Göbekli Tepe në Turqi është një nga vendet më të mrekullueshme arkeologjike nga epoka e gurit, nga më shumë se 10 mijë vjet më parë. Ekspertët kanë vërtetuar tashmë se gdhendja në murin e kompleksit mund të jetë kalendari më i vjetër i njohur me anë të të cilit është ndjekur ndërrimi i stinëve.
Për momentin, nuk dihet se çfarë funksionesh ka pasur Göbekli Tepe në bashkësinë e lashtë neolitike, por mendohet të jetë ndërtuar nga gjuetarët-mbledhës si shenjtërorja e parë e përhershme në botë.
Zbulimet më të fundit tregojnë se, të paktën për një periudhë, është përdorur edhe për të vëzhguar qiellin e natës, shkruan Science Alert.
Është veçanërisht interesante e ashtuquajtura Kolona e Shkabave, në të cilën është gdhendur imazhi i një zogu në mes të modeleve të stilizuara.
Hulumtimi i mëparshëm, i udhëhequr nga inxhinieri kimik Martin Sweatmand nga Universiteti i Edinburgut, tregoi se figurat në kolonë mund të përfaqësojnë yjësitë, dhe gdhendjet e tjera një goditje kometë rreth 13 mijë vjet më parë – një ngjarje para ndërtimit të monumentit.
Ndikimi i kometës përkon me fillimin e epokës së vogël të akullit, por edhe periudhën kur popullsia iu drejtua gjithnjë e më shumë bujqësisë, e cila çoi në revolucionin neolitik.
Sweatman ka analizuar simbolet e gjetura në kompleks. Ai beson se shenjat në shtyllat në formën e shkronjës V mund të përfaqësojnë ditë, dhe gdhendjet mund të përfaqësojnë ngjarje të tjera kozmike – një kolonë tregon një vit me 365 ditë, të përbërë nga 12 muaj hënorë dhe 11 ditë shtesë që përbëjnë vitin diellor.
Zogu grabitqar në shtyllën e shkabës ka një simbol V rreth qafës së tij. Sipas analizës së Sweatman, zogu mund të përfaqësojë një plejadë të lidhur me solsticin e verës, që do të thotë se simboli V në zog mund të përfaqësojë vetë solsticin.
Figura të tjera të shtyllave kanë gjithashtu një shenjë V në qafë, si dhe statujat dhe figurat e gjetura në vende tjera. Këto simbole, sipas Sweatman, mund të lidhen edhe me kalimin dhe regjistrimin e kohës.
Gjatë hulumtimeve të mëparshme, Sweatman gjeti lidhje midis figurave të kafshëve në shtylla dhe ndryshimit në orientimin e boshtit të rrotullimit të Tokës. Për më tepër, dy kolonat në Göbekli Tepe mund të përshkruajnë shiun vjetor të meteorëve Taurid, nga i cili mund të ketë ardhur kometa Younger Dryas.
“Duket se banorët e Göbekli Tepe po shikonin me kujdes qiellin, gjë që është e pritshme duke pasur parasysh se bota e tyre u shkatërrua nga një kometë në një moment. Ndoshta kjo ngjarje i nxiti gjuetarët-mbledhës të kthehen në bujqësi për shkak të klimës më të ftohtë,” tha Sweatman.
Të bësh një gjumë të mirë gjatë natës nuk do të thotë vetëm…
Autism Spectrum Disorder është një çrregullim zhvillimor që shpesh shfaq shenjat e para në…
Sëmundja famëkeqe e kancerit mund të shfaqet nga simptoma të cilat duken si të padëmshme,…
Bllokimi i hundëve është shumë i zakonshëm tek foshnjat, sidomos gjatë stinëve të ftohta…
IKSHPK ka njoftuar qytetarët rreth rrezikut me infeksionin Hantavirus. Sipas IKSHPK rreziku vlerësohet…
Nga 16 prill deri më 8 maj, në Kosovë janë konfirmuar dhjetë raste…