‘Zgjedhjet’ në kosheren e bletëve: Si i kurorëzojnë bletët mbretëreshat e tyre

 

Për dekada me radhë, shkencëtarët besonin se një bletë mbretëreshë formohej pothuajse tërësisht nga ushqimi: mjaftonte që një larvë e zakonshme të ushqehej me pelte mbretërore dhe ajo do të shndërrohej në mbretëreshë. Por një studim i ri, i botuar në revistën Nature, tregon se procesi është shumë më kompleks.

 

Studiuesit zbuluan se bletët punëtore ndërtojnë dhoma të veçanta zhvillimi për mbretëreshat, të quajtura qeliza mbretërore. Këto nuk janë thjesht strehëza mbrojtëse, por mjedise të projektuara me kujdes që ndihmojnë në formimin e një mbretëreshe të shëndetshme.

Mbretëreshat dhe bletët punëtore fillojnë jetën si vezë pothuajse identike. Megjithatë, mbretëreshat bëhen më të mëdha, piqen më shpejt dhe jetojnë shumë më gjatë. Deri tani, merita kryesore i atribuohej peltes mbretërore, një substancë e pasur me lëndë ushqyese. Studimi i ri tregon se ushqimi është vetëm një pjesë e historisë.

Duke përdorur kamera termike, analiza kimike dhe metoda të tjera shkencore, studiuesit zbuluan se qelizat mbretërore kanë formë të ndryshme dhe ndërtohen me dyllë me veti të veçanta fizike dhe kimike. Ky dyllë është më pak i dendur, më elastik dhe ruan më mirë nxehtësinë dhe lagështinë, duke krijuar kushte ideale për zhvillimin e larvave.

Kur studiuesit rritën larva në qeliza të bëra me dyllë të zakonshëm, ato kishin më shumë gjasa të vdisnin ose të zhvilloheshin në mbretëresha më të vogla, edhe pse ushqeheshin njësoj.

Studimi identifikoi gjithashtu një grup të veçantë bletësh të reja punëtore, të quajtura “ndërtuese të qelizave mbretërore”. Këto bletë mbajnë temperaturë më të lartë trupore dhe modifikojnë materialet për ndërtimin e dhomave mbretërore. Nxehtësia shtesë ndihmon që mbretëreshat të zhvillohen për rreth 16 ditë, krahasuar me 21 ditë për bletët punëtore.

 

 

Sipas studiuesve, krijimi i një mbretëreshe nuk varet vetëm nga ushqimi, por nga përpjekja e koordinuar e të gjithë kolonisë. Zbulimi tregon se shoqëritë e bletëve janë sisteme biologjike shumë më të sofistikuara sesa mendohej më parë.