<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Si sot në vitin 1937, bombarduesit gjermanë dhe italianë bombarduan qytetin e Guernica gjatë Luftës Civile Spanjolle, ku morën pjesë rreth 34 vullnetarë shqiptarë!

Jahja Drancolli

Në një përpjekje për të ndihmuar nacionalistët e gjeneralit Franko të fitojnë Luftën Civile Spanjolle (Guerra Civile Española), e cila u zhvillua midis 1936 dhe 1939, bombarduesit gjermanë dhe italianë sulmojnë qytetin bask Guernica. Në pak më shumë se dy orë, rreth 22 ton bomba shpërthyese u hodhën mbi qytetin me rreth 5000 banorë. Shifrat për viktimat në varësi të burimeve variojnë nga 250 në 1654. Historianët e citojnë sulmin si një shembull të hershëm të një “sulmi terrorist”. Shumë vëzhgues besojnë se përfshirja e Luftwaffe-së (Luftwaffe: “Krahu Ajror” i forcave të armatosura gjermane) në konfliktin spanjoll ishte një stërvitje për të trajnuar pilotët e rinj dhe për të përmirësuar taktikat e tyre për konfliktet e mëvonshme. Bombardime të tilla u bënë një tipar i rregullt i Luftës së Dytë Botërore. Kjo ngjarje tronditi mbarë botën, ndërsa tragjedinë e pavdekshme e përjetësoi Pablo Picasso në pikturën e tij Guernica (Pablo Picasso, Guernica, 1937, vaj në pëlhurë, 349,3 x 776,6 cm.).

Vlen të përmendet se Lufta Civile Spanjolle tërhoqi vëmendjen mbarëbotërore. Tani e tutje, forcat nacionaliste, mbretërore dhe konservatore të udhëhequra nga gjenerali Franko morën mbështetjen e Gjermanisë naziste dhe Italisë fashiste, ndërsa në anën e majtë të Republikës së Dytë Spanjolle ishin Britania e Madhe, Franca, SHBA (një pasues zyrtarisht miratoi politikën e mosndërhyrjes), si dhe Meksika dhe BRSS. Të rreshtuar në këtë anë, takojmë edhe shumë personalitete të shquara shkencoro-kulturore, si Ernest Hemingway, i cili shkruante nga Madridi për fushatën e egër të sulmeve nacionaliste dhe fashiste. Çuditërisht, ai nuk e kishte përmendur sulmin në Guernica. Në krahun e Republikës spanjolle spikatën rreth 34 vullnetarë shqiptarë si: Skënder Luarasi, Petro Marko, Emrush Myftari, Xhemal Kada, Iljaz Pashaj, Shaban Basha, Asim Vokshi, Justina Shkupi, Ymer Puka, etj.

InForCulture