Hernia diskale: Simptomat, shkaqet dhe kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore!

Hernia diskale ndodh kur një nga disqet e buta dhe elastike që ndodhen midis kockave të shtyllës kurrizore dëmtohet. Këta disqe veprojnë si jastëkë mbrojtës midis rruazave (vertebrave) të shtyllës kurrizore.

Çdo disk përbëhet nga:

një bërthamë e butë, xhelatinoze (nucleus),
një shtresë e jashtme më e fortë (annulus).
Hernia diskale ndodh kur një pjesë e bërthamës së butë del jashtë përmes një çarje në shtresën e jashtme të diskut. Kjo gjendje njihet gjithashtu si disk i rrëshqitur ose disk i këputur. Hernia mund të shfaqet në çdo pjesë të shtyllës kurrizore, por më shpesh prek pjesën e poshtme të shpinës (rajoni lumbal). Ajo mund të shkaktojë dhimbje, mpirje ose dobësi në krah ose këmbë, në varësi të nervit që preket. Disa njerëz me hernie diskale nuk kanë fare simptoma. Tek shumica e pacientëve, simptomat përmirësohen me kalimin e kohës dhe shumica nuk kanë nevojë për ndërhyrje kirurgjikale.

Simptomat e mundshme
Hernia diskale zakonisht shfaqet në pjesën e poshtme të shpinës, por mund të ndodhë edhe në qafë. Simptomat varen nga vendndodhja e diskut dhe nëse ai shtyp një nerv.

Dhimbje në krah ose këmbë
Nëse hernia është në pjesën e poshtme të shpinës, mund të shkaktojë dhimbje në:

pjesën e poshtme të shpinës,
vithe,
kofshë,
pulpë,
shputë.
Nëse hernia është në qafë, dhimbja zakonisht ndihet në:

shpatull,
krah.
Dhimbja mund të jetë e mprehtë ose djegëse dhe shpesh përkeqësohet gjatë kollitjes, teshtitjes, të qeshurit ose lëvizjeve të caktuara.

Mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash
Mund të shfaqet mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në zonën që furnizohet nga nervi i prekur.

Dobësi muskulore
Muskujt që kontrollohen nga nervi i dëmtuar mund të dobësohen. Personi mund të:

lëshojë objektet nga duart,
ketë vështirësi në ngritjen e sendeve,
ndihet i paqëndrueshëm gjatë ecjes.
Disa persona nuk kanë simptoma dhe hernia zbulohet rastësisht gjatë ekzaminimeve me rezonancë magnetike (MRI) ose testeve të tjera imazherike.

Kur duhet të shkoni te mjeku?
Kontaktoni mjekun nëse:

dhimbja në qafë ose shpinë përhapet në krah ose këmbë;
keni mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash;
ndjeni dobësi në krah ose këmbë.
Shkaqet

Hernia diskale zhvillohet zakonisht si rezultat i plakjes natyrore. Me kalimin e viteve, disqet humbasin elasticitetin dhe bëhen më të prirur për t’u çarë edhe nga lëvizje të vogla, si përkulja ose përdredhja.

Shkaqe të tjera përfshijnë:

ngritjen e peshave duke përdorur shpinën në vend të këmbëve;
rrotullimin e trupit gjatë ngritjes së peshave;
rrëzimet ose goditjet në shpinë (më rrallë).
Faktorët e rrezikut

Rreziku i hernies diskale rritet nëse:

jeni mbipeshë ose obez;
kryeni punë fizike që kërkon ngritje, shtyrje, tërheqje ose përkulje të shpeshtë;
keni histori familjare të hernies diskale;
pini duhan;
drejtoni automjet për periudha të gjata;
bëni pak aktivitet fizik.

Komplikimet
Palca kurrizore përfundon pak mbi bel. Poshtë saj ndodhet një tufë nervash e quajtur cauda equina (“bishti i kalit”). Në raste shumë të rralla, hernia diskale mund të shtypë këtë tufë nervash. Kjo përbën një urgjencë mjekësore, sepse mund të shkaktojë dobësi të përhershme ose paralizë. Shpesh nevojitet ndërhyrje kirurgjikale urgjente.

Kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore nëse keni:

përkeqësim të dhimbjes, mpirjes ose dobësisë;
vështirësi në kontrollin e urinës ose jashtëqitjes;
pamundësi për të urinuar edhe kur fshikëza është plot;
humbje të ndjeshmërisë në pjesën e brendshme të kofshëve, rreth vitheve ose anusit (“anestezia në formë shale”).

Parandalimi
Për të ulur rrezikun e hernies diskale:

Qëndroni aktiv. Ushtroni rregullisht për të forcuar muskujt e barkut dhe të shpinës, të cilët mbështesin shtyllën kurrizore. Mbani qëndrim të mirë të trupit.

Uluni dhe qëndroni drejt. Kur ngrini pesha, përkulni gjunjët dhe përdorni muskujt e këmbëve, jo të shpinës.

Ruani një peshë të shëndetshme. Mbipesha rrit presionin mbi shtyllën kurrizore dhe disqet.

Mos pini duhan. Pirja e duhanit zvogëlon furnizimin me gjak të disqeve të shtyllës kurrizore, duke i bërë ato të dëmtohen më shpejt.