Dardanët në ILIRI 12 shekuj para Krishtit

DARDANET në ILIRI 12 shekuj para Krishtit

Fiset e Gadishullit të Ballkanit Qendror Para Perandorisë Romake
Burimi: Fiset e Ballkanit Qendror në Kohët Para-Roman, Nga Fanula Papazoglu, 1978

DARDANIA, (DARDANIA, DARDANICE) ( Δαρδανια )
Territori në jug-perëndim të Misisë, i cili mori emrin e tij nga njerëzit që e banuan atë, Dardanët. (Ptolemeu, 3. 9. 9. 6.) Kjo zonë, sot duke formuar pjesën më jugore të Serbisë, u bë pjesë e prefekturës Ilire Lindore gjatë mbretërimit të Kostandinit.

Asnjë nga popujt e përshkruar në këtë libër (Appianus of Alexandria Libri i Historisë Romake) nuk mund të pretendojë të drejtën të quhet Ilirik (Ballkanas) aq sa munden dardanët. Jo vetëm sepse territori i tyre shtrihej në zemrën e ILIRISE (Ballkanit), por edhe sepse ata ishin njerëzit më të qëndrueshëm dhe më konservatorë në territorin ku gjithçka u nënshtrohej ndryshimeve të vazhdueshme, por edhe sepse ata, me rrënjët e tyre në të largët ishin Para epokës së Homerit, dhe duke jetuar në kufijtë e botëve thrake dhe ilire, ata ruajtën individualitetin e tyre dhe, në të njëjtën kohë, midis të gjithë popujve që i rrethonin, arritën të ruanin veten si një bashkësi etnike, deri në epokën kur ata ishin ushtarakisht dhe politikisht pushtuar nga trupat e siperme skajore erdhur

Ndërsa të gjitha gjurmët e autareve u zhdukën para se romakët të mbërrinin në Ballkan; ndërsa fiset dhe mesianët u shfarosën gjatë perandorisë në një shkallë të tillë, se mbetjet e tyre të parëndësishme janë të vështira për tu zbuluar, dhe skordikët ruajtën vetëm një pjesë të vogël të territorit të gjerë që dikur kishin në pronësi, në të njëjtën kohë tokat dardane shtriheshin nga lumi Drin deri tek lumi Timok, duke përfshirë edhe kokat kryesore të Vardarit në jug dhe luginën e Ibarit në veri -vostoke.

Dhe pastaj, në një kohë kur epoka e lashtë po mbaronte, dhe ILIRIA (Ballkani) u përfshi në përçarje etnike në shkallë të gjerë, dardanët, populli i vetëm nga të gjithë popujt që banojnë në Ballkanin qendror, luajtën rolin më domethënës në gjenezën e popujve të rinj që u vendosën në ish-vendin e tyre, përfshirë skajin e sipërm të Vardarit në jug dhe luginën e Ibarit në verilindje.

Dardanët janë një nga fiset më të vjetra në ILIRI, emrat e të cilëve kanë mbijetuar deri në ditët e sotme. Për dallim nga situata me Mesihët, ne nuk kemi asnjë provë të drejtpërdrejtë që dardanët jetonin në Ballkan në kohën e Homerit. Sidoqoftë, një numër rrethanash tregojnë se ata jetuan në Gadishullin Ballkanik në epokën para migrimit thrakas-phrygian, i cili daton nga shekulli i 12-të para Krishtit.

Në ditët e Homerit dhe më vonë, ne e dimë se Dardanët jetonin në pjesën veriore të Azisë së Vogël në Troas. Heroi i tyre eponim Dardan u vlerësua në epos si themeluesi i dinastisë mbretërore Trojan. Në bregdetin jugor të DARDANEVE, midis Iliomit dhe Abydos, ndodhej qyteti i lashte Dardan, sipas legjendave të lashta, në kohërat antike qyteti i Dardanit, i cili më pas u zhduk.

Zona në të cilën ishin vendosur këto qytete quhej Dardania, dhe vetë ngushtica e Dardaneleve mori emrin e saj për nder të kësaj Dardania.

Përveç Dardanëve, fise të tjera ekzistuan në veri-perëndim të Azisë së Vogël, emrat e të cilëve shfaqen në Gadishullin ILIRIK (Ballkanik): Misi, të cilët supozohet se kanë të bëjnë me Mesianët e Ballkanit, Phrygians, emri i të cilit padyshim përkon me emrin e ‘brigjeve’ të Ballkanit, dhe pjesa tjetër . Midis Troas dhe Thrakës kishte lidhje etnike, të cilat u vunë re nga autorët antikë.
Kështu, Straboni thotë në Thrakë fis skaev ( Skaion ), River Skayos ( Skaios ), dhe kalaja Skayon ( Skaion ), në portat Thoroe quheshin Skye ( Skaia ); në Thrakë jetuar XANTHOS ( Xanthoi ), dhe aty ishte një lumë në Troas Xanth ( Xanthos); Traki Arisb ( Arisbos ) ishte Gebrusa fluks, dhe në Troas ishte një qytet i quajtur Arisbe ( Arisbe ); Troadë në një lumë Res ( Rhesos ), dhe në Traki, një prej mbretërve të quajtur Rezom ( Rhesos ).

Lidhjet që ekzistuan midis pjesës kontinentale të Ilirise dhe veri-perëndimit të Azisë së Vogël tregojnë se migracioni ka ndodhur në një drejtim ose në një tjetër. Në fund të shekullit te trembëdhjetë dhe gjatë shekujve të XII pes, një lëvizje e madhe etnike e popujve u zhvillua në pjesën më të madhe të Evropës juglindore dhe në territorin më të madh të Lindjes së Mesme.

Përmendja e “njerëzve të detit” në monumentet egjiptiane dhe sulmet e tyre në brigjet jugore të Mesdheut, shkatërrimi i shumë shteteve dhe qyteteve, janë një jehonë e largët e këtyre lëvizjeve. Ishte një kohë e trazuar kur Troja ra nën presionin e Akeasve.

Gërmimet arkeologjike në të gjithë Egjeun dhe Anadollin kanë treguar se kishte një shkatërrim të shpejtë të një civilizimi më të vjetër dhe më të zhvilluar, dhe zëvendësimin e tij me një kulturë materiale më primitive.

Per me shume informacion madje teper real dhe me vlera per ne shqiptaret lexoni ketu: http://www.beltofpeace.com/4-3.html

Aleksander Hasanas