<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Sulltanesha Razia, sundimtarja me “talent për luftë” që u vra nga robëruesit e saj

Ashtu si pjesa më e madhe e mbretërimit të saj, hyrja e Razias në sulltanatin e Delhit është e mbuluar me mister. E vetmja kronikë bashkëkohore është Tabaqat-i-Nasiri i Minhaj Siraj Juzjanit, karriera e së cilës kishte lulëzuar gjatë mandatit të saj të shkurtër dhe që ishte plot lavdërime për aftësitë e saj sunduese. ‘Një sovran i madh’, shkroi ai për të: ‘E zgjuar, e drejtë, dashamirës, mbrojtëse e të diturve, shpërndarëse drejtësie, kujdestare e nënshtetasve të saj.’ Por çfarë dobie i bëri asaj, pyeti ai, nëse burrat nuk arrinin ta merrnin seriozisht?

Babai i saj, Shams ud-Din Iltutmish, i kishte vënë re cilësitë e saj udhëheqëse dhe e kishte emëruar atë si trashëgimtare të tij. Megjithatë, pas vdekjes së tij, djali i më i madh, Firuz, mori pushtetin dhe vërtetoi me shpejtësi urtësinë e gjykimit të Iltutmishit. Prirjet e Firuzit, shkroi Juzjani, ‘ishin tërësisht drejt bufonisë, sensualitetit dhe devijimit… Ai kishte një pasion për të qeshurin dhe për të hipur mbi elefantët, dhe e gjithë klasa e drejtuesve të elefantëve arrinte të nxirrte përfitime të jashtëzakonshme nga pasuritë e tij.’

Nëna e Firuzit, Shah Turkan, kontrollonte punët e shtetit. Ajo u përpoq të vriste Razia-n, por Razia e prishi komplotin dhe, duke nxitur mbështetjen e popullit të Delhit, përmbysi dhe ekzekutoi vëllanë e saj në vjeshtën e vitit 1236. Ajo doli nga Purdah dhe u shfaq në publik me veshje sulltanore.

Ishte një periudhë e trazuar. Mongolët kërcënuan në perëndim, ndërsa stabiliteti i brendshëm u minua nga forca të ndryshme të përçarë, duke përfshirë fisnikërinë turke dhe guvernatorët rebelë provincialë. Razia kaloi pjesën më të madhe të mbretërimit të saj duke u marrë me kryengritjet, me raste duke udhëhequr vetë ushtrinë. Siç shprehej Juzjani, ajo kishte talent për luftë.

Gjatë një fluturimi të tillë nga fortesa e saj në Delhi kundër Malik Iltuniah nga Bhatinda, fisnikëria e rrëzoi atë nga froni për një vëlla më të vogël. Razia u burgos. Megjithatë, ajo nuk mbaroi. Ajo u martua me Iltuniah dhe së bashku marshuan në kryeqytetin e saj të mëparshëm. Ata u mundën jashtë mureve të saj dhe ushtria e tyre i braktisi.

Ka më shumë gjasa që ajo dhe burri i saj të jenë vrarë nga robëruesit më 13 tetor 1240.

Mathew Lyons | Botuar në History Today

P֝ërgatiti: Albert Vataj

InForCulture

Leave a Comment
Share
Published by
InForCulture
3 years ago

Recent Posts

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

51 minutes ago

Kur aplikohet tarifa e lirë e rrymës gjatë dimrit?

  Konsumatorët familjarë në Kosovë mund të përfitojnë nga tarifa e ulët e energjisë elektrike…

3 hours ago

Sanxhaku në studimin e Daut Dautit mbi çështjen shqiptare

Teza e doktoraturës e historianit shqiptar Daut Dauti (1960-2026) sjell një këndvështrim britanik mbi zhvillimet…

3 hours ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

4 days ago

Para Azem Galicës: Kush ishin kaçakët shqiptarë dhe si lindi tradita e rezistencës së armatosur?

Përpara se emri i Azem Bejtë Galicës të bëhej simbol i lëvizjes kaçake në Kosovë,…

4 days ago

E rrallë: Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve!

Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve ! Zotnis së tij…

4 days ago