Ilirët – Fli’jime të njerëzve dhe kan’ibalizmi!?

Sipas Aleksandër Stipçeviq

FLIJIME TË NJEREZVE DHE KANIBALIZMI

Shkrimtari grek, Ariani, nga shek. II i e. r. duke përshkruar luftën e mbretit maqedon, Aleksandrit të Madh, kundër ilirëve, rrëfen se mbrojtësit e qytetit Pelion (në Shqipërinë e mesme), prenë si kurbanë tre djelmosha, tri vajza dhe tre desh të zi”. Kur i sulmuan maqedonët, ilirët u tërhoqën mbrenda mureve të qyte tit,,kështu që flijimet e tyre mbetën të qëndrojnë si plaçkë”” Nuk është ky i vetmi shënim që flet për faktin e flijimit të njerëzve te ilirët. Disa shkrimtarë antikë shkruajnë për gjakpirësinë e skor- diskëve fisit kelt që u vendos në trollin ilir aty u përzien me popullsinë e vjetër vendase ilire.,,Nuk kishte asnjë lloj vrazhdësie me të cilën ata nuk shprehen urrejtjen e tyre kundër robërve: për hyjnitë flijonin gjakun njerëzor, pinin nga kafkat e njerëzve… 7734

Vrasja rituale e armiqve, bile edhe e pjesëtarëve të fiseve të tyre, ngrënia e mishit të tyre dhe pirja e gjakut të tyre janë za- kone shumë të përhapura te shumë popuj primitivë dhe janë të njohura edhe te disa popuj të tjerë të Ballkanit në kohën parahis- torike. Nuk është ky kanibalizëm, veçanërisht ngrënia e zemrës, trurit dhe organeve të tjera vitale, nuk ka pasur lidhje me urinë por me besimin religjioz, magjik, simbas të cilit me këtë akt me- Tren dhe trashëgohen fuqia, trimëria, mençuria dhe vyrtytet e tjera të të vrarit.

Nuk kemi dëshmi se dokja e vdekjes rituale dhe e kanibaliz mit ishte e përhapur edhe te fiset e tjera ilire, mirëpo faktin të ci- lin e shënoi Nikolla nga Damasku se autariatët i vrisnin luftëtarët e vet të rraskapitur ose të plagosur për të mos u zënë robër,” tre- gon se edhe pjesëtarët e këtij fisi besonin se në qoftë se armiku i vret pjesëtarët e fisit të tyre, po të hante mishin e tyre dhe të pinte gjakun e tyre, do t’i trashëgonte edhe vyrtytet e tyre dhe në këtë mënyrë do të bëhej edhe më i fuqishëm dhe më i rrezikshëm, Pran- daj mund të supozojmë se vrasjet dhe kanibalizmi ritual ishin të njohura edhe për fiset e tjera, sidomos për ato nga mbrendësia.

Të gjitha shënimet për këtë pije i mblodhi J. B. Keune, Pauly Wissowa, Real-Encyclop. d. Class. Altertumswwiss, II Reihe, Bd., I. A Stuttgart, 1920, fq. 1521, S. v. Sabaia. Për pijet në përgjithësi shih Mirko D. Gremek, Opojna pića i otrovi antiknih Ilira, Farmaceutski glasnik, 6/1949, fq. 33-38. Flavii Arriani Alexsandri Anabasis, I, 5, (Përkthimin kroatisht

shih ARIAN, Aleksandrova vojna, lib, I, kap. 5, Zagreb, 1952 fq. 24. Florus, Bellum Thracicum, 39. Lajme të ngjashme për akordisköt sjellin edhe Festus Ammianus Marcellinus etj. Shih gjeresisht été Fanula Papzoglu, Ljudske ärive i tragovi kanibalisma sdednjobalkanskih antičkih plemena, Zbornik Filozofskog fakulteta, Beo kanska plemena u predilirsko doba, Sarajevë, 1969, fq, 385-391. grad, lib. 10, 1968, flet. 1, fq. 47-61, dhe Fanula Papasoğlu, Srednjobal- 115.

Shkëputur nga – ILIRËT Historia • Jeta • Kultura • Simbolet e Kultit nga Aleksandër Stipçeviq /Trungu & InforCulture