<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Arbëreshi Nikolla Keta gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë

DISA BURRA TË SHQUAR TË ARBËRESHĒVE TË ITALISË

NIKOLLA KETA

Nikollë (Kolë) Keta lindi më 1742 në katundin Kuntisa (Comtessa Entellia), ngulim arbëresh në krahinë të Palermos në Sicili, dhe vdiq në këtë qytet më 1803.
Studimet i kreu në Seminarin arbëresh të Palermos, tē themeluar në 1734 prej Gjergj Guzetës. Ky Seminar u bë, sidomos në shekullin e kaluar, një vatër e kulturës shqiptare, ku u shkolluab një varg burrash të shquar, si Zef Krispi, dy Darajt, Zef Skiròi, Pal Skiròi e të tjerë.

Përveç se si poet, Nikollë Keta shquhet sidomos edhe si dijetar, si një gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës, i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë, veçanarisht të Sicilisë. Si poet ai është autori i një poemthi prej 76 stancash (oktavash) mbi krijimin e botës. Emri i tij ndërkaq është i lidhur me disa vepra shkencore, të cilat presin ende që të botohen. Ndër veprat me karakter gjuhësor hyn aty një fjalor mjaft i madh italiht- shqip, me rëndësi për studimin e arbëreshtes së Italisë dhe për historinë e leksikut të shqipes. Megjithëse hartuar në një periodë para themelimit të gjuhësisë si dije me vete, nuk është pa interes edhe dorëshkrimi ,,Etimologjiku i gjuhës shqipe”, ndonëse përmban shumë vërejtje me frymë të kaluar.

Vepra historike e Ketës ,,Lajme mbi makedonët”, shkruar italisht me titullin ,,Notizie su dei Macedoni” më 1777, dhe mbetur dorëshkrim ashtu si shkrimet e tjera të tijat, është me një vlerë të veçantë dhe sot e kësaj dite, gati dyqind vjet pas hartimit të saj. Në këtë vepër bëhet një studim i thelluar u historisë së ngulimeve arbëreshe të Sicilisë dhe i çështjes së prejardhjes së tyre. Në hetimin e kësaj çështjeje aty merren në shqyrtim, me një metodë gjurmimi thuajse moderne, të dhënat e historisë, të dokeve e zakoneve, të gjuhës e të toponomastikës të këtyre katundeve arbëreshe, duke kaluar kështu caqet kur u hartua kjo vepër.

Shkëputur nga “STUDIME GJUHËSORE V Gjuhë – Folklor – Letërsi – Diskutime nga Dr. Eqrem Çabej /InforCulture.info

postbck postbck

Leave a Comment
Share
Published by
postbck postbck
5 years ago

Recent Posts

A e dini se ky buton “sekret” në makinën larëse ndihmon në tharjen më të shpejtë të rrobave? Përdoreni në ditët e ftohta

  Shumë njerëz mund të mos e shfrytëzojnë siç duhet një funksion të makinës larëse…

8 hours ago

Çfarë duhet të hani në mëngjes për të djegur dhjamin më shpejt?

A e dini se zgjedhja e ushqimit në mëngjes përcakton ritmin e metabolizmit tuaj për…

8 hours ago

Mrekullia e qumështit të deles: Pse OBSH-ja po e këshillon rikthimin e tij në meny?

Qumështi i deles po fiton një vëmendje të jashtëzakonshme vitet e fundit, duke u cilësuar…

9 hours ago

Pse i lëvizim këmbët pa vetëdije kur jemi ulur? Çfarë fshihet pas këtij zakoni sipas psikologëve

Shumë njerëz kanë zakonin e shpeshtë që, ndërsa qëndrojnë ulur, të tundin ose të lëvizin…

10 hours ago

Tre kardiologë zbulojnë pijen që nuk e konsumojnë kurrë: Rreziku që i kanoset zemrës suaj

Rreziku i sëmundjeve të zemrës ndikohet nga një sërë faktorësh, ku ushqimi dhe pijet luajnë…

10 hours ago

Paralajmëruesi i heshtur: Pse vlerat e hemoglobinës janë vendimtare për shëndetin tuaj?

    Hemoglobina është një nga treguesit më thelbësorë në analizën e gjakut, pasi roli…

10 hours ago