<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Zbulohen sekretet 1,300 vjeçare të fiseve Maja

Arkeologët thanë se fundmi se kanë zbuluar një sekret 1,300-vjeçar të fiseve Maja falë teknologjisë moderne që mund të ekspozojë një aspekt të ri të shoqërisë së lashtë të panjohur më parë.

Zbulimi u bënë Coba, një nga qytetet e lashta më të mëdha në botë dhe tregon sesi civilizimet lidheshin me fqinjët e tyre më të vegjël e më të izoluar për të avnacuar kundër perandorisë në rritje Çiçen Itza.

Ekspertët e Universitetit të Miami, të drejtuar nga Traci Ardren, kryen studimin e një rruge guri prej 62-milesh që lidhte qytetet e lashtë të Coba e Yuxana 13 shekuj më parë me teknologjinë lazer LIDAR. Duke dislokuar rrezet nga avionë në fluturim të ulët ata matën masën e largësisë së sinjaleve për të krijuar një hartë 3D të tipareve të fshehura nga ndryshimi i relievit dhe bimësia.

Studimi i kryer nga viti 2014 deri në 2017, identifikoi 8,000 të mbuluara nga bimësia, dhe ndryshimet e ndryshme në gjerësinë e rrugës.

Rruga prej 8 metrash e gjerë nnuk ishte në një linjë të drejtë siç supozohej prej viteve 1930-të, kur ishte matur me metër dhe busull.

Dr Ardren thotë në raportin e saj: “Teknologia LIDAR na lejoi të kuptojmë shumë detaje të panjohurua për rrugën, dhe qytete e qyteza përgjatë saj. Kjo rrugë nuk lidhte vetëm Coba e Yaxuna por mijëra njerëz të tjerë që jetonin në rajonet ndërmjet dy qendrave”.

Grupi beson se rruga është ndërtuar nga bastioni në Coba në luftën me pushtet me fuqinë në gritje të Çiçen Itza në shekullin e tetë.

Dr Ardren shtonmë tej: “Unë medj se ndërtimii rrugës është motivuar nga rritja e Çiçen Itza he aleatëve të tyre. Rruga u ndërtua para vitit 700, kur Coba po shtynte para për t’u zgjeruar. Ajo përpiqet të ruajë pushtetin e saj dhe me ngritjen e Çiçen Itza, ajo ka nevjë për njëbastion force në qendër të gadishullit. Pra rruga është një nga tentativat e fundit të Coba për të ruajtur pushtetin e saj.

postbck postbck