Sindroma e fëmijës së harruar në veturë: Pse mund t’u ndodhë edhe prindërve të kujdesshëm

 

Ekspertët paralajmërojnë se automobili nxehet shumë shpejt, ndërsa fëmijët e vegjël nuk mund të mbrohen vetë nga rreziku i goditjes nga nxehtësia

 

Gjatë ditëve të nxehta, automobili mund të kthehet shumë shpejt në një hapësirë të rrezikshme për fëmijët. Edhe kur jashtë nuk duket vapë ekstreme, temperatura brenda veturës rritet me shpejtësi dhe mund ta vërë fëmijën në rrezik serioz për goditje nga nxehtësia.

Administrata Kombëtare për Sigurinë në Trafikun Rrugor në SHBA, NHTSA, paralajmëron se fëmija nuk duhet të lihet kurrë vetëm në automjet, as për pak minuta. Sipas këtij institucioni, ulja e xhamave ose parkimi në hije nuk mjaftojnë për ta bërë veturën të sigurt. NHTSA po ashtu këshillon që prindërit ta bëjnë zakon kontrollimin e gjithë veturës, veçanërisht ulësen e pasme, para se ta mbyllin dhe të largohen.

 

Ky rrezik nuk lidhet gjithmonë me neglizhencë të qëllimshme. Ekspertët e përshkruajnë një pjesë të këtyre situatave me termin “sindroma e fëmijës së harruar”. Bëhet fjalë për rastet kur prindi ose kujdestari, pa dashje, harron se fëmija ndodhet në ulësen e pasme të veturës.

Si mund të ndodhë një gabim i tillë?

Në jetën e përditshme, shumë veprime i kryejmë në mënyrë automatike. Shkojmë në punë, ndjekim të njëjtën rrugë, parkojmë në të njëjtin vend dhe vazhdojmë ditën pa menduar shumë për secilin hap. Ky “autopilot” i trurit zakonisht na ndihmon, por në rrethana të caktuara mund të bëhet i rrezikshëm.

 

Rreziku rritet kur prishet rutina: kur njëri prind që zakonisht nuk e çon fëmijën në çerdhe e merr këtë detyrë atë ditë; kur fëmija është i qetë ose në gjumë; kur prindi është i pagjumë, i stresuar, i shpërqendruar, me telefonata, mesazhe, presion pune apo shqetësime familjare.

Në këto situata, truri mund të krijojë ndjesinë e rreme se veprimi i planifikuar është kryer tashmë. Prindi mund të jetë i bindur se fëmija është dërguar në vendin e duhur, ndërkohë që ai ka mbetur në veturë. Pikërisht për këtë arsye, këto ngjarje mund të ndodhin edhe te njerëz të përgjegjshëm dhe të kujdesshëm.

 

 

Pse fëmijët janë më të rrezikuar?

Fëmijët e vegjël nuk mund të dalin vetë nga ulësja e sigurisë dhe nuk mund të kërkojnë ndihmë në mënyrë efektive, sidomos kur janë shumë të vegjël ose në gjumë. Trupi i tyre nxehet më shpejt se ai i të rriturve, ndërsa aftësia për ta rregulluar temperaturën trupore është më e kufizuar.

Kur temperatura e trupit rritet shumë, mund të shfaqen lodhje e pazakontë, skuqje, përgjumje, frymëmarrje e shpejtë, të vjella, konfuzion ose humbje e vetëdijes. Në raste të rënda, goditja nga nxehtësia mund të jetë fatale.

Prandaj rregulli është i thjeshtë: fëmija nuk duhet të lihet kurrë vetëm në veturë.

Si mund të parandalohet?

Parandalimi nuk duhet të mbështetet vetëm te kujtesa. Në ditë të ngarkuara, “do ta mbaj mend” nuk është gjithmonë mbrojtje e mjaftueshme. Prindërit duhet të krijojnë mekanizma të përhershëm kujtese.

Një mënyrë praktike është vendosja e telefonit, çantës së punës, portofolit ose kartelës së punës në ulësen e pasme. Kështu, para se të largoheni nga vetura, detyroheni ta hapni derën e pasme.

 

Mund të përdoret edhe një kujtues vizual: një lodër e fëmijës vendoset në ulësen e përparme sa herë që fëmija është në ulësen e pasme. Kur e shihni lodrën, kujtoheni se fëmija është në veturë.

Një masë tjetër e rëndësishme është komunikimi me çerdhen ose kujdestarin. Nëse fëmija nuk paraqitet në orarin e zakonshëm, dikush duhet ta telefonojë menjëherë prindin. Ky kontroll i dytë mund të parandalojë tragjedi.

Në disa vende përdoren edhe pajisje teknologjike kundër harrimit, të cilat sinjalizojnë kur fëmija mbetet në ulëse pasi shoferi largohet nga vetura. Ato mund të jenë të dobishme, por nuk duhet të zëvendësojnë zakonin bazë: kontrollin e ulëses së pasme para mbylljes së automjetit.

Kujdes edhe kur vetura është pranë shtëpisë

Rreziku nuk ekziston vetëm gjatë udhëtimit. Fëmijët mund të hyjnë vetë në veturë për lojë dhe të mos arrijnë të dalin. Prandaj vetura duhet të jetë gjithmonë e mbyllur, edhe kur është në oborr ose garazh, ndërsa çelësat duhet të mbahen larg fëmijëve.

Nëse fëmija zhduket papritur nga pamja, vetura dhe bagazhi duhet të kontrollohen menjëherë.

 

 

Çfarë të bëni nëse shihni një fëmijë vetëm në veturë?

Nëse vëreni një fëmijë të vetëm në veturë, sidomos në ditë të nxehtë, mos e injoroni. Kontrolloni nëse reagon, kërkoni prindin ose kujdestarin dhe telefononi urgjencën. Nëse fëmija duket i përgjumur, i pavetëdijshëm, i skuqur ose nuk reagon, situata duhet trajtuar si urgjencë.

Mesazhi kryesor është i qartë: dashuria dhe kujdesi nuk mjaftojnë gjithmonë. Duhen zakone, kujtues dhe kontrolle të përsëritura. Para se ta mbyllni veturën, gjithmonë shikoni ulësen e pasme.