<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Arbëreshi Nikolla Keta gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë

DISA BURRA TË SHQUAR TË ARBËRESHĒVE TË ITALISË

NIKOLLA KETA

Nikollë (Kolë) Keta lindi më 1742 në katundin Kuntisa (Comtessa Entellia), ngulim arbëresh në krahinë të Palermos në Sicili, dhe vdiq në këtë qytet më 1803.
Studimet i kreu në Seminarin arbëresh të Palermos, tē themeluar në 1734 prej Gjergj Guzetës. Ky Seminar u bë, sidomos në shekullin e kaluar, një vatër e kulturës shqiptare, ku u shkolluab një varg burrash të shquar, si Zef Krispi, dy Darajt, Zef Skiròi, Pal Skiròi e të tjerë.

Përveç se si poet, Nikollë Keta shquhet sidomos edhe si dijetar, si një gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës, i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë, veçanarisht të Sicilisë. Si poet ai është autori i një poemthi prej 76 stancash (oktavash) mbi krijimin e botës. Emri i tij ndërkaq është i lidhur me disa vepra shkencore, të cilat presin ende që të botohen. Ndër veprat me karakter gjuhësor hyn aty një fjalor mjaft i madh italiht- shqip, me rëndësi për studimin e arbëreshtes së Italisë dhe për historinë e leksikut të shqipes. Megjithëse hartuar në një periodë para themelimit të gjuhësisë si dije me vete, nuk është pa interes edhe dorëshkrimi ,,Etimologjiku i gjuhës shqipe”, ndonëse përmban shumë vërejtje me frymë të kaluar.

Vepra historike e Ketës ,,Lajme mbi makedonët”, shkruar italisht me titullin ,,Notizie su dei Macedoni” më 1777, dhe mbetur dorëshkrim ashtu si shkrimet e tjera të tijat, është me një vlerë të veçantë dhe sot e kësaj dite, gati dyqind vjet pas hartimit të saj. Në këtë vepër bëhet një studim i thelluar u historisë së ngulimeve arbëreshe të Sicilisë dhe i çështjes së prejardhjes së tyre. Në hetimin e kësaj çështjeje aty merren në shqyrtim, me një metodë gjurmimi thuajse moderne, të dhënat e historisë, të dokeve e zakoneve, të gjuhës e të toponomastikës të këtyre katundeve arbëreshe, duke kaluar kështu caqet kur u hartua kjo vepër.

Shkëputur nga “STUDIME GJUHËSORE V Gjuhë – Folklor – Letërsi – Diskutime nga Dr. Eqrem Çabej /InforCulture.info

postbck postbck

Leave a Comment
Share
Published by
postbck postbck
5 years ago

Recent Posts

Nëse foshnja juaj ka bllokim të hundëve, ja çfarë duhet të bëni

  Bllokimi i hundëve është shumë i zakonshëm tek foshnjat, sidomos gjatë stinëve të ftohta…

2 days ago

IKSHPK njofton qytetarët për Hantavirusin: Sa jemi në rrezik?

    IKSHPK ka njoftuar qytetarët rreth rrezikut me infeksionin Hantavirus. Sipas IKSHPK rreziku vlerësohet…

2 days ago

​Dhjetë raste të fruthit në Kosovë, rritet interesimi për vaksinim të fëmijëve

    Nga 16 prill deri më 8 maj, në Kosovë janë konfirmuar dhjetë raste…

2 days ago

Shqipëria dhe Kosova, ndër vendet me përdorimin më të lartë të IA-së gjeneruese në Europë

Përdorimi i inteligjencës artificiale gjeneruese po përhapet me ritme të ndryshme në Europë, por Shqipëria…

2 days ago

1448 — Planet sekrete për shkatërrimin e Skënderbeut

Më 27 qershor 1448, Republika e Venedikut harton udhëzime sekrete për të dërguarin e saj…

2 days ago

”Moj e bukura More”, hulumtimi i Edi Shuriut për historinë e këngës së bukur arbëreshe

Kënga “Moj e bukura More” përfaqëson njërën ndër lirikat më të bukura të shkruara dhe…

2 days ago