Krijesa me tre zemra dhe gjak blu: misteri i oktapodit

Në thellësitë e oqeaneve jeton një krijesë që duket sikur i përket një bote tjetër. Oktapodi, me trupin e butë dhe tetë krahët që lëvizin me një elegancë të çuditshme, është shumë më tepër sesa një kafshë detare e zakonshme. Ai fsheh brenda vetes disa nga karakteristikat më të pazakonta që mund të gjenden në natyrë.

Një nga gjërat më befasuese është se oktapodi ka tre zemra. Dy prej tyre punojnë për të dërguar gjakun në gushat ku merr oksigjen, ndërsa e treta e shpërndan atë në pjesën tjetër të trupit. Edhe gjaku i tij nuk është si i yni. Ai ka ngjyrë blu, për shkak të bakrit që përdor për të transportuar oksigjenin, një përshtatje që e ndihmon të mbijetojë në ujëra të ftohta dhe me pak oksigjen.

Por ndoshta ajo që e bën më interesant është mënyra si mendon. Shumica e neuroneve të tij nuk ndodhen në tru, por në krahë. Kjo do të thotë se çdo krah mund të reagojë pothuajse në mënyrë të pavarur, sikur të kishte një “mendje” të vetën. Ka raste kur oktapodët janë parë duke hapur kavanoza, duke zgjidhur probleme të thjeshta, madje edhe duke gjetur mënyra për t’u arratisur nga hapësira ku mbahen.

Në të njëjtën kohë, ai është mjeshtër i maskimit. Mund të ndryshojë ngjyrën dhe teksturën e lëkurës brenda pak sekondash, duke u bërë pothuajse i padukshëm për grabitqarët. Ndonjëherë nuk mjaftohet vetëm duke u fshehur, por imiton edhe forma të tjera krijesash detare për t’i trembur armiqtë.

Megjithatë, pavarësisht gjithë kësaj kompleksiteti, jeta e tij është shumë e shkurtër. Shumica e oktapodëve jetojnë vetëm një ose dy vite. Pas shumimit, femra qëndron pranë vezëve pa u ushqyer, derisa ato çelin, dhe më pas vdes. Është një cikël i heshtur dhe i dhimbshëm, por pjesë e natyrës së tyre.

Kur mendon për të gjitha këto, është e vështirë të mos ndalesh për një moment. Një krijesë me tre zemra, gjak blu dhe një mënyrë krejt ndryshe të të menduarit jeton në të njëjtin planet me ne, por në një botë që rrallë e shohim. Dhe ndoshta kjo është ajo që e bën oktapodin kaq të veçantë: ai na kujton se natyra ka ende mistere që nuk i kuptojmë plotësisht. /Trungu