Substanca më e shtrenjtë në Tokë kushton 140 milionë dollarë për gram, por çfarë është ajo?

Ari, diamantet dhe platini njihen për vlerën e tyre të lartë, por ekziston edhe një material tjetër që e tejkalon shumë çmimin e tyre. Bëhet fjalë për fullerenet endohedrale me bazë azoti, vlera e të cilave raportohet të arrijë rreth 140 milionë dollarë për gram, sipas Indy100.

Kostoja e jashtëzakonshme e këtij materiali lidhet me vështirësinë e prodhimit të tij dhe me aplikimet e mundshme shkencore, e jo vetëm me rrallësinë apo pamjen e tij.

Çfarë e bën këtë material kaq të shtrenjtë?

Fullerenet endohedrale janë molekula të përbëra nga atome karboni, të cilat formojnë një strukturë të zbrazët, në formë sfere. Në këtë variant të veçantë, atomet e azotit janë të mbyllura brenda një kafazi molekular të formuar nga 60 atome karboni.

Këto molekula, të njohura edhe si buckyballs, kanë veti që i bëjnë veçanërisht interesante për studiuesit që punojnë në zhvillimin e teknologjive të avancuara. Struktura e tyre e pazakontë mund të ndihmojë në krijimin e pajisjeve jashtëzakonisht të sakta, në përmasa shumë të vogla.

Në vitin 2015, kompania Designer Carbon Materials thuhet se shiti 200 miligramë të këtij materiali për rreth 168 milionë dollarë, bazuar në çmimin e raportuar prej 110 milionë dollarësh në atë kohë. Ky transaksion tërhoqi vëmendjen ndaj vlerës së jashtëzakonshme të kësaj substance.

A mund të ndryshojë teknologjinë e përditshme?

Një nga mundësitë më premtuese është zhvillimi i orëve atomike në miniaturë. Këto pajisje matin kohën me saktësi të jashtëzakonshme, ndërsa studiuesit kanë shqyrtuar mundësinë që fullerenet endohedrale të ndihmojnë në zvogëlimin e tyre, deri në atë pikë sa të mund të integrohen në një çip.

Orët atomike më të vogla dhe shumë të sakta mund të përmirësojnë në të ardhmen sistemet e navigimit, përfshirë GPS-in, i cili mbështetet te matja jashtëzakonisht e saktë e kohës për të përcaktuar vendndodhjen.

Aplikimet e mundshme mund të shtrihen edhe te telefonat inteligjentë, automjetet autonome dhe pajisje të tjera elektronike.

Megjithatë, realizimi i këtyre mundësive varet nga përparimet e mëtejshme shkencore dhe inxhinierike. Prodhimi i këtij materiali është i vështirë dhe përdorimet e tij të mundshme ende nuk janë shndërruar në teknologji të zakonshme për përdorim të përditshëm.