DARDANIA – Nga BLENDI FILIPI
Toponimet që përmbajnë fjalën dardhë janë nga më të shpeshtat, po dhe nga më interesantet. Së pari, për rrethanën e ditur se fitonimi[1] dardhë si një fjalë e moçme iliro-ballkanike. Hani e shihte edhe si fitotoporrënjë[2] të toponimit të lashtë Dardania dhe të etnonimit homonim dardan, -e. (Han, 2007:48)
Sipas Shkurtajt, toponimet dhe etnonimet me rrënjën dardhë apo me togfjalëshat ku ajo fjalë është element përbërës janë të përhapura gjithandej në Shqipëri, por më të dendura janë pikërisht në ato zona ku kultivohen e rriten më shumë, siç është pikërisht pjesa e trojeve verilindore të shqipes, Kosova e më gjerë. (Shkurtaj, 2001:85)
Edhe Demiraj thekson , se emri i fisit dardanoi dhe i trevës së tyre Dardani mund të shpjegohen si fjalë të prejardhura nga një fjalë që ruhet në gjuhën shqipe, d.m.th. fjala dardhë.
( Demiraj, 1988:155) DARDHË f. Një lloj druri frutor me kokrra të ëmbla, lat. Pyrus communis sativa. Fjalë e mbarë shqipes dhe e trashëguar, me burim të diskutueshëm. Mund të lidhet me gr.αχερδος “dardhë e egër” nga një bazë ie. ĝ ͪ erd – shq. ĝ ͪ ord –(Bugge). Një lidheje tjetër mund të jetë me gruoin keltik të fjalëve : irl.vj. dardigen “gorricë”, kymr.deraen “ferrë”, nga një bazë * d ͪ orĝ ͪā (Çabej)
Dëshmohet së pari në Kadastrën e Shkodrës (1416-1417). Rrjedhorja dardhak “ në trajtën e dardhës”, dardhëz “ një bimë barishtore”, dardhçë “dardhë e egër” (Dema).
Toponimi : Dardhë në Dibër, Korçë, Librazhd, Pukë. ( Mayeri, 2007:114; Pedersen, 2003:57; Çabej, SF/2-1976:15Topalli, 2017: 359)
[1]
Fitonimi shkenca që merret me emrat e bimëve.
[2]
Fitotoporrënjë toponime që kanë rrënjë emra bimësh.
Gjatë ditëve të ftohta të vitit, dhimbja e fytit është një nga shqetësimet më…
Kafja është një nga pijet më të konsumuara në botë dhe njihet për efektin…
Qershitë janë ndër frutat që ofrojnë përfitime të rëndësishme për shëndetin e njeriut,…
Me rritjen e temperaturave gjatë verës, përdorimi i kondicionerit bëhet i domosdoshëm në shumë…
Shpesh do të prisnim shenja të qarta kur kemi diabet, por kjo nuk ndodh gjithmonë.…
Shalqiri, një nga frutat më të preferuara të verës, mund të sjellë një sërë…