“Moj Shqypni mos thuj marova”, historia që fshihet pas kënges së njohur

Profesori universitar Blerim Latifi ka treguar se kush është autori i këngës “Moj Shqypni mos thuj marova”, këngë kjo mjaft e popullarizuar në Kosovë.

Përmes një statusi në Facebook, ai ka treguar edhe kontekstin historik të ngjarjes në të cilën lindi kënga dhe një biografi të shkurtër të autorit. Kjo këngë, sipas tij, këndohet gjithandej dhe pothuajse të gjithë i dinë vargjet e kësaj kënge.

Ky është postimi i plotë i Blerim Latifit:

Kënga “Ah, Shqypni, mos thuj marova”, është njëra prej këngëve më të popullarizuara në Kosovë. Këndohet gjithandej dhe pothuajse të gjithë i dinë vargjet e saj të para:

Ah, Shypni, mos thuj mbarova,
Se djelmt tu edhe jan’ gjall’!
N’kamb asht çu e rrebt Kosova
E ban luftën ball për ball.
Por kështu nuk qëndron puna edhe me njohurinë për autorin e saj. Hil Mosi, student nga Shkodra në Austri, po qëndronte në Stamboll në pranverën e vitit 1910. Aty mori vesh për kryengritjen e madhe antiosmane që kishte shpërthyer në Kosovë. I frymëzuar nga lajmet që mbushnin gazetat e kryeqytetit osman, ai hodhi në letër vargjet që më vonë u kthyen në këngën e famshme.

Kjo këngë u këndua edhe në frontet e luftës së UÇK-së.

Hil Mosi ishte një ndër shqiptarët më të kulturuar dhe më të edukuar në gjysmën e parë të Shekullit XX. Edhe pse e kishte kundërshtar, Zogu ia kishte nevojën diturive të tij, prandaj edhe ia besoi detyrën e ministrit të arsimit. Në këtë detyrë e gjeti vdekja, në moshën më të mirë, kur ishte vetëm 47 vjeç, në 22 shkurtin e vitit 1933, si sot 90 vjet më parë.

Edhe pas kaq kohësh nuk besoj se shqiptarët, andej dhe këndej kufirit, kanë pasur ministër arsimi më të kulturuar e më të formuar intelektualisht se Hil Mosin.

Mbase me një përjashtim: Ernest Koliqin.