<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Categories: KURIOZITETE

Çokollata dhe Zvicra: Ja historia

Thuaj “çokollatë” dhe njerëzit do të mendojnë për Zvicrën – kudo që të shkoni. Në fakt, zviceranët kanë bërë çokollatë që nga fillimi i shekullit të 19-të. Ja si filloi gjithçka, përcjell albinfo.ch.
Kur bëhet fjalë për çokollatën, mund të keni dëgjuar për Cailler, Suchard ose Sprüngli. Kjo sepse ata ishin pionierët e parë zviceranë të prodhimit të çokollatës.

Megjithëse Zvicra nuk kishte asnjë pemë kakao të sajën, ajo kishte shumë eksplorues – dhe ishin ata që u kthyen me arkat e shpërthyera nga fasulet.
Revolucioni industrial në fund të shekullit të 18-të ishte një kohë për zbulime dhe eksperimente. Kishte një rritje të konsumit dhe produkteve të panjohura si kafeja dhe kakaoja, të cilat ishin zbuluar në Amerikën e Jugut, Afrikë dhe Azi.

Laurence Tissot, profesor historie në Universitetin e Neuchâtel, shpjegon: “Zvicra ishte si kudo tjetër në atë kohë. Njerëzit ishin në kërkim të mënyrave të reja për të siguruar jetesën – nëse nuk kishin tokë ose nuk ishin fermerë, ata filluan të vinin me ide të reja në vend të kësaj. Në atë kohë, ishin sektorët e ëmbëlsirave dhe pjekjes që dukej se kishin potencialin më të madh.

Philippe Suchard i Neuchâtel-it ishte një njeri i tillë me ide – shumë i talentuar dhe i interesuar për gjithçka. Ai filloi si nxënës në pastiçerinë e vëllait të tij në Bernë. Ishte gjatë një udhëtimi në Amerikë që ai zbuloi çokollatën. Duke mësuar se si të përpunonte kokrrat e kakaos, ai vazhdoi të krijoi fabrikën e tij në Serrières në 1826”, thotë Tissot. Në atë kohë në Zvicër vepronin disa prodhues çokollate, e cila, në epokën para vendosjes së ligjit të patentave në vitin 1870, pa një pjesë të mirë të spiunazhit industrial. Në fakt, askush nuk tregoi asnjë shqetësim për monitorimin e konkurrentëve dhe blerjen e produkteve të tyre për të bërë imitime të paturpshme.

Cailler dhe shpikja e çokollatës me qumësht
François-Louis Cailler ishte stilisti i parë i Zvicrës për çokollatën me qumësht. Ai ishte një shitës ushqimesh në Vevey ku shiste çokollatë në dyqanin e tij përpara se të fillonte ta bënte atë. “Çokollata u bë puna e tij kryesore, ndoshta sepse të gjithë e kërkonin gjithmonë dhe ai pati mundësinë të hynte në një partneritet,” shpjegon Lisane Lavanchy, historiane dhe arkiviste në Nestlé*. Cailler themeloi fabrikën e tij të parë të çokollatës në 1819. Në 1832, ai filloi të përdorte energjinë e ujit.

Kjo u përdor për të kthyer gurët që shtypnin kakaon dhe për të fuqizuar makinat që përziheshin me sheqerin. Përdorimi i energjisë së ujit i bëri të dy operacionet shumë më të lehta.
Sipas arkivave të Nestlé, Cailler ua shiste çokollatën e tij shitësve me pakicë dhe individëve privatë në pjesën frëngjisht-folëse të Zvicrës. “Gjenerata e parë e çokollatës zvicerane ishte e keqe – dukej si kripë dhe kishte shije të hidhur. Në atë kohë, njerëzit ishin mjaft të dobët dhe dieta e tyre ishte gjithashtu e varfër. E gjithë qëllimi i çokollatës ishte t’u jepte pak jetë dhe t’u jepte një pak ushqim”, qesh Tissot. “Shtimi i qumështit ishte një ndryshim i lojës. Dhe përparimet që u bënë në shekullin e 19-të ndihmuan për të krijuar një kuptim më të mirë të proceseve kimike.”

Në 1897, la société Cailler achète une propriété vers le Moulin à Broc et en 1898 la chocolaterie est opérationnelle.
Në 1897, kompania Cailler bleu një pronë pranë mullirit në Broc dhe deri në vitin 1898 fabrika e çokollatës ishte në funksion. Suksesi ishte i shpejtë. Kompania u zgjerua me shpejtësi dhe fuqia punëtore u rrit pothuajse dhjetëfish brenda gjashtë viteve.
Ishte dhëndri i Cailler-it, Daniel Peter, i cili në 1875 ishte i pari që shtoi qumësht në recetën e tij të çokollatës – duke filluar me qumështin e kondensuar.

Qumështi është një tjetër gjë që ngjall imazhe të Zvicrës
Tissot thotë: “Është pothuajse sikur mund të shijoni Alpet. Livadhe të gjelbra natyrale të mbushura me lopë – një simbol i pastërtisë dhe, nga ana tjetër, i cilësisë. Çokollata nuk ishte vetëm e mirë për ju, por ishte edhe e këndshme. Kur hani çokollatë ndiheni mirë – të bën të mendosh për ajrin e freskët alpin, i cili simbolizon mirëqenien dhe lirinë. Të gjitha këto imazhe janë përdorur në reklamat e çokollatës dhe ndihmojnë në shitjen e saj.”

Shumë shpejt çokollata zvicerane po la gjurmë përtej kufijve të vendit me krijimin e bareve gati për t’u ngrënë. “Ajo u provua një hit i vërtetë, veçanërisht në Angli. Madje çoi në krijimin në 1896 të kompanisë së çokollatës së qumështit Peter. Çokollata e qumështit rezultoi të ishte një sukses kaq i madh sa u rrëmbye shpejt nga prodhuesit konkurrues të çokollatës,” shton Lavanchy.

“Disa fabrika çokollate hapën dyqane në Vevey, i cili është në një vendndodhje qendrore që lidh Bernën, Italinë dhe Francën. Një sërë faktorësh e bindën Caillerin të krijonte fabrikën e tij atje në 1898 – prodhues vendas të qumështit, një fuqi punëtore e gatshme, fuqi uji, hapësira për të ndërtuar një fabrikë dhe pritja e ngrohtë që iu bë nga komuna e Brocit në kantonin e Friburgut”. Edhe pse marka Cailler është marrë përsipër nga Nestlé, çokollata ende prodhohet në vend. Dhe është e vetmja fabrikë që vazhdon të përdorë qumësht të kondensuar edhe në çokollatën e saj.

/albinfo

InForCulture