Deti i VDEKUR po zhduket?!/Shkencëtarët bëjnë paralajmërimin e frikshëm!

Një nga mrekullitë natyrore, Deti i Vdekur, po përballet me një krizë të thellë mjedisore. Shkencëtarët paralajmërojnë se niveli i ujit po bie me ritme alarmante, ndërsa sipërfaqja e tij është tkurrur ndjeshëm gjatë dekadave të fundit për shkak të aktivitetit njerëzor dhe ndryshimeve klimatike.

Deti i Vdekur po humbet mesatarisht rreth 1.2 metra ujë çdo vit. Sipas ekspertëve, gjatë 50 viteve të fundit sipërfaqja e tij është zvogëluar me rreth një të tretën. Një nga shkaqet kryesore të kësaj situate është reduktimi drastik i prurjeve nga Lumi Jordan, burimi kryesor që furnizon Detin e Vdekur. Ndërtimi i digave dhe devijimi i ujit për nevoja bujqësore, industriale dhe urbane ka ulur ndjeshëm sasinë e ujit që arrin në det.

Në të njëjtën kohë, industria minerare në Izrael dhe Jordani vazhdon të pompojë sasi të mëdha uji për nxjerrjen e mineraleve të vlefshme si potasi dhe magnezi. Sipas studiuesve, edhe pa këto ndërhyrje, ndryshimet klimatike do të vazhdonin të ushtronin presion mbi ekosistemin për shkak të thatësirave më të shpeshta dhe reshjeve gjithnjë e më të pakta.

Pasojat tashmë janë të dukshme. Në zonat përreth Detit të Vdekur janë krijuar mbi 6 mijë gropa gjigante në tokë, të cilat po shfaqen edhe pranë rrugëve dhe infrastrukturës. Këto formohen si pasojë e tretjes së shtresave nëntokësore të kripës nga uji.

Ekspertët propozojnë rikthimin e një pjese të prurjeve të Lumit Jordan dhe përdorimin e ujërave të trajtuara për të ndihmuar ekosistemin. Megjithatë, zbatimi i këtyre planeve mbetet i vështirë për shkak të tensioneve politike në rajon dhe nevojës së komuniteteve lokale për burime ujore. Shumë studiues e përshkruajnë situatën si një “katastrofë ekologjike në zhvillim”, duke paralajmëruar se pa masa urgjente, Deti i Vdekur mund të vazhdojë të tkurret me pasoja të rënda për mjedisin dhe ekonominë e rajonit.