<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: KURIOZITETE

Zbulohet misteri i gjurmëve të duarve me gishta të gjymtuar

 

 

Gjithmonë është besuar se gjurmët e duarve të bëra me bojë, të gjetura në muret e shpellave, nuk ishin lojë, por njeriu parahistorik i linte ato gjatë ritualeve të tij. Një studim i ri sqaron misterin e “gishtave të humbur” në këto gjurmë.

 

Në studim, janë ekzaminuar rreth 300 gjurmë duarsh prehistorike nga vendet spanjolle dhe franceze, ku mungojnë disa falanga të një ose më shumë gishtave. Studiuesit Mark Collard dhe Brea McCauley, nga Universiteti Simon Fraser (SFU), kanë arritur në përfundimin se këto gjurmë të gjymtuara janë rezultat i amputimeve rituale. Në disa raste mungon një nga tre falangat e gishtit, ndërsa në disa të tjera mungojnë disa falangat edhe të disa gishtave.

Kjo çështje ishte debatuar prej kohësh, sepse njerëzit, mbështeten shumë në duart e tyre dhe është e vështirë të imagjinohet se kaq shumë individë kishin humbur gishtat aksidentalisht në aktivitetet e tyre të përditshme. Kjo është arsyeja pse shumë arkeologë kishin menduar se kjo ishte e qëllimshme.

 

 

Studiuesit Collard dhe McCauley vunë re se amputimi ritual është i përhapur në speciet tona. Ai ka prekur mbi njëqind kultura që nga kohët e lashta. Dhe arsyet që i shtynë qytetërimet e lashta të praktikojnë amputime janë të zbatueshme edhe për njeriun parahistorik. Si përfundim, studiuesit besojnë se shumë imazhe të duarve në muret e shkëmbinjve, veçanërisht në Gravetian (29,000-20,000 vjet më parë), janë dëshmi e riteve të flijimit për të marrë ndihmë nga një entitet ose pushtet superior, në përputhje me animizmin që karakterizonte format e para fetare.

Në përgjigje të kritikave të mundshme të këtij përfundimi, studiuesit kryen vëzhgime shtesë.

Në shpellat e Gargas, në Pirenejtë e lartë francezë, u regjistruan 231 gjurmë duarsh, të bëra nga afërsisht 45-50 individë. Prej tyre, 114 kanë mungesë të një ose më shumë falangave të gishtave.

Në shpellën Cosquer, gjithashtu në Francë, 28 nga 49 u mungojnë disa falanga. Dhe në Maltravieso, në Spanjën perëndimore, është e njëjta gjë për 61 nga 71 figurat e dorës.

admin admin

Recent Posts

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

14 hours ago

Kur aplikohet tarifa e lirë e rrymës gjatë dimrit?

  Konsumatorët familjarë në Kosovë mund të përfitojnë nga tarifa e ulët e energjisë elektrike…

16 hours ago

Sanxhaku në studimin e Daut Dautit mbi çështjen shqiptare

Teza e doktoraturës e historianit shqiptar Daut Dauti (1960-2026) sjell një këndvështrim britanik mbi zhvillimet…

17 hours ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

5 days ago

Para Azem Galicës: Kush ishin kaçakët shqiptarë dhe si lindi tradita e rezistencës së armatosur?

Përpara se emri i Azem Bejtë Galicës të bëhej simbol i lëvizjes kaçake në Kosovë,…

5 days ago

E rrallë: Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve!

Letra e Esad Pashë Toptanit, drejtuar Myftiut të Lumës dhe Lumjanëve ! Zotnis së tij…

5 days ago