<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Paraqitja grafike e spirales krolonologjike të zhvillimit të jetës në tokë ç’prej 4.5 bilion vjet më parë deri në 2 milion-11.500 vjet më parë

Jahja Drancolli

Paraqitja grafike e spirales krolonologjike të zhvillimit të jetës në tokë ç’prej 4.5 bilion vjet më parë deri në 2 milion-11.500 vjet më parë, periudhë kjo e fundit gjeologjike e cila në shkencë quhet periudha e Kuartarit (Quartus)!

Periudha e Kuartarit ndahet në Pleistocen (diluvium) dhe Holocen (aluvium). Pleistoceni zgjati afro 2 milion vjet, ndërsa Holoceni zgjati vetëm 11,500 vjet, dhe vazhdon edhe sot. Karakteristika themelore e Kuartarit është rënia e ndjeshme e temperaturës mesatare vjetore të Tokës, e cila ka bërë që zonat e akullta të kontinenteve të ngrihen, veçanërisht në hemisferën veriore.

Masat e akullit kanë përfshinirë jo vetëm rajonet e Arktikut të ditëve të sotme, por edhe Europën veriore (vendet baltike, Rusia, Polonia dhe Gjermania veriore), Amerika e Veriut dhe Siberia. Në pjesë të tjera të hemisferës veriore, akullnajat kanë goditur malet e larta si, Alpet, Pirrinët, Alpet shqiptare, Durmitorin, etj. Mbetjet e materialit të kësaj kohe të krijuar nga shtresat e akullit janë ruajtur në zonat e ngrira.

Gjatë kësaj periudhe të gjatë kanë ndodhur migrime të mëdha të organizmave, zhdukja apo përshtatja e tyre me rrethanat e reja ishin të zakonshme. Vetëm në zona më të ngrohta, veçanërisht në tropikët, jeta rrodhi vazhdimisht pa shqetësime të mëdha. Ngjarja më domethënëse e periudhës së Kuartarit ishte padyshim shfaqja e njeriut.

Pleistoceni si një tërësi përkon me periudhën arkeologjike të Paleolitit (ose periudha e Vjetër e Gurit). Ndërsa kalimi nga Pleistocenit në periudhën Holocene, 11. 500 vjet më parë, në kuptimin arkeologjik shënohet më periudhën e Mesolitit (ose periudha Mesme e Guri).

Gjatë periudhës së Holocenit, civilizimi njerëzor ishte në gjendje të zhvillohej për shkak të klimës relativisht të qëndrueshme. Në këtë epokë njerëzit do të merren me bujqësi për të krijuar vendbanime të cilat çuan në rritjen e popullsisë. Megjithatë, diferencimet etnike do të paraqitën shumë më vonë të kushtëzuar sidomos nga fenomeni kulturor dhe gjeografik.

InForCulture

Recent Posts

Ja si ta ulni faturën e rrymës me këtë ‘truk’ të thjeshtë që funksionon

    Faturat e energjisë elektrike janë kthyer prej kohësh në një shqetësim për shumicën…

5 hours ago

A duhet ta fikni ngrohjen kur dilni nga shtëpia?

    Fikja e ngrohjes sa herë që dilni nga shtëpia mund të duket si…

6 hours ago

Kolla e vazhdueshme po ju lodh? Këto mënyra natyrale mund t’ju ndihmojnë

    Kolla e vazhdueshme mund të jetë rraskapitëse, veçanërisht kur ndërpret gjumin, irriton fytin…

6 hours ago

Çfarë është frymëmarrja e zhurmshme në çastet e fundit të jetës dhe pse shfaqet

    Një zhurmë vdekjeprurëse, një tingull i lagësht dhe gurgullues kur merr frymë një…

2 days ago

Mund të paralajmërojë vdekjen e papritur! Zbulimi i ri me inteligjencën artificiale që po habit shkencëtarët

    Shkencëtarët kanë zbuluar një sinjal të fshehur në ekzaminimet e zakonshme të zemrës,…

2 days ago

Pse domatja shkakton alergji te disa njerëz? Ja çfarë duhet të dini

    Domatja është një nga perimet më të përdorura në ushqimin e përditshëm, por…

2 days ago