Qeveritë shqiptare, pas Pavarësisë, e konsideruan hapjen e shkollave një prioritet themelor të shtetit të ri, pavarësisht mungesës së fondeve dhe të mësuesve. Shqipëria u bë plotësisht e pavarur me qeverinë e dalë nga kuvendi i Lushnjes. Qeveria organizoi kongresin arsimor ne Lushnje ku moren pjese 12 arsimtarë ndër të mirët që kishte vendi ku përcaktuan rregullat dhe programet e shkollës. Meqenë se kishte mungesa për arsimtarë, ministri Sotir Peci gjeti zgjidhje origjinale: i propozoi qeverisë të aktivizonin hoxhallarët pasi të bënin një kurs tre mujor.
Më 1 korrik 1920, Këshilli i Ministrave vendosi hapjen e dy kurseve për përgatitjen e mësuesve në shkallë kombëtare, një në Kavajë dhe një në Shkodër.
Për zbatimin e këtij vendimi u caktuan katër profesorë, ndërsa dokumenti përkatës u firmos nga kryeministri Sulejman Delvina.
Përgjigjja e hoxhallarëve ishte pozitive dhe 31 prej tyre u regjistruan për të ndjekur kursin në Kavajë. Më 1 shtator 1920, ministri i Arsimit përcolli një listë me emrat e 31 hoxhallarëve, pjesëmarrës të kursit, duke vlerësuar se rezultatet kishin tejkaluar pritshmëritë fillestare.
Në komunikimin e tij theksohej se ky sukses ishte fryt i përkushtimit dhe i ndjenjës së lartë të shërbimit ndaj atdheut. Kjo nismë përbënte një zgjidhje të goditur, e cila pritej të jepte rezultate të shpejta dhe të qëndrueshme në fushën e arsimit kombëtar.[1] Per arritjen e suksesit, ministri Sotir Peci falenderonte edhe nënprefektin e Kavajes.
Brenda katër vitesh, numri i shkollave në Shqipëri u shtua, ndërsa i nxënësve rritej nga viti në vit. Në vitin shkollor 1924-1925, arsimi fillor kishte gjithsej 447 shkolla publike dhe 37 private. Në shkollat publike punonin 757 mësues, ku 113 prej tyre ishin femra. Numri i nxënësve arrinte në 25.187 në shkollat publike, ku 4.024 ishin vajza. Ndërsa në shkollat private mësonin 2.102 nxënës, mes të cilëve 50 vajza.
__________
Burimi: AQSH, fondi 195, vitet 1920-1924.
Një mace shtatëvjeçare me emrin ‘Nimis’ është kthyer në një nga personazhet më…
Ndonjëherë, në trup shfaqen njolla me ngjyrë të kaltër, vjollcë apo të verdhë, edhe…
Koha që nevojitet për të humbur peshë ndryshon nga personi në person. Faktorë…
Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…
Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…
A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…