Plagjiati i instrumentit të hershëm shqiptar nga serbët lakmitar, që çdo gjë e huaja që ka vlerë ta përvetësojnë si të vetën, duke e regjistruar si të “tyre” edhe në UNESK, me të drejtë ka nxitë reagime të shumta në opinionin shqiptar dhe komunitetin kulturor, por edhe tek instituacionet shqiptare në dy anët e kufirit.
Me këtë rast po jap edhe një reagim të historianit të shquar shqiptar Matheu Aref, i cili përkujton se: “Ky instrument muzikor (Lahuta) ka qenë pjesë e trashëgimisë kulturore Pellazgo-iliro-Shqiptare që shumë mijëvjeçarë përpara ardhjes së Sllavëve jugorë në Ballkan në shekullin e shtatë PAS erës sonë. Është një gabim shumë i rëndë nga ana e Unesko-s që t’i atribuohet padrejtësisht serbëve këtë trashëgimi shqiptare. Unesko do t’i duhet t’i përgjigjet këtij akti të paligjshëm (jo i justifikuar nga specialistët ndërkombëtarë dhe i vendosur në mënyrë arbitrare) përpara institucioneve ligjore ndërkombëtare”.
Dua të shtoj se jo vetëm meshkujt, por edhe gratë shqiptare i kanë ra këtij instrumenti, madje deri në ditët tona. Sa për ilustrim po jap ca foto që kam regjistruar qoftë në Festivalin e Gjirokastrës në vitin 2015, apo edhe në Zvicër, ku rapsodia Ajshe Muriqi – Feta, ekzekuton në këtë instrument duke e shoqëruar nga eposi i këngëve epike shqiptare.
Sa për ilustrim po sjelli emrin e lahutarit të më të vjetër shqiptar i cili sivjet është ndarë nga jeta në moshën 107-vjeçare. E ky është lahutari Gjok Nonaj, rapsodi më i vjetër, unik jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Europë e më gjerë. Ai për herë të fundit është ngjitur në skenë në festivalin Folklorik të Gjirokastrës në vitin 2015. Ardhja e lahutarit 105-vjeçar qe vlerësuar si një risi e festivalit, ku për herë të parë lahutarët e familjes Nonaj, Gjoka e Lumturija janë bërë bashkë duke kënduar në Gjirokastër.
Nëse këtij grupi i shtojmë edhe lahutistën, Ajshe Muriqi – Feta, dele që vetëm në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës pati 4 lahutistë! Dëshmi kjo se edhe në trojet e edhe në mërgatën shqiptare jeton lahuta e vjetër shqiptare, që u përcoll nga antika brez pas brezi, e që serbët u përpoqën ta përvetësojnë si të vetën.
Marrë nga Rexhep Rifati, profili në Facebook. /InforCulture.info
Për dikë që e adhuron djathin, lajmet për një studim që e lidh konsumimin e…
Të dish grupin e gjakut, sipas mjekësisë kinezë do të thotë të dish shumë…
Arrin në Itali i nxehti i vërtetë, ai që të rëndon frymëmarrjen dhe të…
Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se siguria ushqimore duhet të jetë gjithmonë një prioritet,…
Çdo katër vjet, planeti duket sikur ndalon për një muaj. Rrugët boshatisen, ekranet mbushen me…
Robin Hudi nisi si një traditë gojore në shekullin XII, përpara se të shndërrohej në…