<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: KURIOZITETE

Emrat e lumenjve janë të rëndësishëm,por a kan kuptim në gjuhën tonë lumenjt e trevave tona…

Thuhet se emrat e lumenjve janë të rëndësishëm sepse ato i rezistojnë kohës dhe tregojnë për gjurmët që lënë popujt në hapësirën ku banojnë.
Këta janë lumenjt e Shqipërisë. Përveç lumit Mat < shqip: mat (buzë lumi/deti, ranishte), asnjë emër tjetër lumi nuk duket se ka ndonjë shpjegim përmes shqipes së sotme. Mati përmendet në dokumente qysh në shekullin 4 të erës sonë, gjurmë kjo e cila dëshmon praninë e shqiptarëve të hershëm në ato anë, domethënë në viset e mesme të Arbrit. Emri i lumit Drin mbahet për ilir, i cili sipas disa gjuhëtarëve është trashëguar nga ilirët tek arbrit, në dukje pa ndonjë ndërmjetësim të mundshëm nga ndonjë gjuhë fqinje. Veçse, nuk dihet kuptimi i emrit, kështu që mbetet në sferën e hamendjeve kuptimi i tij. Poashtu, Buna mendohet se rrjedh nga ndonjë trajtë ilire “Barbana”. Erzeni përmendet në kronika bizantine në shek. 11 si Harzani, çka dëften për prani të Arbërve aty. Për Vjosën flitet se është përftuar me ndërmjetësim sllav nga Vovusa > Vousa > Vojusa > Vjosë, megjithëse nuk bind si shpjegim. Të tjerë e qesin drejtpërsëdrejti nga trajta e lashtë Aoos ose Avos > Vjosë. Emri nuk mbart ndonjë kuptim në gjuhën shqipe.
Ishëm dhe Shkumbin janë përftuar sipas Çabej përmes gojës së shqipfolësve por nga trajta latine Isamnus & Scampinus. Kuptimi i tyre, gjithësesi, mbetet i panjohur.
Osum & Seman, për nga fonologjia, nuk përkojnë fare me gjuhën shqipe.
Nga sa më sipër, veç Matit, gjurmë të tjera të hershme shqiptare vihen re përmes qëmtimit gjuhësor të emrave të lumenjve, anës Bunës, Ishmit, treva këto që përkojnë me viset e mesme të
Shqipërisë (Mat – Krujë – Durrës) me prirje për t’u ngjitur drejt Lezhës – Shkodrës në veri.
Në jug nuk shihet ndonjë gjurmë e moçme, veçse po të marrim si të mirëqenë që qyteza ilire Dimalum ka kuptimin e dy maleve, por që nuk është ruajtur si toponim deri në ditët e sotme. E diskutueshme mbetet gjithashtu trajta Vjosë për nga prejardhja.

InForCulture

Recent Posts

Çfarë do të thotë kur ndizet drita e motorit tek vetura juaj?

  Një shofer i mirë duhet të jetë në gjendje të marrë parasysh të gjitha…

1 day ago

Ky mund të jetë kalendari më i vjetër, ja çfarë tregon

  Göbekli Tepe në Turqi është një nga vendet më të mrekullueshme arkeologjike nga epoka…

1 day ago

Zbulohet misteri i cunamit që bëri Tokën të vibronte për 9 ditë

  E gjitha filloi me shkrirjen e akullnajave, të cilat shkaktuan një rrëshqitje të madhe…

1 day ago

Domatet kanë një efekt anësor shumë të rrezikshëm: Disa njerëz nuk duhet t’i hanë ato

  Domatet e freskëta mund të shihen gjithnjë e më shpesh nëpër markete dhe markete…

2 days ago

Sëmundjet që shkakton lagështira në shtëpi

  Sasi të vogla të mykut ndodhen kudo, në ajër ose në sipërfaqe të ndryshme.…

2 days ago

Pse s’duhet ta teproni me farat e kungullit

  Farat e kungullit janë të pasura me ushqyes të rëndësishëm për shëndetin. Falë vitaminave…

2 days ago