<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Sahati i Inglizit, cila është historia e një prej emblemave më të spikatura të qytetit të Shkodrës

Është quajtur ndryshe edhe Sahati i Inglizit, për shkak se ka qenë rezidencë e lordit anglez Paget. Përpara se të ngrihej ajo ndërtesë që është sot, në vendin që dikur kishte qenë kënetë, ishte shtëpia e Domnorëve, të cilët u shpronësuan nga qeveria turke.

Arratisja nga Mali i Zi për në Shkodër i një kundërshtari politik të Knjaz Nikollës, bëri që me ndërhyrjen e Beroviqit (atëherë anëtar i këshillit administrativ) tek valiu i qytetit, shtëpia t’i jepej malazezit, të cilit, po me ndërhyrjen e valiut, i erdhi falja nga vetë krajli i Malit të Zi.

Pas rikthimit në atdhe të disidentit Mercariç, gjysma e shtëpisë së Domnorëve iu shit lordit Paget, ndërsa pjesa tjetër iu fal, nga qeveria, malazezit Bozho Mikashiq. Qeveria turke ia bëri këtë dhuratë malazezit për motive politike, ngase vëllai i Bozhos, Todor Kadiqi kishte vrarë në Kotor knjazin Danilo Petroviç më 1860. Nga ana e tij, Bozho ia ktheu nderën turqve duke udhëhequr ushtrinë e tyre në luftën e Tivarit më 1876, ku dhe u vra e u soll me nderime në Shkodër.

Pas vdekjes së Bozhos, krejt shtëpia iu shit anglezit Paget, i cili menjëherë planifikoi rindërtimin e saj në stilin e një kështjelle mesjetare – aspak bashkëkohore – por unikale në krejt qytetin e ri të Shkodrës.

Por cili ishte misioni i vërtetë i Peget -it në metropilin verior? Vërtet ai e kishte blerë dhe rindërtuar këtë kështjellë të vogël vetëm për të dimëruar ngase i pëlqente gjuetia, apo tjetër mision fshihej pas pasionit të tij të çmendur për relike të vjetra, të cilat ua blinte shkodranëve për “pare buke”?

Në librin, të cilit po i referohemi gjerësisht në hartimin e këtij shkrimi, autori Hamdi Bushati, thekson: “Ardhja e lordit Paget si “villegiator” në Shkodër dhe veprimet e tij tregojnë se ai qe i ngarkuem edhe me mision politikp-fetar, si agjent i përhapjes së protestanizmit në Shqipni me qendër Shkodrën.

Lordi, në shtëpinë që ndërtoi, sallonin e madh e përshtati në stilin oriental, me tavan të daltuem, me trapazan e të ndame të tjera, tue e përgatitë me qëllim faltoreje, në gjasim të kishave e të kapelave protestane; kulla e sahatit njëkohësisht do të shërbente për të rrahë kumbonën në orarin e liturgjisë. Me fjalë të tjera, lordi Paget kishte marrë nismën për themelimin e një kishe anglikane në qytetin tonë. Mbasi ndërtoi shtëpinë dhe e bani të përshtatshme për faltore, nisi të propagandojë për me tërheqë besnikë për fenë e re.

Ai paguente me të holla disa aventurierë katolikë, tue iu dhanë nga tre napolona në muej. Në lakmi të pares filluen të grumbullohen pranë lodrit anglez, i cili iu shpërndante broshura të ritit protestan.

I quejtuni Ndrekë Protestani, gjallë deri vonë, qe një renegat nga ata frekuentuesit e predikimeve të Pagetit. Veprimet e lordit nuk patën sukses, sepse në një anë ndjekësit renegatë filleun të paksoheshin, në anë tjetër protestat e klerit katolik të këtueshëm si dhe demarshet e konsullit austriak, si mbrojtës i katolikëve në Shqipni, penguen rrymën fetare të lordit Paget.

Si rezultat i protestave të masipërme, qeveria osmane ndërhyni kundër veprës së lordit; shtëpia e lordit mbeti vetëm si banesë e tij. Si aneks i kësaj shtëpie ka qënë edhe një pronë e gjanë, që zgjatej deri në qoshe të rrugës së MAPO-s së sotme industriale, bashkë me shtëpinë ku ka pasë rezidencën konsullata franceze.

Në kohën e Luftës së Parë Botnore, atëherë kur serbët po ndiqeshin nga gjermanët dhe një pjesë e asaj ushtrie të dështueme ra nepër Shkodër, erdhi Pageti në Shkodër bashkë me gjeneralin Filips, ish-guvernatorin e Shkodrës në periudhën e Komisionit Ndërkombëtar në vitin 1913.

Thuhet se shtëpinë e tij te sahati lordi ia dhuroi një oficeri anglez të regjimit të Zogut. Oficeri i përmendun ua shiti tregtarëve vëllazën Salih Mehmeti për 40.000 fr.ar. të dyja shtëpitë, bashkë me hinterlandin e tyne, që në vitin 1930.” Pra, misioni i vërtetë i lordit anglez ishte përhapja e protestanizmit.

Me këtë qëllim ai dhe ndërtesën nga brenda e projektoi si të përshtatshme për t’u kthyer në rastin më të parë në kishë. Edhe kulla, që prej të gjithëve njihet si kulla e sahatit, (Sahati i Inglizit), nuk është tjetër veçse një kullë e duhur për këmbana.

Por kur e pa se qëllimi i tij ishte tepër larg, Paget solli nga Anglia një sahat të madh me tre fusha, rrahjet e të cilit në orët fiks dëgjoheshin në thuajse gjithë kthinat e Shkodrës.

Pak vite pas çlirimit të vendit, ndërtesa kështjellë në qendër të Shkodrës iu kalua Muzeut Historik të Qytetit, ndërsa kullën e sahatit e morën MKZ -të (Mrojtja kundër zjarrit). Me këtë rast, edhe sahati u hoq, për t’u vendosur ndoshta në Tiranë, – si shumë objekte të tjera.

Aktualisht, pre afro tre vitesh, Muzeu Historik i Qytetit është shpërngulur nga ish-rezidenca e lordit anglez, ngase kjo pronë iu rikthye pronarëve të mëvonshëm, dhe u vendos në shtëpinë muze të Oso Kukë Shkodranit.

Marre nga http://www.shkoder.info

postbck postbck