<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Thesari i Pllanës që shërbeu si shkollë më 1600

Kisha e Pllanës e pozicionuar mbi kodrinën mes Lezhës e Milotit, përkundruall Urës së Zogut, ruan të strukur me praninë e saj, një dëshmi të hershme kulture që mbërrin deri në shekullin e XIII. Një ndërhyrje e fundit, rikthen vëmendjen drejt objektit që më shumë se religjion dëshmon trashëgimi.

Dom Nike Ukgjini, meshtari që po kujdeset për restaurimin e saj, thotë se kisha i është e kushtuar martires Shën Barbara.

Ai, vëren se dëshmitë për kishën janë të hershme.

“Format e emrit dalin te ndryshme në dokumente” thotë ai.

E shpallur monument kulture më 1973, ajo mundi t’i shpëtonte kazmës së ateizmit komunist, por humbi vëmendjen e kujdesin. Pamja e saj e sotme, ka humbur shumë prej shkëlqimit të kahershëm por ende ruan gjurmë të së shkuarës.

“Fillimet duhet të jenë të shek XII, ka qenë më e madhe. Mark Skura më 1640 thotë se ka qenë si katedrale” vëren Dom Nika.

Por sa mund të justifikohet prania e një kishe të madhe në një zonë si Pllana, në shekujt e mesjetës? Ndërsa historianet rreken te gjejnë kufijtë e principatës së Arbrit e dioqezës së Arbrit, hapesirat e objekteve të kultit flasin edhe për numrin e popullsisë .

Dom Nikë Ukgjini thotë se “ka pasur më shumë se 600 besimtarë. Kisha u dëmtua nga tërmeti dhe nga ushtarët turq”.

Përtej predikimit fetar, gjuhëtarja Ledi Shamku Shkreli e ka përmendur disa herë këtë kishë, si një prej shkollave më të vjetra shqipe, çka i shton rëndësinë objektit.

“Në dokumente del se ka qenë shkollë me 1638. Mësohej shkrim e lexim shqip” tregon Dom Nikë Ukgjini.

Në relacionin e ipeshkvit Nikolle Vlladanji më 1694 flitet për dy altarë, ai i shen Barbarës dhe i Zojës Rruzare. Sot ruhet vetëm një prej tyre, me vizatime të thjeshta dekorative me motive biblike, krejt të vona në kohë.

“Altari u pikturua më 1941 nga ushtarët italiane” thotë Dom Nika ndërsa pranë altarit, ruhen ende format e një kripte që sipas meshtarit janë varre të ipeshkvijve.

Aktualisht restaurimi i kishës është drejt fundit, me projekt te Ministrisë se Kulturës dhe donacione të kishës dhe donatoreve privatë.

“Çatia e dëmtuar , kisha pikonte kudo”.

Ndryshe prej shumë kishave me arkitekturë krejt të thjeshtë ne fshatra, kisha e Pllanës, ruan një kthinë te dedikuar për korin, ose për të shtruar numrin e besimtarëve .

Shumëçka prej muraleve është zbehur, por një sforco e madhe bëhet per ta ruajtur.

“Shën Mëhilli dhe Shën Gjergji kanë simbolika të forta fetare”.

E mira dhe e keqja e botës njerëzore vihen përballë, ndërsa ngrehina unike, dëshmon një historia të shkuar mes dijes e religjionit në fshatin buzë rrugë.

admin admin