Veçanti nga e përgjithshmja përbën karakolli i Çajupit ose siç e quajnë vendasit “Taborri i Minanje” (Sipas rrëfimit të z. Sotir Mino, objekti u ndërtua në troje të familjes së tyre, bile dha kontribut dhe Aleks Mino, gjyshi i tij). Tabori ndodhet në një lartësi 1286 m. mbi nivelin e detit. Ky objekt unikal në tipologjinë e tij u shpall “monument kulture” i kategorisë së I, me Vendimin nr. 8 dt. 18. 12. 1987 nga Komiteti i Kulturës dhe Arteve.
Prof Valter Shtylla, ishte i pari studiues që e vizitoi dhe realizoi rilevimet e duhura të cilat shërbyen si argument për shpalljen m. k. Prej tij janë hapur dhe dosdosjet arkivore në Institutin e Monumenteve të Kulturës për shumë monumente në krahinat Zagori,Pogon, Lunxhëri, Dropull e gjetkë. Për kontributin e tij i jemi mirënjohës.
Rruga e karvanëve sipas itinerarit: Gjirokastër – Hani i Valaresë –Çajup – qafa e Dhëmbelit – Përmet e më tej, lindën domosdoshmërinë e ruajtjes dhe mbarëvajtjes së udhëtimit duke ndërtuar këtë karakoll. Si zgjidhje arkitekturore, ky objekt është i veçantë nga gjithë të tjerët. Vollumi i tij me planimetri rrethore dhe me lartësinë e një kati, të krijon idenë e një tyrbeje. Mbulesa është me kupolë sferike, me rrasa guri të trasha në rolin e tjegullave. Të dhënat metrike të monumentit: Diametri i brendshëm më nivelin e dyshemesë është 3,2m. lartësia nga dyshemeja në kyçin e kupolës 3,25m. trashësia e mureve 1,28 m. dhe përmasat e hyrjes 137×80 cm.
(Ky objekt ka përjetuar në vitet ‘30 një ngjarje tragjike me pesë viktima. Banda e kusarëve nga Labëria masakroi gratë zagorite që korrnin barin e fushës, ku e vetmja që shpëtoi ishte Konstandina Shaka.)
Sipas studimit urbanistik të komunës Fusha e Çajupit me rrethinat e saj merr një vlerësim të ri. Ky monument dhe të dhënat e reja për ekzistencën e nje siti arkeologjik (stacion prehistorik) në hapësirën Hotel i Garulit – Kondisma e Shën e Premtes duhet të merren në mbrojtje të veçantë nga institucionet e specializuara të trashëgimisë kulturore pasi t’u kemi dërguar rezultatet e përfituara nga studimet e kryera.
Teksti: © shqiptarja.com
📷 © DRTK Gjirokastër gjatë restaurimit
Një mace shtatëvjeçare me emrin ‘Nimis’ është kthyer në një nga personazhet më…
Ndonjëherë, në trup shfaqen njolla me ngjyrë të kaltër, vjollcë apo të verdhë, edhe…
Koha që nevojitet për të humbur peshë ndryshon nga personi në person. Faktorë…
Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…
Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…
A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…