‘Sputnik 1’, Sateliti i parë artificial në hapsirë

’Sputnik 1’ është  sateliti i parë artificial i lansuar në  orbitën e planetit Tokë. Sateliti ‘’Sputnik 1’’ u lansua më  4 tetor  në  vitin 1957 nga Bashkimi Sovjetik i atëhershëm. Ky ishte sateliti i parë i suksesëshëm i lansuar në hapsirë, dhe ishte shkas që  më pas të  fillojë  ‘gara hapsinore’.

Sateliti u lansua nga Bikanuri i Kazakistanit, udhëtonte  29,000 kilometra në orë. Sateliti kishte formën e një sfere me diametër 585 mm, i mbledhur nga dy hemisfera të cilat ishin mbyllur hermetikisht duke përdorur unaza o, dhe të lidhura duke përdorur 36 bulona dhe peshonte në 83.6 kilogramë.

‘Sputnik 1’ u dogj më  4 janar 1958, pasi ra nga orbita kur u fut përsëri në atmosferën e Tokës, pasi udhëtoi rreth 60 milion km (37 milion milje) dhe kaloi rreth tre muaj në orbitë.

Suksesi i ‘Sputnik 1’ në  vitin 1957 tronditi SHBA-në në e kohën e luftës së ftohtë dhe një vit më vonë SHBA lansuan “Eksplorer1” dhe u bë sateliti i parë artificial i SHBA-ve në hapsirë. Që atëherë, mijëra satelitë janë lansuar në orbitën rreth Tokës. Vendosja e satelitëve gjatë periudhës nga viti 1957 deri në vitin 200 kryesisht kryhej në ndërmjetësim të disa shteteve, si SHBA-të, BRSS, Kina, India dhe Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA). Edhe pse zakonisht janë vendosur satelitë ushtarakë për shkak të “Luftës së ftohtë”, fluturimet komerciale, i kanë sjellë përfitime më së shumti Rusisë, e cila kishte ofertën më të mirë dhe më të lirë. Nga viti 2010, me bashkëngjitjen e kompanive private ë lansimin e satelitëve, gjendja ndryshoi nga biznes i shtrenjtë në biznes të lirë hapësinor.