Shaban Polluzha, simbol i qëndresës në Drenicë dhe një kapitull i përgja’kshëm i vitit 1945

Më 21 shkurt 1945, në fshatin Tërstenik të Drenicës, u vra Shaban Polluzha, një nga figurat më të njohura të rezistencës shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore. Vrasja e tij nuk ishte thjesht eliminimi i një komandanti lokal, por një ngjarje me peshë të madhe historike, që shënoi një nga momentet më dramatike për Drenicën dhe për shqiptarët e Kosovës në periudhën e pasluftës.

Shaban Polluzha lindi në Polluzhë të Drenicës dhe u bë i njohur si prijës popullor me autoritet të fortë në zonë. Në një kohë kur frontet ushtarake ndërroheshin dhe pushtetet ndryshonin me shpejtësi, ai mbajti qëndrim të prerë në mbrojtje të popullsisë vendase. Në fund të vitit 1944 dhe në fillim të vitit 1945, situata në Kosovë ishte jashtëzakonisht e tensionuar. Forcat partizane jugosllave po konsolidonin pushtetin, ndërsa shumë shqiptarë e shihnin këtë proces me pasiguri dhe frikë për të ardhmen e tyre politike dhe kombëtare.
Refuzimi i Shaban Polluzhës për të dërguar luftëtarët e Drenicës në frontet jashtë Kosovës, si dhe insistimi për të mbrojtur territorin dhe popullin e vet, e vendosi atë në përplasje të drejtpërdrejtë me strukturat e reja ushtarake dhe politike. Përplasjet e armatosura që pasuan në Drenicë u shndërruan në një konflikt të hapur, me pasoja të rënda për civilët dhe për vetë strukturën shoqërore të zonës.

Vrasja e tij në Tërstenik më 21 shkurt 1945 u perceptua nga shumë banorë si një goditje e drejtpërdrejtë ndaj rezistencës lokale. Përkrahësit e tij e konsideruan atë martir të mbrojtjes së Drenicës, ndërsa kundërshtarët e trajtuan si figurë të papajtueshme me rendin e ri politik. Megjithatë, përtej interpretimeve ideologjike, mbetet fakti se figura e Shaban Polluzhës ka hyrë thellë në kujtesën kolektive të kësaj treve.

Historianët e periudhës e konsiderojnë kryengritjen e Drenicës si një nga episodet më të rëndësishme të rezistencës së armatosur shqiptare në vitet e para të pasluftës. Ajo shpalosi konfliktin midis aspiratave kombëtare të shqiptarëve të Kosovës dhe projektit shtetëror jugosllav që po instalohej në atë kohë. Në këtë kontekst, Shaban Polluzha mbetet figurë kyçe për të kuptuar tensionet politike, ushtarake dhe shoqërore të atij momenti historik.

Sot, emri i tij përmendet si simbol i qëndresës dhe i sakrificës. Në Drenicë dhe më gjerë, ai përfaqëson një periudhë të errët, por njëkohësisht një kapitull të fortë identitar për shqiptarët e Kosovës. Ngjarjet e 21 shkurtit 1945 vazhdojnë të studiohen dhe të debatohen, duke dëshmuar se historia e asaj kohe mbetet ende e ndjeshme dhe me peshë të madhe në kujtesën historike të vendit.