Është mbrëmje, jashtë është errësirë, po përgatitesh për të fjetur, nga ku shumica e njerëzve do të ngrihen kur të vijë drita e ditës. Mund të mos jemi aq të vetëdijshëm për këtë, por rutina jonë e zakonshme e përditshme përcaktohet kryesisht nga lëvizja e tokës dhe ndryshimi i ditës dhe natës. Por, çka nëse mëngjesi, në kuptimin që ne e përjetojmë, nuk vjen kurrë?
Pikërisht kështu jetojnë në dimër banorët e veriut të largët të Norvegjisë. Qyteti i Longyearbyen është vendi më verior i banuar në botë. Aktualisht është errësirë atje, e cila ka zbritur në nëntor dhe dielli nuk do të lindë deri në shkurt. I vendosur jo shumë larg Polit të Veriut, ky qytet jeton në një mënyrë krejtësisht të ndryshme që magjeps të gjithë ata që e vizitojnë.
Longyearbyen është vendbanimi dhe kryeqyteti më i madh i arkipelagut norvegjez të Svalbard, i cili ndodhet midis Gadishullit Skandinav dhe Grenlandës. Ndodhet në Svalbard, ishulli më i madh i arkipelagut, dhe aktualisht, në varësi të burimeve, jetojnë midis 1800 dhe 2400 njerëz. Numri i banorëve po ndryshon vazhdimisht sepse, sipas Statistikave të Norvegjisë, banorët kalojnë mesatarisht vetëm shtatë vjet atje. Shumica janë norvegjezë dhe rusë, por njerëz nga 53 vende të ndryshme jetojnë në qytet!
Ka edhe disa vendas, familjet e të cilëve kanë disa breza në fshat, por janë pakicë. Qyteti u themelua në vitin 1906, dhe në të kaluarën aktiviteti kryesor ishte nxjerrja e qymyrit. Edhe pse ndodhet në Rrethin Arktik, vendi duket se po jeton normalisht. Ata kanë një aeroport, dyqane, tre hotele, një universitet…
Në faqet e Bordit Turistik të Svalbard, vetë banorët e Longyearbyen zbulojnë shumë veçori që vijnë nga të qenit në një nga pjesët më të ftohta të botës. Ky qytet është zakonisht ndalesa e parë për këdo që kërkon të eksplorojë shkretëtirën e Arktikut, e cila ndodhet lehtësisht në mes të qytetit. Ata kanë zhvilluar një shërbim turistik me disa hotele, restorante dhe dyqane, dhe qyteti ka fabrikën e tij të birrës, fabrikën e çokollatës dhe serën nga e cila furnizohen me barishte dhe perime të freskëta. Ata shquhen për mikpritjen dhe nivelin e lartë të shërbimit për çdo mysafir.
Por si jetojnë ata vetë?
Banorët e Longyearbyen besojnë se ata jetojnë një jetë krejtësisht normale të përditshme, sipas faqes së internetit Visit Svalbard. Megjithatë, ata e kanë të qartë se të huajve mund t’u duket e pazakontë. Sepse një zonë plot me arinj polarë, për shembull, është krejt normale që njerëzit të mbajnë armë kur dalin nga shtëpitë e tyre. Në universitetin që ka rreth 300 studentë, të gjithë duhet të mësojnë të përdorin armën e zjarrit.
Qyteti ka një rrugë për makina, dhe rrugë të veçanta për makinat e borës, të cilat janë mënyra më praktike për të lëvizur. Ashtu si në serialin e vjetër “Jeta në veri”, është krejt normale të shohësh një renë që ecën rrugëve të qytetit.
Sot, banorët ende heqin këpucët kur hyjnë në hotele dhe restorante, një traditë që daton që nga koha kur shumica e tyre mbanin në këpucë mbetjet e minierës së qymyrit. Në afërsi të vendbanimit ende ruhet infrastruktura minerare.
Nga gjërat interesante që lidhen me Longyearbyen, ajo që bie në sy është se këtu është e ndaluar të vdesësh! Vdekja është “ndaluar” që nga viti 1950, pasi u zbulua se kufomat e varrosura në varrezat lokale thjesht nuk dekompozoheshin për shkak të të ftohtit. Për më tepër, mostrat e gjalla të virusit që shkaktoi pandeminë e gripit spanjoll të vitit 1918 u zbuluan kohët e fundit në trupa të varrosur prej kohësh. Sot, njerëzit në Longyearbyen, të cilët janë afër vdekjes, fluturojnë në tokë për të kaluar ditët e tyre të fundit.
Festa e malit të Tomorit ku gërshtohet besimi pellazg me atë të bektashinjve dhe pretendimi…
Andronika Arianiti Komnena, e bija e princit Gjergj Arianiti dhe Maria Muzaka, u lind në…
SEJDO HARKA/ “Si mund t’i thuash bujkut, çfarë bëre, kur mbjell farën në arë? Sot fara…
Bujani në kryengritjet e Shqipërisë së Epërme (Kosovës) 1909 - 1910 Nga Hasan Mehmeti Kryengritjet…
Po e publikojm për studiuesit dhe historiografinë shqiptare një dokument nga gjuha e shkruar arbëreshe…
Mendoni ta lini duhanin? Ka tre mënyra kryesore që ju ndihmojnë të hiqni dorë nga…