Shkodra mes topave dhe tradhtisë

Dokumentet, arkivat ushtarake dhe literatura serioze historike e dëshmojnë qartë se në ushtrinë malazeze gjatë Luftës Ballkanike kanë shërbye edhe shqiptarë me grada drejtuese.

Mjafton me përmendë disa emra konkretë:

•Sokol Baci Ivezaj, komandant i Brigadës së Tuzit, të cilin në vitin 1913 Kral Nikolla e emëroi komandant të Shkodrës;
•Zef Pjetri Berishaj, komandant i kolonës së mesme që sulmoi Dinoshën;
•Mark Lekoçaj, komandant i Brigadës së tretë të kolonës së mesme;
•Deda Lucaj, kapiten–toger i kolonës së mesme;
•Sokol Ujkaj, nën-toger i kolonës së mesme;
•Gjelosh Ujkaj, komandant kapetan i kolonës së mesme;
•Mark Deli, komandant i batalionit të Kuçit të Sipërm.

Këtu historia nuk mbaron. Sipas burimeve të kohës, me grada drejtuese ushtarake kanë qenë rreth 20 shqiptarë në strukturat e ushtrisë malazeze. Me i mohue këto fakte do me thanë me i mbyllë sytë para realitetit historik. Historia nuk shkruhet për me i pëlqye askujt, por për me u kuptue ashtu siç ka qenë, e shpesh ka qenë e dhimbshme.

Dhe për ta vendosë temën në kontekst: nga pushtimet që nisën në tetor të vitit 1912, rreth 500 mijë shqiptarë u vranë, ndërsa rreth 650 mijë të tjerë u dëbuan nga trojet e tyne. Kjo përbën masakrën ma të madhe që i ka ndodhë ndonjëherë popullit shqiptar në historinë moderne. Të flasim për këto fakte nuk është manipulim. Është detyrë morale.

Foto: Mark Deli; komandant i batalionit të Kuçit të Sipërm me ushtarak malazez, ku i shihet në dorë kapelja malazeze me mbishkrimin NI (Nikolla 1)

http://<iframe src=”https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fdamir.dibra.9%2Fposts%2Fpfbid02jGUt1V8B28YDMiXDiKzBvVAyFSXFFe7fnXVThugvaNJX5L6t8VnpiBZphqKMUY4Xl&show_text=true&width=500″ width=”500″ height=”679″ style=”border:none;overflow:hidden” scrolling=”no” frameborder=”0″ allowfullscreen=”true” allow=”autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share”></iframe>