<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: ART

ÇFARË ËSHTË DHE KU NDODHET VEPRA MË E VJETËR E ARTIT?

Vazhdoni të pyesni, pasi kësaj here përgjigja ndaj sfidës kulturore është e ndërlikuar, në mos e pamundur. Sepse i rrallë është viti në të cilin nuk shfaqet më shumë se një “vepër e parë artistike në historinë e njerëzimit”.

Dhe është e pashmangshme. Këtu shtohen faktorë të ndryshëm nga kriteret e ndryshme kur merret parasysh krijimi i një njeriu “punë artistike”, frekuenca e jashtëzakonshme e gjetjeve nga vendet paleolitike.

Nëse me art kuptojmë krijimin abstrakt me qëllim dhe kuptim, mbase vepra e parë me karakter të tillë është gdhendja e ‘Njeriut Luan’ të gjetur në vitin 1939 në një shpellë afër qytetit gjerman Ulm.

Është “prova e parë e kapacitetit tonë për abstraksion”, thotë ish-drejtori i Galerisë Kombëtare dhe Muzeut Britanik në Londër, Neil MacGregor .

“Një kryevepër”, thotë specialisti britanik i historisë së largët Jill Cook.

Por 40.000 vjet nuk është asgjë kur krahasohet me 290.000 dhe 700.000 në të cilën vlerësohet mosha e gdhendjeve në gurë ose petrografëve të gjetura në dy shpella antike në Indi: ato të Bhimbetka dhe Daraki-Chattan .

Këto janë kube gjysmësferike të goditura në sipërfaqen e shkëmbit. Hetimet gjeologjike të këtyre vendeve parahistorike nga arkeologët e njohur Robert G. Bednarik dhe Giriraj Kumar vërtetuan se ky art shkëmbor i paraprinte kulturës akeleane të paleolitit të poshtëm.

Arti? E njëjta pyetje ndau paleontologët në lidhje me Venusin e Berekhat Ram (250,000 deri në 280,000 vjet), të gjetur në 1981 në Izraelin verior.

Në fillim këta shkencëtarë e panë figurën si një produkt të erozionit. Por teza e veprës artistike fitoi forcë kur 18 vjet më vonë u shfaq në Marok një figurë e ngjashme (200,000 deri 300,000 vjet), me shenja të qarta të gdhendjes njerëzore: Venera e Tan-Tan, transmeton ‘fjala.al’.

Gravurat me modele gërvishtëse nga Blombos, Afrika e Jugut (70,000 vjet), shenjat abstrakte dhe shenjat e duarve në Cueva del Castillo, Cantabria (39,000), pikturat me skena gjuetie në ishullin Celebes, Indonezi (44,000).

Apo vizatimet e bëra nga Neandertalët më shumë se 60,000 vjet më parë në shpellat e Maltravieso (Cáceres), Ardales (Málaga) ose La Pasiega (Cantabria ) janë të tjera të përmendura vitet e fundit si “vepra më e vjetër e artit”. Dhe ka shumë më tepër.

ObserverKult

Lexo edhe:

ARTISTI QË REALIZON VEPRA ARTI NË LËNDINË

Artisti i mirënjohur franko-zvicerian Saype ka realizuar një vepër të vërtetë arti. Kjo ka ndodhur në një lëndinë me bar. Saktësisht në parkun e madh të Gjenevës.

Projekti shtrihet në një sipërfaqe 5000 m2. Është gjatë 165 metra. Ndërsa e gjerë 30 metra. Është realizuar me pigment të biodegradueshëm me bazë karboni, uji dhe proteina qumështi.

Tekstin e plotë mund ta lexoni KËTU:

ObserverKult

InForCulture

Leave a Comment
Share
Published by
InForCulture
3 years ago

Recent Posts

Shqipëria dhe Kosova, ndër vendet me përdorimin më të lartë të IA-së gjeneruese në Europë

Përdorimi i inteligjencës artificiale gjeneruese po përhapet me ritme të ndryshme në Europë, por Shqipëria…

11 hours ago

1448 — Planet sekrete për shkatërrimin e Skënderbeut

Më 27 qershor 1448, Republika e Venedikut harton udhëzime sekrete për të dërguarin e saj…

11 hours ago

”Moj e bukura More”, hulumtimi i Edi Shuriut për historinë e këngës së bukur arbëreshe

Kënga “Moj e bukura More” përfaqëson njërën ndër lirikat më të bukura të shkruara dhe…

11 hours ago

Dëshironi domate të shijshme dhe lëngshme, shtoni këtë përbërës natyral në kopshtin tuaj

Nuk ka asgjë më të mirë se domatet e pjekura, të rritura në shtëpi, të…

1 day ago

“Pandemia dixhitale”, alarmi i ri global për internetin

Stuhitë diellore dhe kabllot nënujore, kërcënim për rrjetin botëror Brishtësia e rrjetit internet mund të…

1 day ago

“Symfonija e Shqipevet” e Ernest Koliqit ky kushtrim dhe në besëlidhje shpirtërore me fatin e Shqipërisë

Albert Vataj Ka tekste që lexohen si letërsi dhe ka të tjera që ngrihen mbi…

1 day ago