Mrekullia e qumështit të deles: Pse OBSH-ja po e këshillon rikthimin e tij në meny?

Qumështi i deles po fiton një vëmendje të jashtëzakonshme vitet e fundit, duke u cilësuar nga ekspertët e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) si lloji më cilësor i qumështit. Megjithëse shpesh përdoret vetëm si bazë për djathërat, vlerat e tij ushqyese e bëjnë atë një “ilaç” të vërtetë për organizmin e njeriut.

Pse është kaq i veçantë?

Qumështi i deles dallohet për ngjyrën e bardhë të pastër, shijen e këndshme dhe mungesën e erërave të forta. Sipas studimeve, ky qumësht është shumë më i pasur me vitamina dhe proteina në krahasim me qumështin e lopës.

Kualiteti i tij varet nga tre faktorë kryesorë:

1. Gjenetikë: Raca dhe individualiteti i deles.

2. Fiziologjikë: Mosha e deles, numri i qengjave dhe faza e laktacionit.

3. Ekologjikë: Mënyra e ushqyerjes, klima dhe kushtet e rritjes.

 

 

Racat më të njohura dhe prodhimtaria

Laktacioni te delet zgjat nga 150 deri në 240 ditë, por sasia e qumështit ndryshon drastikisht varësisht nga raca:

Raca	Origjina	Prodhimi i qumështit	Veçoritë
Frisiane e Lindjes	Gjermani	500 – 600 litra	Konsiderohet raca më qumështore në botë; prodhon rreth 3 litra në ditë.
Pramenka e Travnikut	Bosnjë	137 litra	Racë e fortë, e përshtatshme për mish dhe qumësht.
Cigaja	Rajonale (e vjetër)	50 – 150 litra	Racë me përdorim të trefishtë: mish, lesh dhe qumësht.

Fakte interesante mbi laktacionin

• Kulmi i prodhimit: Delet arrijnë sasinë maksimale të qumështit në javën e 3-të ose të 4-të pas lindjes së qengjit.

• Dallimi rajonal: Ndërsa racat elitare si ajo Frisiane kalojnë 600 litrat, racat tona lokale zakonisht prodhojnë mes 40 dhe 150 litrave për sezon.

 

 

Ekspertët shëndetësorë sugjerojnë që qumështi i deles duhet të zëvendësojë më shpesh produktet e tjera të qumështit në menunë e përditshme, falë tretshmërisë së lartë dhe densitetit të lartë ushqyes që ofron për fëmijët dhe të rriturit.