1980 dhe 1990, pikat e nxehta kanë qenë Lugina e lumit Indus në Pakistanin qendror dhe verior dhe bregun jugor të Gjirit Persik.

“Ka vende që tashmë kanë filluar t’i përjetojnë këto kushte për një ose dy orë,” tha Raymond. “Dhe me ngrohjen globale, kjo vetëm do të bëhet më e shpeshtë.”

Vendet që janë të rrezikuara nga këto temperatura në 30 deri në 50 vitet e ardhshme përfshijnë Meksikën veriperëndimore, Indinë veriore, Azinë Juglindore dhe Afrikën Perëndimore, shtoi ai.

“Fatkeqësisht, me ndryshimin e klimës që është mbyllur tashmë, ne do të vazhdojmë të ngrohemi pak, edhe nëse kemi ndaluar të lëshojmë gazra serë,” tha Raymond.

“Unë mendoj se është e pashmangshme që ato vende që përmenda do të përballen me këtë çështje në të ardhmen e parashikueshme, dhe shpresoj që më shumë vende të mos i shtohen asaj liste.”

postbck postbck