<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Ja cili ishte alfabeti shqip i Dom Nikollë Kaçorrit!

Veprimtaria e Dom Nikollë Kaçorrit, si një prej protagonistëve parësorë të lëvizjeve politike dhe kulturore antiosmane në periudhën e shtetformimit, është një farë mase e njohur.

 

 

Shumë rrallë është përmendur pjesëmarrja e tij në Kongresin e Manastirit (1908) dhe më pas me Kongresin e Arsimit (1909), që do të rikthente përfundimisht në përdorim dy alfabete latine.

Dom Nikollë Kaçorri ishte njëri prej protagonistëve të “konferencës së ipeshkvinjve”, që u mbajt në Shkodër më 1902 për një qendrim të përbashkët ndaj alfabetit të shqipes, një ngjarje që parapriu Kongresin Manastirit.

Në veprimtarinë e tij letrare më së shumti ai vetë shkroi me një alfabet shumë afër atij të autorëve të vjetër dhe mund të konsiderohet i fundmi asaj tradite. Kjo mund të shpjegohet me faktin se ai kishte studiuar në Kolegjin Urban në Romë për retorikë dhe gramatike.

Siç është provuar prej studiuesve, ai përdori së paku dy ggrafema të alfabetit të Stambollit, duke provuar se qendrimi i tij në “konferencën e ipeshkvinjve” nuk ishte një qëndrim thjesht parimor.

Në punë të alfabetit, mund të vërehen këto cilësi:

1. Ndërthur grafema të alfabetit të shkrimtarëve klasikë, të shoqërisë së Stambollit dhe të dy alfabeteve të traditës shkodrane;

2. Ndonëse njihte e shkruante me gramatikë e drejtshkrim dhe gjermanishten, ndikime në shkrim ka prej alfabetit të italishtes;

3. Nuk përdor në asnjë rast grupin”ue” të autorëve veriorë, por u-në e dyfishtën(edhe formalisht), ose “ui” (për “tue);

4. Nuk përdor asnjë shenjë diakritike të hundorësisë;

5. Dyfishësinë e zanoreve e shpreh me dyfishimin formal të tyre, me ndonjë përjashtim të rrallë, që e shenjon me thekse;

 

6. Njeh funksionin e zanores së shurdhër “ë”, por e shenjon me grafema të tjera;

7. Përdor rregullisht apostrofin për të shenjuar mungesën e një zanoreje të rënë për shkak të ritmit dhe rimës.

Legjenda e tabelave:
I. Alfabeti i Dom Nikollë Kaçorrit
II. Alfabeti i sotëm
III. Nga alfabeti i shoqërisë së Stambollit
IV. Si tek autorët e vjetër
V. Alfabeti i italishtes
VI. Konteksete grafematike

     

admin admin

Recent Posts

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

2 hours ago

Kur aplikohet tarifa e lirë e rrymës gjatë dimrit?

  Konsumatorët familjarë në Kosovë mund të përfitojnë nga tarifa e ulët e energjisë elektrike…

4 hours ago

Sanxhaku në studimin e Daut Dautit mbi çështjen shqiptare

Teza e doktoraturës e historianit shqiptar Daut Dauti (1960-2026) sjell një këndvështrim britanik mbi zhvillimet…

4 hours ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

4 days ago

Para Azem Galicës: Kush ishin kaçakët shqiptarë dhe si lindi tradita e rezistencës së armatosur?

Përpara se emri i Azem Bejtë Galicës të bëhej simbol i lëvizjes kaçake në Kosovë,…

4 days ago

E rrallë: Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve!

Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve ! Zotnis së tij…

4 days ago