<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Gjuha Shqipe, flitej dhe shkruhej shtatë mijë vjet më parë, pesë mijë vjet para Homerit

Duke qenë profesor dhe njohës i mirë i gjuhëve shqipe, latine dhe greke në Universitetin e Kalabrisë, ai zbuloi se në Iliadën e Homerit dhe në shkrimet e autorëve antikë, ndodhen shumë fjalë të gjuhës pellazge, që kanë të njëjtin kuptim si në gjuhën e sotme shqipe.

Edhe germat e përdorura në të dyja poemat e Homerit janë germa të abecedarit pellazg, i njohur qysh në kulturën pellazge Vinkë-Turdas (mijëvjeçari 6 p.e.s.) dhe i përhapur më pas në viset e tjera të mesdheut, që e huazuan grekët dhe latinët…

Studimi modern i gjuhës shqipe mund të themi se ka filluar me dijetarin dhe gjuhtarin e shquar arbëresh Zef Krispi, i cili në vitin 1831 botoi librin “Shqipja nëna e gjuhëve”.

Ky është studim madhor për gjuhën shqipe dhe Krispin duhet ta njohim si themeluesin e studimit modern të gjuhës shqipe dhe Albnologjisë. Prandaj libri i tij duhet të jetë si kurani dhe bibla e të gjithë studiuesve të gjuhës shqipe.

Por vepra e tij me rëndësi të madhe, fatkeqësisht nuk njihet nga gjuhtarët shqiptar, ata pa baza shkencore i mohojnë arritjet e Krispit, nuk e studiojnë atë dhe nuk e pëmendin asnjë herë në referimet shkencore.

Duke qenë profesor dhe njohës i mirë i gjuhëve shqipe, latine dhe greke në Universitetin e Kalabrisë, ai zbuloi se në Iliadën e Homerit dhe në shkrimet e autorëve antikë, ndodhen shumë fjalë të gjuhës pellazge, që kanë të njëjtin kuptim si në gjuhën e sotme shqipe.

Duke bërë krahasimet e nevojshme midis gjuhëve të mësipërme dhe thelluar në literaturën përkatëse, ai arriti të zbulojë fjalë të lashta, me të cilat ndërtoi edhe fjalorin pallazgjisht-shqip.

Me ndryshime të vogla, janë po ato fjalë si në njërën ashtu edhe në tjetrën. Kështu ai arriti në përfundimin se gjuha shqipe e ka zanafillën tek gjuha pellazge, tek Homeri.

Krispi shkruan:

“Duke gjurmuar origjinën e gjuhës greke, është një gjë e bukur të shohësh se si ajo të kthen, në pjesën e saj më të madhe, te shqipja. Si nuk u dashka, pra, të ngjallë një interes të madh kjo gjuhë, mbase më e lashtë se greqishtja dhe, në thelb, gjuha me të cilën flitej në shekujt para Homerit?”

Fjalori pellazgjisht-shqip i Krispit (sipas Liljan Peza 2014) FJALË PELLAZGE SHQIP FJALË PELLAZGE SHQIP

luftulla-peza-gjuha-pellazge-hitite-shqipe

Fjalori pellazgjisht-shqip i Krispit (sipas Liljan Peza 2014)

