Studiuesi Auron Tare ka përkujtuar gjeneralin e personalitetin e njohur shqiptar Said Mustafa Pasha Arnauti dhe vendin e tij në historinë e artin francez.
Tare përmend dy veprat madhështore të artit që i janë kushtuar atij si dhe bën një përshkrim të veprës së tij. Tare shkruan se gjenerali Said Mustafa Pasha ishte komandant i trupave otomane në Egjipt, ku erdhi si një veteran i luftërave ruso-turke.
Në përballjen e tij me trupat franceze të udhëhequra nga Napoleoni në vitin 1799 ai tregoi trimëri e aftësi të pashoqe duke zbythur trupat sulmuese deri në plagosjen e tij në përballjen me gjeneralin kundërshtar, ku u plagosën të dy.
Pas përfundimit të luftës, gjenerali shqiptar Said Mustafa Pasha u mor në Paris nga Gjenerali francez Murati ndërsa në nderim të trimërisë së tij atij i janë kushtuar sot një statujë në Harkun e Triumfit dhe një pikturë.
“Gjeneral Said Mustafa Pasha Arnauti dhe arti francez.
Si rralle ndonje here nje personaliteti shqiptar, arti dhe historiografia franceze i kane kushtuar aq vemendje sa Gjeneralit Said Mustafa Pasha. Dy vepra madheshtore te artit francez kane si protagonist, Gjeneralin Arnaut.
Said Mustafa ishte nje Veteran i Luftrave Ruso-Turke. Ai erdhi ne komanden e trupave otomane te Egjyptit te cilat te mbeshtetura nga flota britanike po mundoheshin te pengonin avancimin e trupave franke te udhehequra nga nje gjeneral i ri i quajtur Napoleon me 1799. Said Pasha me veprimet energjike rreshtoi ushtrine e tij ne brigjet e Abukirk duke thyer francezet te cilet u larguan ne panik. Fatmiresisht per Napoleonin fitorja e gjeneralit Said Mustafa nuk u shfrytezua prej tij ne ndjekjen e trupave franceze te thyera gje qe i tha kohe Napoleonit te rigrupohej dhe te sulmonte vijen mbrojtese te ushtrise otomane. Said Mustafa me repartat e tija shqiptare i mbajti francezet te mberthyer ne nje beteje te eger ne plazhet ranore egjyptiane.
Sipas deshmitareve angleze qe ndiqnin betejen, francezet po jepnin shenja terheqje kur Gjeneral Murati me nje veprim te shpejte i ndjekur nga kaloresia e tij mundi te thyente rreshtin e pare te mbrojtesve duke arritur vendkomanden e Said Mustafait. Gjenerali Arnaut e qelloi Muratin me kobure ne nofull dhe vete u plagos ne dore nga shpata e Muratit. Te dy gjeneralet te mbytur nga gjaku u gjenden nga trupat franceze qe i terhoqen duke i mjekuar te dy. Napoleoni bazuar ne raportin e betejes dha urdher qe gjenerali arnaut te mjekohej dhe te nderohej per trimerine e tij ne Abukirt.
Me kthimin ne Paris dhe marshimin e tij triumfal, Napoleoni, solli me vete edhe Said Mustafa Pashen i cili ne kujtim te Betejes se Abukirk sot eshte perjetuar nga statuja e tij ne Harkun e Triumfit perballe Gjeneral Muratit, Mbretit te ardhshem te Napolit. Lavdia e Said Mustafa Pashes ne Egjypt u zbeh nder vite vetem nga figura e ndritur e nipit te tij te quajtur Mehmel Ali Pasha Kavalliu, themelues i Egjyptit Modern dhe Perandor i Sudanit.
Piktura nga Baron Antoine Jean Gros. Gjeneral Murati dhe Komandanti i Trupave Otomane Said Mustafa Pasha. Vendodhja Pallati i Versajes
Friza nga Harku i Triumfit Paris. The Arc de Triomphe de l’Étoile in Paris, seen from the Champs-Élysées. battle of Aboukir 25 jul 1799 by Bernard Seure.” – shkruan Tare.
Festa e malit të Tomorit ku gërshtohet besimi pellazg me atë të bektashinjve dhe pretendimi…
Andronika Arianiti Komnena, e bija e princit Gjergj Arianiti dhe Maria Muzaka, u lind në…
SEJDO HARKA/ “Si mund t’i thuash bujkut, çfarë bëre, kur mbjell farën në arë? Sot fara…
Bujani në kryengritjet e Shqipërisë së Epërme (Kosovës) 1909 - 1910 Nga Hasan Mehmeti Kryengritjet…
Po e publikojm për studiuesit dhe historiografinë shqiptare një dokument nga gjuha e shkruar arbëreshe…
Mendoni ta lini duhanin? Ka tre mënyra kryesore që ju ndihmojnë të hiqni dorë nga…