Sokrati (Socrates) ishte një filozof i madh grek që jetoi në shekullin V para Krishtit. Ai konsiderohet një nga themeluesit e filozofisë perëndimore dhe është i njohur për metodat e tij të mësimit dhe diskutimit, të cilat janë quajtur metoda sokratike.
Sokrati nuk la pas asnjë shkrim të vetin; shumica e njohurive tona për të vijnë nga veprat e dishepujve të tij, sidomos Platoni dhe Ksenofoni. Ai u përqendrua në etikë dhe epistemologji dhe përdori pyetjet për të sfiduar dhe analizuar bindjet e njerëzve të tjerë. Sokrati besonte se njohuria e vërtetë vjen nga vetëdija e paditurisë sonë dhe se dialogu dhe hetimi kritik janë thelbësore për të arritur të kuptuarit dhe mençurinë.
Sokrati u gjykua dhe u dënua me vdekje nga qyteti i Athinës për akuzat e “korruptimit të rinisë” dhe “mosbesimit ndaj perëndive të qytetit.” Ai pranoi dënimin e tij dhe piu helmin e cikutës, duke mbetur një figurë e rëndësishme dhe simbol i kërkimit të së vërtetës dhe virtytit.
Sokrati kishte një reputacion të madh për mençurinë. Një ditë, dikush erdhi për të gjetur filozofin e madh dhe i tha:
– “A e dini se çfarë sapo dëgjova për mikun tuaj?”
– “Një moment,” u përgjigj Sokrati.
– “Para se të ma thuash, do të doja ta provoja me tre sitat”.
– Të tre sitat?
– “Po,” vazhdoi Sokrati. “Para se të flasësh për të tjerët, është e rëndësishme të gjesh kohë për të filtruar atë që do të thuash. Unë e quaj atë testi i tre sitave.
Sita e parë është E VËRTETA. A e keni menduar nëse ajo që do të më thoni është e vërtetë? “
– “Jo, sapo e dëgjova.”
– “Shumë mirë!
Pra, ju nuk e dini nëse është e vërtetë. Le të kalojmë në sitën e dytë, atë të MIRËSIMIT.
– A është diçka e mirë kjo që doni të më tregoni për mikun tim?”
– “Oh, jo! Përkundrazi.”
– “Pra,” pyeti Sokrati, “ti dëshiron të më thuash diçka negative për të dhe nuk je i sigurt se ajo që do tq thuash është e vërtetë? Ndoshta mund ta kalosh akoma provën e sitës së tretë, atë të PËRDITJES.
– A është e dobishme për mua të e di se çfarë do të më thuash për këtë mik?”
– “Jo, jo dhe aq.”
“Prandaj,” përfundoi Sokrati, “ajo që do të më thoshe nuk është as e vërtetë, as e mirë, as e dobishme. Pse, atëherë, deshe të ma thuash këtë?”
Përgatiti: Albert Vataj
Konsumimi i rregullt i çajit lidhet me një rrezik më të ulët të…
Secili prej nesh mund të ndihemi të shqetësuar se jemi pranë një ftohje,…
Të gjithëve na ka ndodhur të gjejmë një situatë ku jemi zgjuar ose…
Me ardhjen e ditëve të ftohta dhe ndezjen e ngrohjes, në shumë apartamente…
Lënia e duhanit mund të jetë sfiduese, por me një plan të qartë,…
Gjethet e ullirit janë përdorur për herë të parë në mjekësinë popullore në…