FJALË PELLAZGE SHQIP FJALË PELLAZGE SHQIP

  • Priam
  • Helen
  • Deukalion
  • Mysc
  • crye
  • crue
  • dora
  • me diegune
  • me ditum
  • me dezur
  • nani
  • diellios
  • chien
  • prusc, pruss
  • dora
  • scambi
  • pem
  • bist
  • zien
  • ziarm
  • mij
  • duri, druri
  • vent
  • dervent
  • scop
  • si
  • sit
  • pyel
  • uli
  • denso
  • plot
  • me lutem
  • schypeia
  • zaal, zal
  • therune
  • me preem
  • me ngrane
  • me kruem
  • diers
  • me eschelë
  • me ruotun
  • grua
  • chata
  • skepëtim
  • printh
  • i parë jam
  • e lëna
  • dheu ka luan
  • mish
  • krye, koka
  • krue, kroi, burimi
  • dora
  • me djegun, me djeg
  • me dit, di
  • me ndez
  • tani
  • dielli i mbrëmjes
  • qen
  • prush
  • dora
  • shkambi, shkëmbi
  • pema, frutat
  • bisht
  • zjen
  • zjarrm, zjarr
  • miu
  • druri
  • vend
  • vend si portë, si derë
  • shkop
  • sy
  • sytë
  • pyll
  • ylli
  • i dendur
  • plot
  • lutemshqipja, shqiponja
  • zallishte
  • ther
  • pres, me pre
  • me ngranë
  • me krue
  • djersë
  • me e shkel
  • ruaj
  • grua
  • hata
  • shkreptima, rrufeja
  • prind
  • frikë
  • bastinë
  • pituem
  • punuem
  • prim
  • gneri
  • kurm
  • hund
  • sisa
  • camb
  • krypa
  • ngrane
  • stepia
  • luem
  • lam
  • kuituer
  • brescen
  • jurti
  • i rij
  • ve
  • pata, pota
  • sa ast
  • si ist
  • mir
  • chiel
  • schioch
  • strat
  • bukrë
  • lucta
  • buzë
  • capschiore
  • drith
  • bucca, bucel, bek
  • falem
  • byk
  • barth
  • curr
  • dialthi
  • clan
  • drapen
  • skepari
  • hiri
  • molë
  • lule
  • frikë, dridhje, ankth
  • pronë vogël toke
  • pyes
  • punoj
  • prij, shkoj përpara
  • njeri
  • kurm, trung
  • hundë
  • sisa
  • kambë
  • krypa, kripa
  • me ngran
  • shtëpia
  • lyej
  • laj
  • kujtoj
  • breshër
  • i urti
  • i ri
  • ve, veza
  • pata
  • sa asht
  • si është
  • mir
  • qiell
  • shok
  • shtrat
  • i bukur
  • lufta
  • buzë, puthje
  • kafshore, kafshatë
  • drith
  • buka
  • falem, përshëndes
  • byk, kashtë
  • i bardhë
  • korrur
  • djali
  • qaj
  • drapri
  • sqepari
  • hiri, hijeshi
  • molla
  • lule

Duke studiuar Iliadën dhe Odisenë kemi gjetur se ato fillojnë me fjalë të gjuhës shqipe:

Edhe në poemën ODISEA titulli dhe fjalët e para të këngës së parë i përkasin gjuhës pellazge:

ODDYSSEY Titulli i poemës

  • Ἄνδρα μοι ἔννεπε… fjalët e para të
  • këngës së parë = Odhës, udhës, udhëtar
  • = ANDRA MOI ENEPE = Andër moj më jep

Edhe germat e përdorura në të dyja poemat e Homerit janë germa të abecedarit pellazg, i njohur qysh në kulturën pellazge Vinkë-Turdas (mijëvjeçari 6 p.e.s.) dhe i përhapur më pas në viset e tjera të mesdheut, që e huazuan grekët dhe latinët, për të shkruar gjuhët e tyre. Por më tepër fjalë shqipe në Iliadë ka gjetur studiuesi A. Boçi (2012).

Këto të dhëna të rëndësishme duhet të ishin në themel të gjuhësisë sonë, si dokumenti më i vjetër i shkruar i gjuhës shqipe, por gjuhtarët dhe historianët tanë nuk duan ti pranojnë, duke shkelur të gjitha rregullat shkencore.

Ps.

Pjesë e shkëputur nga një shkrim më i gjatë i autorit Luftulla Peza.

InForCulture

Recent Posts

Pse krijohen kalcifikimet dhe në cilat pjesë të trupit shfaqen më shpesh

Kalcifikimi ndodh kur në trup grumbullohet kalcium në vende ku nuk duhet, si në inde…

2 hours ago

Disa rregulla për kafshët në Kanunin e Lekë Dukagjinit

Kanuni i Lekë Dukagjinit dhe rregullimi i marrëdhënieve me kafshët: një vështrim studimor Kanuni i…

2 hours ago

​37 vjet nga demonstratat kundër suprimimit të autonomisë së Kosovës

Më 23 mars të vitit 1989, në Kuvendin e Kosovës, u ndryshua Kushtetuta e vitit…

3 hours ago

23 marsi 1989, dita kur Kosoves iu hoq autonomia me vote ne Kuvend

Më 23 mars 1989 ndodhi një nga momentet më të rënda politike në historinë moderne…

3 hours ago

Regjimenti shqiptar i Napoleonit: Koloneli Minot, i shkruante ministrit francez të luftës për veshjen tradicionale shqiptare..

REGJIMENTI SHQIPTAR I NAPOLEONIT. KOLONELI MINOT, I SHKRUANTE MINISTRIT FRANCEZ TË LUFTËS PËR VESHJEN TRADICIONALE…

1 day ago

Kënga e një emri të lavdishëm të historisë, që mbrojti atdheun duke mposhtur Cërnagoren dhe Rusinë

Salih Kabashi KËNGA E NJË EMRI TË LAVDISHËM TË HISTORISË, QË MBROJTI ATDHEUN DUKE MPOSHTUR…

2 days ago